دادگاه عالی طالبان اعلام کرد که بهدلیل رویتنشدن ماه در سراسر کشور، روز شنبه ۱۷ جوزا که برابر با ۱۰ ماه ذیالحجه میشود، نخستین روز عید قربان در افغانستان خواهد بود. این در حالیست که عربستان سعودی و چند کشور اسلامی دیگر روز جمعه ۱۶ جوزا را اول عید قربان اعلام کردند.
بر اساس اعلامیه دادگاه عالی طالبان که سهشنبه، ششم جوزا منتشر شد، از سوی این دادگاه ۱۶ جوزا روز عرفه و ۱۷ جوزا که روز شنبه هفته آینده میشود، روز اول عید قربان اعلام شده است.
در همین حال کمیته رویت هلال عربستان سعودی روز سهشنبه رویت هلال ماه ذیالحجه را تایید کرد.
بر این اساس، در عربستان سعودی عید قربان در روز جمعه، برگزار خواهد شد.
کمیته رویت هلال عربستان سعودی، نهادی رسمی تحت نظارت دادگاه عالی این کشور است که مسئولیت تعیین آغاز و پایان ماههای قمری را بر عهده دارد.
در پی افزایش اعتراضات و درگیریها در بدخشان، عبدالحق وثیق، رئیس اداره استخبارات طالبان، به این ولایت سفر کرده است. منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که وثیق روز سهشنبه با مقامات محلی بدخشان دیدار داشته است.
هنوز جزییاتی درباره محتوای صحبتهای وثیق با مقامهای این گروه در بدخشان در دست نیست.
در روزهای اخیر، ولسوالی جرم بدخشان شاهد درگیریهایی میان طالبان و کشاورزان برسر تخریب مزارع خشخاش بوده است. همچنین، یک شبه نظامی و عالم شناختهشده سلفی در ولسوالی شهدا به دست طالبان کشته شده است.
در پی این درگیریها، کشاورزان معترض با حمایت طالبان بدخشی، از عملکرد والی و دیگر مسئولان محلی این ولایت ابراز نارضایتی کرده اند و خواهان برکناری والی شده اند.
همزمان با این اعتراضات، فصیحالدین فطرت، لوی درستیز، و امامالدین، از فرماندهان ارشد طالبان روز گذشته با مردم محلی و والی و دیگر مقامات اداره طالبان در این ولایت دیدار داشتند.
سفر عبدالحق وثیق، رئیس قدرتمند اداره استخبارات، به بدخشان نشاندهنده نگرانی طالبان از وضعیت پیشآمده در این ولایت شمال شرقی افغانستان است. درگیریهای مکرر میان مردم محلی و طالبان بر سر تخریب مزارع خشخاش، به چالشی بزرگ برای طالبان تبدیل شده است. سال گذشته نیز درگیریهایی بین طالبان و کشاورزان در بدخشان صورت گرفته بود.
سفر وثیق به بدخشان همچنین حاکی از آن است که ملا هبتالله، رهبر طالبان، دیگر به توانایی فصیحالدین و امامالدین که از چهرههای با نفوذ طالبان در بدخشان حساب میشوند، اعتماد کامل ندارد.
بدخشان از ولایات کلیدی شمال شرق افغانستان است که به دلیل مرز مشترک طولانی با کشورهای آسیای مرکزی و چین، و همچنین وجود پایگاههای داعش و دیگر گروههای رادیکال منطقهای، اهمیت ویژهای دارد.
این ولایت همچنین دارای معادن گرانبها است که سالها منبع درآمد طالبان و دیگر گروههای شبهنظامی محلی بوده است.
منابع روز سهشنبه به افغانستان اینترنشنال گزارش دادند که هيئت طالبان از کابل به ولسوالی جرم رفته و با معترضان این منطقه دیدار کرده است. این هيئت به مردم اطمینان داده که قاتل یکی از معترضان مجازات خواهد شد و به خانوادههای آسیبدیدگان رسیدگی میشود.
شماری از باشندگان محل روز ۴ جوزا به افغانستان اینترنشنال گفتند که تیم طالبان برای تخریب مزارع خشخاش در روستای فرغامنج ولسوالی جرم بدخشان با دهقانان درگیر شد. به گفته آنها، مالکان مزارع خشخاش با حمایت طالبان محلی با ماموران مسلح درگیر شده و به هم شلیک کردند.
منابع محلی میگویند هيئت طالبان در دیدار با مردم جرم قول داده است که فرد قاتل در محکمه نظامی محاکمه خواهد شد و به خانواده مقتول خونبها پرداخت میشود.
بدخشان بارها شاهد اعتراضات گسترده علیه طالبان بوده است که عمدتاً به دلیل تخریب مزارع خشخاش شکل گرفتهاند.
مردم محلی خواهان اجازه یافتن کشت خشخاش هستند اما طالبان تا هنوز در این مورد تغییری در سیاست خود نیاورده است.
داوود ناجی، رئیس کمیته سیاسی جبهه آزادی میگوید تنش در بدخشان محدود به اختلافات داخلی طالبان نیست، بلکه این گروه با مردم عادی در جدال است.
به گفته او، طالبان با قاچاقبران بزرگ تریاک کاری ندارد، اما مزارع خشخاش مردم عادی را تخریب میکند.
ناجی میافزاید که طالبان بر نان، کار و کرامت انسانی مردم بدخشان پای گذاشته است.
داوود ناجی روز سهشنبه ششم جوزا، در شبکه اکس به انتقاد از عملکرد طالبان در بدخشان پرداخت و نوشت که «معادن بدخشان تاراج میشوند و استفاده از چراگاهها و دیمهزارها[برای مردم عادی] ممنوع شده است.»
آقای ناجی اضافه کرده است که مردم حق کار و کشاورزی در اغلب مناطق را ندارند، چون طالبان آنها را زمینهای دولتی اعلام کرده است.
منابع محلی روز یکشنبه چهارم جوزا به افغانستان اینترنشنال گفتند که نیروهای طالبان برای تخریب مزارع خشخاش در روستای فرغامنج ولسوالی جرم بدخشان با دهقانان درگیر شدند.
بر اساس گزارشها در نتیجه این درگیریها، چند تن از مردم محل کشته و زخمی شدهاند.
باشندگان محل میگویند برخوردهای طالبان نهتنها خشن است، بلکه کرامت و زندگی مردم را نیز تهدید میکند.
ناجی گفت در جریان تخریب مزارع کوکنار، نیروهای طالبان «وارد خانه های مردم شده و حرمت شکنی میکنند و با دست درازی به زن و بچه و تحقیر آنها، در خانه خود شان کرامت انسانی شان را له میکنند.»
از نظر این مقام جبهه مقاومت، این وضعیت باعث شده که مردم در بدخشان علیه طالبان ایستاد شوند. به گفته ناجی، اعتراضات در بدخشان فراتر از اختلافات طالبان بدخشی با طالبان پشتون است.
تخریب مزارع خشخاش که طالبان کشت آن را ممنوع اعلام کرده است، زخم اختلافات سیاسی و قومی طالبان در بدخشان را باز کرده است.
شماری از معترضان خواهان برکناری قاری ایوب خالد، والی طالبان در بدخشان شده اند و میگویند که والی باید از میان مردم خود بدخشان انتخاب شود.
طالبان بدخشی نیز از خواست آنها حمایت میکنند. به گفته یکی از آنان، والیان منصوب هبتالله تنها به افراد وفادار به خود از ولایات دیگر امتیاز و مقام میدهند.
وزارت امور خارجه امارات متحده عربی اعتبارنامه عبدالرحمن فدا، قنسول طالبان در دبی را پذیرفت. شیخ مکتوم بن بطی المکتوم، مقام وزارت امور خارجه امارات، به قنسول طالبان تبریک گفت و برای او در انجام وظایفش آرزوی موفقیت کرد.
بربنیاد خبرنامه وزارت خارجه امارات، شیخ مکتوم بن بطی، مسئول ریاست امور خارجه در دبی، روابط اقتصادی، تجاری و سیاسی میان امارات متحده و افغانستان تحت کنترول طالبان را ستوده است.
امارات متحده عربی روابط خوبی با طالبان دارد و پیشتر سفیر طالبان در ابوظبی را پذیرفته بود.
مقامات طالبان بهصورت دورهای به امارات سفر میکنند. در چهار سال گذشته، ملا حسن، رئیسالوزرای طالبان، امیرخان متقی، وزیر امور خارجه، یعقوب مجاهد، وزیر دفاع، سراجالدین حقانی، وزیر داخله، و عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات طالبان، از امارات متحده عربی دیدار کردهاند. سفارت امارات در کابل نیز فعال است. برخی از مقامات ناراضی طالبان، از جمله عباس استانکزی، در امارات زندگی میکنند.
امارات متحده عربی پیشتر در نقش میانجی بین طالبان و پاکستان نیز ظاهر شده بود. این کشور از معدود کشورهایی بود که رژیم طالبان را در دهه ۹۰ به رسمیت شناخته بود.
با این حال، پس از چهار سال حاکمیت طالبان در افغانستان، هنوز هیچ کشوری رژیم طالبان را به رسمیت نشناخته است. تلاش طالبان برای به رسمیتشناسی رژیم خود نیز ناکام بوده است، اما این گروه توانسته است روابط غیررسمی خود را با کشورهای قدرتمند منطقه گسترش دهد.
در پی افزایش تنشها در ولایت بدخشان و درخواست مردم برای برکناری والی این ولایت، شیوای شرق، معین پیشین وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان، از عملکرد هبتالله آخندزاده در قبال اقوام غیرپشتون انتقاد کرد. او گفت: «ظلمی را که ملا هبتالله روا میدارد، حتی حفیظالله امین مرتکب نشده بود.»
این مقامهای پیشین افغانستان در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال، با اشاره به وضعیت نگرانکننده بدخشان و تنشهای اخیر در این ولایت، رفتار رهبر طالبان را «تکقومی، تعصبآلود و انحصارگرایانه» توصیف کرد.
شیوای شرق گفت: «تعصبی را که هبتالله وارد افغانستان کرد، حتی حفیظالله امین هم نیاورده بود. کشتارهایی که هبتالله انجام داده در دوران امین نیز سابقه نداشته است.»
او تأکید کرد که رهبر طالبان با زبان و فرهنگ اقوام مختلف افغانستان آشنایی ندارد و در سرکوب مردم، بهویژه در بدخشان، از هیچ ظلمی نسبت به دارایی، حیثیت، آزادی و فرهنگ مردم دریغ نکرده است. به گفته او، هبتالله آخندزاده «هم دین را بدنام کرده و هم مشروعیت ندارد.»
معین پیشین وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان با تاکید بر لزوم حکومتداری ملی و مردمی، خواهان پایان انحصار قدرت شد.
این سخنان در حالی مطرح میشود که اخیرا موجی از اعتراضات علیه طالبان در بدخشان بهویژه بهدنبال تخریب مزارع خشخاش به راه افتاده است. شماری از معترضان خواستار برکناری قاری ایوب خالد، والی طالبان در بدخشان، شدهاند.
مردم و نیروهای محلی طالبان در بدخشان خواستار آن هستند که والی این ولایت از میان اهالی همان منطقه انتخاب شود و افراد غیربومی کنار گذاشته شوند.
در روزهای اخیر، کشاورزان ولسوالی جرم بدخشان با تیم مبارزه با مواد مخدر طالبان درگیر شدند و آنها را از منطقه بیرون راندند. در پی این درگیریها، تعدادی از باشندگان محل کشته و زخمی شدهاند.