وزارت معارف طالبان اعلام کرد که یک هیئت این وزارت به رهبری سخاالله سعید، معین آموزش، به روسیه سفر کرده است. این وزارت روز دوشنبه گفت که هیئت طالبان در سومین نشست بینالمللی وزیران معارف در شهر کازان شرکت خواهد کرد.
حکومت طالبان که از حدود چهار سال به اینسو مکاتب بالاتر از صنف شش را بهروی دختران بسته، گفته در نشست پیشرو در روسیه خواستار همکاری جامعه جهانی در بخش آموزش در افغانستان خواهد شد.
طالبان با بازگشت دوباره به قدرت، مکاتب بالاتر از صنف شش و دانشگاهها را بهروی دختران افغانستان بست. نقض حق آموزش دختران افغانستان با محکومیت داخلی و خارجی روبهرو شده است.
با این حال، طالبان به درخواستهای مکرر برای لغو ممنوعیت آموزش دختران اعتنا نکرده است.
سارا آدامز، مامور سابق سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سیا) میگوید که طالبان شامگاه دوشنبه عملیات جعلی ضدداعش به یک قرارگاه استخباراتی خود در کابل راهاندازی کرد. پیشتر منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند طالبان به یک مخفیگاه داعش را در حوزه پانزدهم امنیتی شهر کابل حمله کرده است.
با این حال، این مامور سابق سیا میگوید که ساختمانی که طالبان به آن حمله کرده، در کنترول واحد موسوم به «ذوالفقار» مربوط به استخبارات این گروه است.
او گفت: «ما این محل را بهخوبی میشناسیم چون از نزدیک در جریان تحقیقات میدانیمان درباره داعش خراسان و حمله به دروازه فرودگاه کابل، این مکان را بررسی کردهایم. بله، ما عملاً از این ساختمان اطلاعات جمعآوری کردهایم.»
خانم آدامز در یادداشتی در شبکه اکس افزود که طالبان در واقع به یک قرارگاه خود حمله کرده اما سعی میکند نشان دهد که این مقر مربوط گروه دیگری بوده است.
او ادعا کرد که طالبان «عملیاتهای ساختگی» علیه داعش، برای جلب رضایت امریکا راهاندازی میکند.
خانم آدامز گفت که گروه طالبان در ازای این عملیاتها، «از دولت امریکا در دوحه پولهای ضدتروریسم دریافت میکند.»
او میگوید که در ساختمانی که حمله دوشنبه صورت گرفته، مقامهای طالبان بهطور پنهانی با رهبران ارشد داعش خراسان در کابل ملاقات کردهاند. به گفته او، طالبان همزمان «به غرب اطلاعات بیارزشی میدهد که گویا در حال جنگ با داعش است.»
سارا آدامز گفت: «آنها در همین ساختمان مرتباً به حماقت سازمان سیا میخندند.»
شامگاه دوشنبه منابع محلی از وقوع درگیری مسلحانه در ناحیه پانزدهم به افغانستان اینترنشنال خبر دادند. ویدیوهای ارسالی نشان میداد که پس از انفجارهای شدید، صدای شلیکهای پیدرپی و مسلسل به گوش میرسید. برخی منابع گفتند که درگیری ساعتها طول کشیده است.
طالبان تاکنون به طور رسمی درباره این درگیری توضیحی نداده، اما المرصاد، رسانه نزدیک به استخبارات طالبان نیز به نقل از منابع خودخبر داد که «عملیات بر مخفیگاه داعش در منطقه قصبه در نزدیکی میدان هوایی کابل جریان دارد.»
دستکم ۶۰ نهاد حقوق بشری و مدنی افغان در نامهای سرگشاده از حکومت هالند درخواست کردهاند که به ماموریت دیپلوماتیک آصف رحیمی، سفیر افغانستان در هالند، پایان دهد. این نهادها در نامه خود تاکید کردهاند که آقای رحیمی، دیپلومات بیطرف نیست و با گروه طالبان بیعت کرده است.
آنها با تاکید بر بحران جاری در افغانستان به ویژه نقض گسترده حقوق زنان، نسبت به ادامه فعالیت آصف رحیمی در سفارت افغانستان در لاهه ابراز نگرانی کردهاند.
آصف رحیمی، سفیر افغانستان در هالند، از جمله نخستین دیپلوماتهای دولت پیشین بود که همکاری خود را با طالبان اعلام کرد. منابع به افغانستان اینترنشنال اطلاع دادهاند که وی ماهانه بین ۲۰ تا ۳۰ هزار دالر از طالبان دریافت میکند.
رحیمی همچنین به کابل سفر کرده و با مقامات طالبان درباره چگونگی تعامل و همکاری گفتوگو کرده است. پیشتر، وی نشان و پرچم جمهوری اسلامی افغانستان را از حسابهای شبکههای اجتماعی و وبسایت سفارت حذف کرده بود. با این حال، پس از افزایش اعتراضها، سفارت افغانستان در هالند با انتشار بیانیهای اعلام کرد که پرچم و نشان جمهوری را بازگردانده است.
نهادهای معترض در نامهای که نسخهای از آن به افغانستان اینترنشنال رسیده، اظهار داشتهاند: «آصف رحیمی نهتنها از اصل بیطرفی دیپلوماتیک تخطی کرده، بلکه از جایگاه و منابع سفارت افغانستان در خاک اروپا برای نمایندگی غیررسمی از منافع طالبان سوءاستفاده میکند.»
این نهادها از دولت پادشاهی هالند خواستهاند که درباره وضعیت سیاسی و حقوقی سفارت افغانستان در لاهه شفافسازی کند و بر اساس تعهدات این کشور به کنوانسیونهای بینالمللی حقوق بشر، مدیریت، منابع و فعالیتهای این سفارت را مورد بررسی دقیق قرار دهد.
آنها تاکید کردهاند که در صورت تایید رسمی وابستگی یا همکاری سفارت با طالبان، فعالیتهای دیپلوماتیک آن باید تعلیق شود.
نهادهای امضاکننده هشدار دادهاند که بیتوجهی به خواستههای نهادهای حقوق بشری و مماشات با گروه طالبان، که ناقض حقوق بشر است، به اعتبار و حیثیت کشورهای متعهد به ارزشهای حقوق بشری آسیب خواهد رساند.
در مقطعیکه دیوان کیفری بینالمللی سرگرم تحقیق درباره حکم بازداشت هبتالله آخندزاده، رهبر و عبدالحکیم حقانی، قاضیالقضات طالبان است، فعالیت سفارت افغانستان در هالند حایز اهمیت میباشد.
بسیاری از نهادهای قضایی بینالمللی نیز در لاهه موقعیت دارند.
نورمحمد ثاقب، وزیر حج و اوقاف طالبان، از عربستان سعودی به دلیل ارائه خدمات و تسهیلات به حجاج افغان تشکر کرد. وزارت حج و اوقاف طالبان اعلام کرد که مناسک حج برای ۳۰ هزار زائر افغان بهصورت منظم و موفقیتآمیز به پایان رسیده است.
این وزارت در خبرنامهای روز دوشنبه اعلام کرد که نورمحمد ثاقب در مراسم اختتامیه مناسک حج شرکت کرده است. بر اساس این خبرنامه، توفیق بن فوزان الربیعه، وزیر حج و عمره عربستان سعودی، از تلاشها و مدیریت موثر مسئولان بعثه حج کشورهای اسلامی تقدیر کرد.
الربیعه در سخنرانی خود به خدمات، تامین امنیت، اقدامات صحی و تسهیلات فراهمشده برای حجاج از سوی عربستان سعودی اشاره کرد و هماهنگی و همکاری کشورهای اسلامی را عامل موفقیت حج امسال دانست.
در مقابل، روسای بعثههای حج کشورهای اسلامی از دولت عربستان سعودی، وزارت حج و عمره و نهادهای مرتبط به دلیل ارائه خدمات و تسهیلات به حجاج در مکه مکرمه و مدینه منوره در جریان حج امسال قدردانی کردند.
یک مقام ایرانی روز دوشنبه گفت که مذاکرات با حکومت طالبان درباره حقآبه از رودخانه هلمند نتیجه ملموسی نداشته است. سخنگوی صنعت آب ایران گفت که طالبان به تعهدات آبی میان دو کشور عمل نکرده و مقدار کمی آب به جمهوری اسلامی داده است.
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب ایران روز دوشنبه در یک نشست خبری گفت: «طبق معاهده ۱۳۵۱ افغانستان موظف است سهم مشخصی از آب رودخانه هیرمند را به ایران تحویل دهد، با این حال، از ابتدای سال آبی جاری تاکنون فقط حدود ۱۱۹ میلیون مترمکعب آب وارد کشور شده است، رقمیکه با حجم مورد انتظار فاصله معناداری دارد.»
وی افزود: «اگرچه نشست اخیر کمیساران دو کشور برگزار شده و فضای مذاکره همچنان باز است، اما تا این لحظه خروجی ملموسی حاصل نشده است.»
او با تاکید بر «رفتار منطقی و پایبندی به معاهدات بینالمللی» در خصوص معاهدات آبی گفت که ایران خشکسالی منطقه را به رسمیت میشناسد، اما معتقد است حتی با لحاظ کردن شرایط خشکسالی، باید ورودی آب به کشور بیش از میزان فعلی باشد.
او با اشاره به وضعیت وخیم تامین آب در مناطق شرقی این کشور گفت که از کشورهای همسایه انتظار دارند در چارچوب عرفهای منطقهای و قوانین بینالمللی، به تعهدات خود پایبند بمانند.
طالبان پیوسته تاکید دارد که به معاهدات آبی میان دو کشور عمل کرده است. اخیرا امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان در سفر به ایران گفت که به معاهده آبی میان دو کشور عمل کردهاند. او گفت که علیرغم خشکسالی در افغانستان مقدار زیادی آب به ایران سرازیر شده است.
متقی گفت که این گروه رساندن آب به ایران را مسئولیتی «شرعی و اسلامی» میداند. او گفت: «تلاش ما این است که آب هدر نرود و بهخوبی به طرف ایرانی برسد.»
وی افزود: «این مسئولیت شرعی و اسلامی ماست که کمک کنیم. این اقدام را هم ثواب میدانیم و هم در قالب سیاست، مثبت تلقی میکنیم. مردم ایران که صدای مرا میشنوند، اطمینان داشته باشند که ما در این زمینه نیت بدی نداریم.»
او دلیل نپرداختن حقآبه را «خشکسالی» عنوان کرد و گفت که خشکسالی موجود در بلوچستان، نیمروز، هلمند و فراه نیز وجود دارد. متقی خاطرنشان کرد که اگر خشکسالی نباشد، آب به سمت ایران جاری خواهد بود، همانطور که از یک ماه گذشته تاکنون آب به ایران میرسد.
مسئله آب همواره از موضوعات مورد بحث میان مقامات جمهوری اسلامی ایران و طالبان بوده است. برخی مقامات ایرانی ادعا کردهاند که طالبان با سدسازی مانع ورود آب به سیستان و بلوچستان شدهاند.
برخی دیگر مدعی شدهاند که طالبان به عمد آب را منحرف میکند. با این حال، متقی بدون نام بردن از سدسازی این گروه در ولایات مرزی تاکید کرد که هدف این است که آب ضایع نشود.
معاهده هیرمند در سال ۱۳۵۱ هجری شمسی میان محمد موسی شفیق، نخستوزیر وقت دولت شاهی افغانستان، و امیرعباس هویدا، نخستوزیر وقت ایران، امضا شد.
سخنگوی طالبان روز دوشنبه درباره سرپرست بودن وزیران گفت که به علت برخی ملاحظات سیاسی، حکومت این گروه توسط سرپرستان اداره میشود. او درباره دلایل موقتی بودن کابینه توضیحی نداد. مجاهد اظهار داشت که وزیران طالبان به رغم سرپرست بودن از اختیارات کامل برخوردارند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان روز دوشنبه به آریانا نیوز بیان کرد که سرپرستی به نفع افغانستان و نظام است.
مجاهد افزود که وزرای این گروه از اختیارات کامل برخوردار هستند و سرپرست بودن به معنای سلب اختیارات آنها نیست.
او تاکید کرد: «رهبری طالبان به وزرا و مسئولان ادارات، اختیارات و صلاحیتهای کامل اعطا کرده که در چارچوب ادارات اعمال میشود.»
طالبان پس از به دست گرفتن قدرت، حکومت و کابینه خود را سرپرست معرفی کرد و اعلام داشت که پس از ارزیابی، حکومت دایمی تشکیل خواهد داد. اما چهار سال پس از به قدرت رسیدن طالبان، این گروه همچنان توسط سرپرستان اداره میشود.
ناظران معتقدند که اداره طولانیمدت یک حکومت توسط سرپرستان، پدیدهای نادر است و هیچ حکومتی برای چهار سال به این شیوه اداره نمیشود.