بر اساس گزارش روزنامه بلومبرگ، سهام شرکتهای دفاعی چین روز دوشنبه، پس از آن که پاکستان اعلام کرد قصد دارد از چین جتهای جنگنده و سایر تسلیحات پیشرفته بخرد، به طور چشمگیری افزایش پیدا کرد.
طبق این گزارش، پاکستان در نظر دارد ۴۰ فروند جت جنگنده نسل پنجم جی-۳۵ در کنار چندین هواپیماهای هشدار و کنترل زودهنگام کج-۵۰۰ و دستکم ۱۹ سامانههای دفاع موشکی بالستیک بخرد.
بر اساس این گزارش، شرکت هواپیماسازی اویک شنیانگ، سازنده جت جنگنده رادارگریز پیشرفته جی-۳۵ چین، که به عنوان بخش اصلی بسته تسلیحاتی احتمالی شناخته میشود، شاهد افزایش سهام خود به میزان ۱۰ درصد در روز در شانگهای بود.
این سومین مورد متوالی افزایش ارزش سهام این شرکت بود که نشاندهنده واکنش قوی بازار به این معامله احتمالی است.
سهام شرکتهای اسلحهسازی چینی از زمانی که پاکستان ماه گذشته ادعا کرد جنگندههای جی-۱۰سی چینی به سرنگونی شش جنگنده هندی، از جمله هواپیماهای رافائل ساخت فرانسه، کمک کردهاند، رو به افزایش بوده است.
هرچند هند ادعاهای پاکستان در مورد اثربخشی تسلیحات چینی و سایر کشورها را در سرنگونی هواپیماهایش کماهمیت جلوه داده و گفته است که ارتش هند قادر به انجام حملات هوایی دقیق در عمق خاک پاکستان بوده است.
فروش جی-۳۵ به پاکستان اولین صادرات این جت نسل پنجم از سوی چین خواهد بود که از قابلیتهای پیشرفته رادارگریزی برای نفوذ به حریم هوایی دشمن برخوردار است.
این جنگنده توسط شرکت هواپیماسازی شنیانگ توسعه داده شده و در نمایشگاه هوایی ژوهای ۲۰۲۴ به طور عمومی رونمایی شد.
شرکت اوپنایآی، مالک چتبات هوش مصنوعی «چتجیپیتی»، روز دوشنبه اعلام کرد که نرخ درآمد سالانه این شرکت تا ماه جون به ۱۰ میلیارد دالر رسیده است. این شرکت گفته است که افزایش قابلتوجه استفاده از فناوری هوش مصنوعی، بهویژه چتجیپیتی، موجب رشد چشمگیر درآمد آن شده است.
این در حالی است که درآمد سالانه این شرکت در دسامبر ۲۰۲۴ تنها ۵.۵ میلیارد دالر گزارش شده بود.
خبرگزاری رویترز روز سهشنبه، ۲۰ جوزا گزارش داد: «این موضوع نشان میدهد که اوپنایآی در مسیر دستیابی به هدف درآمدی خود برای سال ۲۰۲۵، یعنی ۱۲.۷ میلیارد دالر، قرار دارد؛ هدفی که پیشتر با سرمایهگذارانش در میان گذاشته بود.»
یک سخنگوی اوپنایآی اعلام کرده که درآمد حاصل از صدور مجوز به مایکروسافت و معاملات بزرگ و یکباره شامل این ۱۰ میلیارد نمیشود.
اوپنایآی طراح مدل محبوب هوش مصنوعی «چتجیپیتی» است که در مدت کوتاهی توانسته میلیونها کاربر را به خود جذب کند.
بر اساس آمار این شرکت، اوپنایآی تا پایان ماه مارچ سال روان، ۵۰۰ میلیون کاربر فعال هفتگی داشته است.
درگیری میان معترضان و پولیس در شهر بلمنا در ایرلند شمالی به خشونت کشیده شد. این اعتراضات پس از حضور دو نوجوان ۱۴ ساله در دادگاه به اتهام تلاش برای تجاوز جنسی به یک دختر نوجوان آغاز شد. این رویداد خشم عمومی، بهویژه در شبکههای اجتماعی، را برانگیخته بود.
شامگاه دوشنبه، حدود دو هزار و ۵۰۰ نفر در منطقه هریویل شهر بلمنا گرد آمدند تا همبستگی خود را با قربانی این تجاوز جنسی اعلام کنند.
با تاریک شدن هوا، اعتراضات مسالمتآمیز اولیه به خشونت کشیده شد و گروههایی از جوانان نقابدار با پرتاب کوکتل مولوتوف، خشت و رنگ با ماموران پولیس درگیر شدند.
تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میداد که برخی خودروهای پولیس و ساختمانهای مسکونی در آتش سوختهاند و پنجرههای چند خانه شکسته شدهاند.
پولیس ایرلند شمالی در بیانیهای اعلام کرد که تعدادی از اموال عمومی و خودروهای پولیس آسیب دیدهاند و برای حفظ امنیت عمومی، حضور نیروهای ویژه تا صبح سهشنبه در منطقه ادامه خواهد داشت.
سخنگوی پولیس همچنین تاکید کرد که «افراد نقابدار و مجهز به دستکش» با پرتاب سنگ و آتشزنه باعث افزایش سطح درگیری شدهاند و از مردم خواست از حضور در اطراف خیابان کلوناوون خودداری کنند.
در ساعات ابتدایی دوشنبه، دو پسر نوجوان که متهم به تلاش برای تجاوز دهانی به یک دختر نوجوان بودند، در دادگاه منطقهای کولرین حضور یافتند و اتهامات را رد کردند. روند دادرسی با استفاده از مترجم رومانیایی برای هر دو متهم انجام شد؛ مسئلهای که واکنشهایی از سوی برخی از کاربران شبکههای اجتماعی را برانگیخت و به گمان برخی از تحلیلگران، احساسات ضدخارجی را نیز در تشدید تنشها دخیل کرد.
حدود ساعت ۱۰:۳۰ شب، نیروهای پولیس ضد شورش با خودروهای زرهی وارد مرکز شهر شدند تا اوضاع را تحت کنترول بگیرند. در همان زمان، آتشنشانان نیز با تلاش فراوان سعی در مهار آتش سطلهای زباله داشتند که شعلههای آن به ساختمانهای اطراف سرایت کرده بود.
یکی از اعضای شورای شهر از حزب اتحادگرای آلاینس، در پیامی در شبکههای اجتماعی با خطاب قرار دادن معترضان نوشت: «درخواست من از مردم این است که فورا به خشونت پایان دهند. هیچ توجیهی برای آشوب وجود ندارد. امنیت جامعه باید اولویت همه ما باشد.»
در ادامه درگیریها، حدود ساعت ۱۲:۳۰ بامداد، خانهای در خیابان لارن هدف حمله قرار گرفت و پس از شکستن پنجرهها، به آتش کشیده شد. ماموران پولیس به سرعت وارد خانه شدند تا ساکنان را از محل خارج کنند؛ در حالی که تماشاگران نقابپوش از صحنه فیلمبرداری و آن را در پلتفرمهایی نظیر تیکتاک منتشر میکردند.
بر اساس گزارش وبسایت «بلفاستلایو»، درگیریها تا ساعات پایانی شب بهصورت پراکنده ادامه داشت و فضای شهر به شدت ملتهب باقی ماند. پولیس اعلام کرده است که تا صبح سهشنبه در منطقه حضور گسترده خواهد داشت تا از بروز درگیریهای بیشتر جلوگیری شود.
وبسایت آکسیوس گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، بههمراه تمامی اعضای ارشد تیم سیاست خارجی خود روز یکشنبه ۱۸ جوزا در کمپ دیوید گرد هم آمدند تا ساعتها درباره راهبرد امریکا در قبال بحران هستهای ایران و جنگ غزه گفتوگو کنند.
آکسیوس دوشنبه ۱۹ جوزا به نقل از منابع آگاهی که نام آنها را اعلام نکرد، نوشت که تلاشهای ترامپ برای دستیابی به توافقی هستهای که مانع از وقوع جنگ با ایران شود، و همچنین رسیدن به توافقی بر سر آتشبس و آزادی گروگانها که بتواند به جنگ در غزه پایان دهد، در روزهای اخیر با موانعی مواجه شده است.
این وبسایت بهنقل از یک مقام ارشد امریکایی گفت که رئیسجمهور ترامپ این دو بحران را درهمتنیده و بخشی از واقعیت ژئوپولیتیک گستردهتری در منطقه میداند که در تلاش است آن را به شکلی مطلوب سامان دهد.
بهنوشته آکسیوس، در جلسه اصلی درباره ایران و غزه، افرادی چون ترامپ، جیدی ونس معاون رییسجمهوری، مارکو روبیو وزیر امور خارجه، استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، پیت هگست وزیر دفاع، سوزی وایلس رئیس دفتر دونالد ترامپ در کاخ سفید، جان رتکلیف رییس سیا و تولسی گابارد مدیر اطلاعات ملی و دیگر مقامات ارشد حضور داشتند.
ترامپ دوشنبه ۱۹ جوزا گفت که «ژنرالها و دریادارانی» نیز در این نشستها حاضر بودند اما جزییات بیشتری از محتوای مذاکرات ارائه نکرد.
یکی از مقامات امریکایی به آکسیوس گفت: «این نشست این امکان را فراهم کرد که همه مقامات ارشد دولت در کنار هم بنشینند و بهطور مفصل درباره این مسائل گفتوگو کنند.»
در حالی که مقامات جمهوری اسلامی اعلام کردهاند که در حال نهاییسازی پاسخ رسمی خود به پیشنهاد توافق هستهای آمریکا هستند، یک مقام ارشد کاخ سفید گفت که با وجود این مخالفت رسمی، تهران سیگنالهایی از تمایل به ادامه مذاکرات مخابره کرده است.
او افزود: «ما یک پیشنهاد بسیار سختگیرانه برای ایرانیها فرستادهایم و انتظار پاسخ سختی هم داریم.»
ترامپ روز دوشنبه گفت که ایرانیها «مذاکرهکنندگان خوبی» هستند، اما «گاهی بیش از حد سخت میگیرند» و ادامه داد: «ما در تلاش برای رسیدن به توافقی هستیم که از ویرانی و مرگ جلوگیری کند. امیدوارم به آن برسیم، اما شاید هم نشود. بهزودی خواهیم فهمید.»
کاخ سفید اعلام کرده که ضربالاجل اصلی ترامپ برای دستیابی به توافق تا روز پنجشنبه جاری به پایان میرسد، اما هر دو طرف مایلند گفتوگوها را ادامه دهند.
آکسیوس در گزارش خود نوشت که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، علاقهمند به پیگیری گزینه نظامی است، اما به ترامپ اطمینان داده که تا زمان ادامه مذاکرات، اقدامی نخواهد کرد.
ترامپ پیش از ترک کمپ دیوید، روز دوشنبه با نتانیاهو تلفنی گفتوگو کرد. او پس از این تماس به خبرنگاران گفت که درخواستهای جمهوری اسلامی، بهویژه درباره غنیسازی اورانیوم، «کاملاً غیرقابلقبول» است.
او تاکید کرد: «تا این لحظه آنها آمادگی ندارند. متاسفم که این را میگویم، چون جایگزین این وضعیت بسیار بسیار خطرناک است.»
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز اعلام کرده که دور ششم گفتوگوها روز یکشنبه ۲۵ جوزا در مسقط، پایتخت عمان، برگزار خواهد شد.
یک مقام ارشد آمریکایی نیز گفته است که شهر اسلو در نروژ نیز یکی دیگر از گزینههای مورد توجه بهعنوان محل مذاکرات است.
تحولات غزه
ترامپ روز دوشنبه همچنین به خبرنگاران گفت که جمهوری اسلامی در مذاکرات آتشبس بین اسرائیل و حماس و آزادی گروگانها مشارکت دارد.
او درباره جزییات مداخله جمهوری اسلامی در این مذاکرات توضیحی نداد. این اولین بار است که آمریکا بهطور رسمی از حضور تهران در مذاکراتی که تا کنون با میانجیگری قطر و مصر پیش رفته، خبر میدهد.
آکسیوس بهنقل از مقامهای امریکایی و اسرائیلی نوشته است که تلاشها برای متقاعد کردن حماس به نرمکردن موضع خود نسبت به طرح پیشنهادی آمریکا در روزهای اخیر پیشرفت کرده است.
آکسیوس دلیل این پیشرفت را فشارهای فزاینده قطر بهعنوان میانجی عنوان کرده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت دور بعدی گفتوگوهای هستهای با امریکا قرار است یکشنبه ۲۵ جوزا در عمان برگزار شود. پیشتر دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، خبر داده بود که دور بعدی مذاکرات پنجشنبه ۲۲ جوزا برگزار خواهد شد.
دونالد ترامپ گفته بود که «ایران به دنبال غنیسازی است، اما ما نمیتوانیم غنیسازی را بپذیریم. آنها آماده توافق نیستند و گزینه جایگزین توافق بسیار وحشتناک است. روز پنجشنبه با ایران گفتوگو داریم و تا آن روز منتظر میمانیم.»
ایران روز دوشنبه اعلام کرد که بهزودی در پاسخ به پیشنهاد ایالات متحده که تهران آن را «غیرقابل قبول» میداند، یک پیشنهاد متقابل برای توافق هستهای ارائه خواهد داد.
بقایی گفت: «پیشنهاد امریکا برای ما قابل قبول نیست. این پیشنهاد حاصل دورهای پیشین مذاکرات نیست. پیشنهاد خود را پس از نهایی شدن، از طریق عمان به طرف مقابل ارائه خواهیم داد. این پیشنهاد معقول، منطقی و متوازن است.»
او افزود: «ما باید پیش از رفع تحریمها اطمینان حاصل کنیم که ایران بهطور موثر از لحاظ اقتصادی بهرهمند میشود و روابط بانکی و تجاری آن با دیگر کشورها به حالت عادی بازمیگردد.»
پیشتر رویترز گزارش داده بود که تهران در حال تهیه پاسخی منفی به پیشنهاد ایالات متحده است. یک دیپلومات ایرانی به این خبرگزاری گفته بود که پیشنهاد امریکا نتوانسته اختلافات بر سر غنیسازی اورانیوم در خاک ایران، انتقال کل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به خارج و گامهای موثر برای لغو تحریمهای امریکا را حل کند.
هفته گذشته، آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پیشنهاد امریکا مبنی بر منع هر نوع غنیسازی را برخلاف منافع ایران دانست و وعده داد که غنیسازی در خاک ایران ادامه خواهد یافت. اما، قدرتهای غربی غنیسازی را مسیری بالقوه برای ساخت سلاح هستهای میدانند. ایران تاکید دارد که برنامه هستهایاش صرفاً برای اهداف صلحآمیز است.
سوریه طی هفتههای آینده و پس از ۱۴ سال انزوا از اقتصاد جهانی، بار دیگر به سیستم بینالمللی پرداخت سوئیفت متصل میشود. این اقدام بخشی از طرح دولت جدید سوریه برای بازسازی اقتصاد و جذب سرمایهگذاری خارجی پس از لغو تحریمهای امریکاست.
عبدالقادر حصریه، رئیس جدید بانک مرکزی سوریه، دوشنبه ۱۹ جوزا در گفتوگو با روزنامه فایننشال تایمز گفت: «هدف ما این است که نام سوریه را بهعنوان یک مرکز مالی معرفی کنیم. این موضوع بهویژه با توجه به سرمایهگذاریهای خارجی مورد انتظار در بازسازی و زیرساختها، حیاتی است.»
به گفته حسریه، بخش بانکی سوریه در اثر جنگ داخلی، بحران مالی لبنان در سال ۲۰۱۹ و سیاستهای سرکوبگرایانه دولت بشار اسد، رئیسجمهور خلع شده سوریه، عملا از کار افتاده است.
اتصال مجدد به سوئیفت نخستین گام عمده در مسیر اصلاحات اقتصادی دولت جدید است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، ۲۳ ثور در سخنرانی خود در عربستان سعودی اعلام کرد که تحریمهای امریکا علیه سوریه را لغو میکند «تا به آنها فرصتی برای شکوفایی داده شود».
به گفته رئیس بانک مرکزی سوریه، این کشور قصد دارد با بازسازی سرمایه، حذف مقررات دستوپاگیر و بازگرداندن نقش بانکها بهعنوان واسطه مالی، شرایط را اصلاح کند.
ترامپ در ریاض ابراز امیدواری کرد که دولت جدید سوریه بتواند این کشور را تثبیت کرده و صلح را حفظ کند و تاکید کرد روند عادیسازی روابط امریکا و سوریه ادامه خواهد یافت.
او گفت که این تصمیم را پس از درخواستهای ولیعهد عربستان سعودی و رئیسجمهور ترکیه اتخاذ کرده است.
ساعتی پس از اعلام این خبر، مردم در شهرهای مختلف سوریه از جمله دمشق، لاذقیه و طرطوس، به خیابانها آمدند و ابراز شادمانی کردند.
یک هفته بعد، نمایندگان ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا با لغو تحریمهای سوریه موافت کردند.
همزمان کایا کالاس، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، هشدار داد اروپا یا باید به سوریه فرصت ثبات بدهد، یا با وضعیتی مشابه افغانستان روبهرو خواهد شد.
سوریه از سال ۲۰۱۱ و آغاز سرکوب قیام مردمی از سوی اسد، از نظام مالی جهانی جدا شده بود و پس از آنکه احمد الشرع در آذر سال گذشته قدرت را در دست گرفت، دولت جدید، اصلاحات بازار آزاد را جایگزین ساختار بسته قبلی کرد و شفافیت و شمولگرایی را در پیش گرفت تا اعتماد سرمایهگذاران خارجی را جلب کند.