دفتر والی طالبان در ولایت بلخ اعلام کرد که در چهار روز گذشته بیش از چهار هزار بیمار چشمی از جمله ۴۰۰ مورد جراحی، بهطور رایگان درمان شدهاند. بهگفته این دفتر، این خدمات از سوی بنیاد خیریه البصر، وابسته به مرکز کمکهای بشردوستانه ملک سلمان، ارائه شده است.
یوسف وفا، والی طالبان در بلخ، روز چهارشنبه، هفتم جوزا، از روند درمان و جراحی بیماران چشمی در یکی از کلینیکهای صحی تحت حمایت جمعیت هلال احمر افغانی بازدید کرد.
رئیس منطقهای جمعیت هلال احمر اعلام کرده که زمینه درمان رایگان بیماریهای چشمی برای شهروندان نیازمند، با حمایت مرکز کمکهای بشردوستانه ملک سلمان فراهم شده است.
والی طالبان با اشاره به «برقراری کامل امنیت» در کشور، از پزشکان سراسر جهان خواست تا با اطمینان به افغانستان سفر کرده و خدمات صحی ارائه دهند.
مسئول بنیاد خیریه البصر گفته است که در چهار روز گذشته هزاران بیمار چشمی در این مرکز درمان شدند و برای ۶۰۰ نفر نیز عینک رایگان توزیع شده است.
نظام صحی افغانستان بهطور عمده به کمکهای کشورهای تمویلکننده وابسته بوده و با روی کار آمدن طالبان و قطع این کمکها، با کمبود شدید منابع مالی و انسانی مواجه شده است.
دیوید مکبراید، وکیل سابق ارتش استرالیا که اسناد مربوط به «جنایات جنگی نیروهای این کشور در افغانستان» را فاش کرده، روز چهارشنبه در تلاش برای کاهش حکم زندانش ناکام ماند. دادگاه تجدیدنظر حکم ۵ سال و ۸ ماه زندان او را تایید کرد.
دادگاه تجدید نظر در استرالیا روز چهارشنبه، هفتم جوزا درخواست تجدیدنظر این وکیل سابق ۶۱ ساله ارتش را نسبت به سنگینی حکم بیش از پنج سال زندان که سال گذشته صادر شده، رد کرد.
دیوید مکبراید از طریق وکیلان خود اعلام کرد که مردم استرالیا از تصمیم دادگاه تجدیدنظر خشمگین خواهند شد. او استدلال کرده که انتشار این اسناد را براساس وظیفه سوگندخورده خود برای خدمت به منافع عمومی انجام داده است.
او در بیانیهای که از سوی وکلایش منتشر شد، گفت: «من به وجدان خود و مردم استرالیا پاسخ میدهم. من به سوگندی که به مردم استرالیا خوردهام وفادار ماندهام.»
دیوید مکبراید سال گذشته به سه اتهام از جمله «سرقت و افشای» اطلاعات محرمانه ارتش به خبرنگاران، اعتراف کرده بود. او پیشتر با احتمال حبس ابد روبرو شده بود.
او در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۵ دست به افشای اسنادی زد که تبدیل به مبنای پرونده جنایات جنگی ارتش اسرالیا در افغانستان شد.
فعالان حقوق بشر انتقاد دارند که تنها فردی که تاکنون به خاطر ادعاهای مربوط به جنایات جنگی نیروهای ویژه استرالیا در افغانستان زندانی شده، خود افشاگر این ماجرا بوده است.
الیور شولتز، یکی از اعضای سابق نیروی هوایی ویژه بریتانیا در مارچ ۲۰۲۳ به اتهام قتل یک فرد غیرمسلح افغان در سال ۲۰۱۲ متهم شد. او اتهام جنایت جنگی را رد کرده و هنوز محاکمهاش آغاز نشده است.
وکلای دیوید مکبراید اعلام کردند که قصد دارند پرونده را به دیوان عالی بکشانند.در بیانیه آنها آمده است: «ما باور داریم تنها دیوان عالی قادر است مسائل گسترده منافع عمومی و موضوعات قانون اساسی در قلب این پرونده را به درستی بررسی کند.»
دادگاه تجدیدنظر دلایل رد درخواست او را هنوز منتشر نکرده است. طبق حکم دادگاه، دیوید مکبراید میتواند پس از گذراندن دو سال و سه ماه از محکومیتش، درخواست آزادی مشروط بدهد.
یک بند آب در ولسوالی گربز ولایت خوست، چند روز پس از افتتاح براثر بارندگی و جاری شدن سیل تخریب شد. طالبان اخیرا از افتتاح شماری از پروژهها از جمله افتتاح این بند آب به ارزش ۵۵ میلیون افغانی در ولایت خوست خبر داده بود.
مستغفر گربز، سخنگوی والی طالبان در خوست روز چهارشنبه در یادداشتی در اکس نوشت که این بند آب به دلیل بارندگی شدید و سیلاب روز سهشنبه، ۷ جوزا تخریب گردید.
این بند به طول ۵۱ و ارتفاع ۱۶ متر برای ذخیره آب ساخته شده بود.
این بند آب که در منطقه لیژی ساخته شده یکی از شش پروژهای بود که یکم جوزا توسط عبداللطیف منصور، وزیر آب و انرژی طالبان افتتاح شد.
به گفته مستغفر گربز، این پروژهها با هزینه ۵۵ میلیون افغانی در ولایت خوست ساخته شدهاند.
در پی تخریب این بند، شماری از کاربران گفتند که طالبان در نهادهای مسکلی و فنی افراد خود را تعیین کرده و آنها فاقد تخصص هستند. به گفته این کاربران، در فقدان تخصص میلیونها افغانی سرمایه کشور هدر میرود.
وزارت خارجه امارات متحده عربی، عبدالرحمان فدا، دیپلومات طالبان را به عنوان سرقنسول جمهوری اسلامی افغانستان در دبی پذیرفته است. وزارت خارجه امارات در بیانیهای، دستکم سه بار از این دیپلومات طالبان با عنوان «نماینده جمهوری افغانستان» یاد کرده است.
وزارت خارجه امارات متحده عربی روز سهشنبه، ششم جوزا خبر داد که شیخ مکتوم بن بطی آل مکتوم، مدیر این وزارتخانه در دبی طی دیداری با نماینده طالبان در این کشور اعتبارنامه او را دریافت کرده است.
در اعلامیه آمده است: «شیخ مکتوم در انجام وظایف جدید سرقنسول آرزوی موفقیت کرد و بر استحکام روابط دوجانبه میان امارات متحده عربی و جمهوری افغانستان در زمینههای سیاسی، اقتصادی، تجاری و سرمایهگذاری تاکید کرد.»
مشخص نیست چرا امارات متحده عربی دیپلومات طالبان را با عنوان «نماینده جمهوری اسلامی افغانستان» معرفی کرده است.
طالبان حکومت خود را امارت اسلامی افغانستان میدانند اما امارات متحده عربی مانند دیگر کشورها اداره طالبان را به رسمیت نمیشناسد.
براساس پیشبینی کارشناسان دریای آرال که پیشتر نیز بهدلیل سوءمدیریت منابع آبی تقریبا خشک شده بود، با ساخت کانال قوش تپه با خطر نابودی کامل روبرو شده است. بولات یسکین، بنیانگذار پلتفرم مدیریت منابع آب آسیای مرکزی میگوید: «کانال قوشتپه آخرین میخ بر تابوت دریای آرال خواهد بود.»
طالبان با سرعت بالایی در حال ساخت یک کانال آبی به طول ۲۸۵ کیلومتر است که با هدف آبیاری بیش از نیممیلیون هکتار زمین در مناطق خشک شمال افغانستان طراحی شده است. برای تأمین آب این پروژه، بین ۲۰ تا ۳۰ درصد از جریان رودخانه آمودریا منحرف خواهد شد.
رودخانه حیاتی آمو از افغانستان، تاجیکستان، اوزبیکستان و ترکمنستان عبور میکند.
این پروژه نگرانیهای زیادی را در بین کشورهای پاییندست رودخانه از جمله اوزبیکستان و ترکمنستان ایجاد کرده است.
بولات یسکین، بنیانگذار پلتفرم مدیریت منابع آب آسیای مرکزی در این رابطه به یورو نیوز گفت: «کانال قوشتپه آخرین میخ بر تابوت دریای آرال خواهد بود.»
پیشبینی میشود اوزبیکستان تا ۱۵ درصد و ترکمنستان تا ۸۰ درصد از منابع آبی خود را از دست بدهند. از دست رفتن منابع آبی این کشورها میتواند تبعاتی چون افزایش بیکاری، مهاجرت، فقر و حتی تنشهای مرزی را به دنبال داشته باشد.
در این باره ابوالفضل ظهرهوند، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران نیز گفته است که این کانال «روی آبی که از تاجیکستان به سمت ترکمنستان و دریای خزر روانه میشد احداث شده تا در زمینهای لمیزرع این منطقه تغییرات ایجاد کنند و پشتونها را از جنوب و پاکستان به شمال افغانستان منتقل کنند». به گفته او، این تغییرات، «روی دبی آب جیحون که وارد اوزبیکستان و ترکمنستان میشد و در کل ظرفیت آبی ترکمنستان تاثیر گذاشته است اما تاکنون کسی نسبت به این موضوع واکنشی نشان نداده است.»
از سوی دیگر، کشورهایی چون قزاقستان و قرغیزستان که آمودریا از خاکشان نمیگذرد، نگران پیامدهای غیرمستقیم این پروژهاند. کارشناسان قزاق هشدار دادهاند که در صورت استفاده بیشتر اوزبیکستان از رود سیردریا برای جبران کمبود آب، سهم قزاقستان از این رودخانه ممکن است تا ۴۰ درصد کاهش یابد.
از سویی دیگر افغانستان تحت کنترول طالبان به دلیل رسمیت نداشتن در عرصه بینالمللی عضو هیچکدام از توافقات بینالمللی مدیریت منابع آبی مشترک نیست.
با این حال، برخی کشورهای منطقه نظیر اوزبیکستان، قزاقستان و قرغیزستان در حال توسعه تعاملات خود با گروه طالبان هستند.
طالبان نیز با تأکید بر حق خود در استفاده از منابع آبی، اعلام آمادگی کرده است تا درباره موضوع تقسیم آب با کشورهای همسایه وارد گفتوگو شود. محمد نعیم وردک، معاون وزیر امور خارجه طالبان در این رابطه گفته است: «کانال قوشتپه به ضرر هیچکس نخواهد بود و ما آمادهایم هرگونه نگرانی را حل کنیم.»
کارشناسان میگویند همکاری منطقهای، استفاده از فناوریهای نوین صرفهجویی در مصرف آب و تعامل فعال کشورهای آسیای مرکزی با افغانستان میتواند راهحلی برای کاهش پیامدهای این بحران احتمالی باشد.
دینمحمد حنیف، وزیر اقتصاد طالبان در نمایشگاه هفته صنعت گفت که افغانستان یک کشور مصرفی است و تمام نیازهای آن از جمله دستار، تسبیح و جاینماز از کشورهای خارجی وارد میشود. او از بازرگانان داخلی خواست در افغانستان در بخش صنعت سرمایهگذاری کنند.
چهارمین نمایشگاه هفته صنعت ششم جوزا شروع به کار کرد و ملاعبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان آن را افتتاح کرد.
در این نمایشگاه ۷۰۰ غرفه از بخشهای مختلف تولیدی از جمله صنایع دستی، قالین، نوشیدنیها و لوازم خانگی به نمایش گذاشته شدهاند. این نمایشگاه تا ۱۱ جوزا ادامه خواهد داشت.
این نمایشگاه در مرکز نمایشگاه بینالمللی افغانستان در کابل گشایش یافت و مقامهای طالبان در آن از بازرگانان خواستند به کشور بازگردند.
وزیر اقتصاد طالبان در افتتاح این نمایشگاه گفت که تامین امنیت، ساده سازی مراحل اداری، کاهش فساد و حمایت از صنایع داخلی برای سرمایهگذاری در افغانستان کمک خواهد کرد.
دینمحمد حنیف از بازرگانان خارجی نیز خواست که در افغانستان به خصوص در بخش صنعت سرمایهگذاری کنند.
او توضیح داد که افغانستان ظرفیت سرمایهگذاری قابل توجهی در بخشهای صنایع، نساجی، مواد غذایی، گردشگری، آموزشی و بانکی را دارد که باعث کاهش وابستگی به کشورهای دیگر خواهند شد.
وزیر اقتصاد طالبان در عین حال اذعان کرد که تمام نیازهای افغانستان در حال حاضر از بیرون وارد میشود.
به گفته وی افغانستان فقط در صورتی به خودکفایی خواهد رسید که تمام بازرگانان افغان با اداره طالبان هماهنگ شوند و کار کنند.
او در بخشی دیگر از صحبتهای کار خود افغانستان را یک «بازار دست نخورده» خواند که بازرگانان میتوانند با استفاده از نیروی کار آن به سرمایهگذاری بپردازند.
طبق آماری که وزیر اقتصاد طالبان ارائه کرد، در افغانستان «۱۶ میلیون» نیروی کار وجود دارد.
با این حال او میگوید در حال حاضر جوانان زیادی از افغانستان به دلیل بیکاری راه مهاجرت در پیش میگیرند که در مسیر جان جان می دهند.
او این وضعیت را «فلاکتبار» خواند که نتیجهاش فقر و بیکاری در افغانستان است.
سازمان بینالمللی مهاجرت اگست ۲۰۲۴ اعلام کرد که از سال ۲۰۲۰ میلادی به بعد نزدیک به ۸ میلیون شهروند افغانستان سرزمین خود را ترک کردهاند. این سازمان گفت که از این میان یک میلیون افغان به کشورهای اروپایی پناه برده و ۸۵ درصد به کشورهای همسایه رفتهاند.
این سازمان در گزارش خود نوشت از زمان به قدرت رسیدن طالبان در اسد ۱۴۰۰ در افغانستان، تورم اقتصادی در این کشور افزایش قابل توجهی داشته و در این مدت بیش از نیمی از جمعیت کشور فقر را تجربه کردهاند.
ملاعبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان در افتتاحیه نمایشگاه هفته صنعت گفت که اقتصاد افغانستان باید خودکفا شود.
او مدعی شد که افغانستان در ۱۳۸ بخش صنعتی و تولیدی به خودکفایی رسیده است که به گفته وی، گامی مهم در کاهش بیکاری به شمار میرود.
ملاعبدالغنی برادر اعلام کرد که اداره طالبان برای صنعتی شدند افغانستان، به ساخت پارکهای صنعتی در ولایات مختلف اولویت داده است و بهزودی توزیع اسناد مالکیت زمین به صنعتکاران انجام خواهد شد.
طالبان در حالی از رشد و خودکفاشدن صنعت در افغانستان حرف میزند که زنان در بسیاری از بخشها اجازه کار ندارند و با فقر و تنگدستی روزافزون دستوپنجه نرم میکنند.
در عکسها و فیلمهایی که از جریان نمایشگاه «هفته صنعت» توسط تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان پخش شده است، دیده میشود که در این نمایشگاه تنها بازرگانان و بازدیدکنندگان مرد شرکت کردهاند.