آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل در سخنرانی خود در شورای امنیت از ایران و اسرائیل خواست برای جلوگیری از تشدید تنش فورا اقدام کنند. او هشدار داد که گسترش درگیری میتواند «آتشی را شعلهور کند که هیچکس نمیتواند آن را مهار کند.»
آنتونیو گوترش گفت جهان به سوی بحران میشتابد. او در جلسه اضطراری شورای امنیت افزود که جهان با لحظهای تعیینکننده روبرو است.
آقای گوترش در این سخنرانی نسبت به کشته شدن غیرنظامیان و تخریب خانهها و زیرساختها ناشی از رویارویی نظامی اسرائیل و ایران هشدار داد.
او از طرفهای درگیر جنگ و شورای امنیت خواست «به صلح مجال بدهند» و فورا برای جلوگیری از تشدید تنش اقدام کنند. دبیرکل سازمان ملل گفت مسئله هستهای خطراتی برای امنیت منطقهای و جهانی ایجاد میکند.
روزنامه پاکستانی دان، در یادداشتی به سفر جنرال عاصم منیر به واشنگتن پرداخته و نوشته است که این کشور تلاش کرده است تا در تنش جاری بین جمهوری اسلامی و اسرائیل موقف شفافی را اتخاذ کند. اسلامآباد به صورت اخلاقی خود را همنوا با تهران میداند.
دان نوشته است که روز ۱۸ جون، روز ویژهای برای کاخ سفید بود چرا که هیچ گاه پیش از آن، رئیس جمهور ایالات متحده به طور اختصاصی میزبان رئیس ستاد ارتش پاکستان نبوده بود. با وجود همکاریهای نظامی درازمدت بین دو کشور، چنین دیداری تاکنون انجام نشده بود.
خلاصه گفتوگوها بین میزبانان امریکایی و هیئت پاکستانی موضوعاتی مانند رابطه پاکستان و هند، ارز دیجیتال، فلزات کمیاب، هوش مصنوعی و البته تنش جاری بین جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل بود.
در این دیدار که پشت درهای بسته انجام شد، از سوی پاکستان مارشال عاصم منیر و جنرال عاصم مالک افسر ارشد استخبارات پاکستان حضور داشت؛ بدون هیچ شخصی از حکومت ملکی اسلامآباد. غیبت سفیر پاکستان و یا وزیر خارجه این کشور، به شدت مشهود بود.
در سوی امریکایی، دونالد ترامپ، مارکو روبیو وزیر خارجه و استیو ویتکاف نماینده ویژه امریکا در امور خاورمیانه حضور داشتند.
این گفتوگو که قرار بود یک ساعت باشد، به بیش از دو ساعت به طول انجامید و مسائل مهمی مورد تبادل نظر قرار گرفت.
دفتر روابط عمومی ارتش پاکستان گفته است: «دو طرف نظرات بسیار دقیق و دیدگاههای خود را در قبال تنش ایران و اسرائیل با یکدیگر در میان گذاشتند و بر اهمیت حل بحران تاکید کردند.»
این روزنامه نوشته است که هدف این نشست بیش از آن که گفتوگو بر سر کارکردی عملی باشد، بیشتر بر فهم بیشتر تنش جاری متمرکز بود. منابع گفتهاند که ترامپ گفته که برای درک و شناخت ایران، پاکستان نکات معناداری برای شریکساختن دارد.
روز بعد از نشست، وزارت خارجه پاکستان موقف اسلامآباد را در قبال تنش نظامی بین جمهوری اسلامی و اسرائیل روشنتر و واضحتر بیان کرد. سخنگوی وزارت خارجه گفت: «ما اقدامات اسرائیل در ایران را محکوم میکنیم. این نقض همه قوانین رفتار متمدنانه، قوانین بین کشورها، قوانین بینالملل و قانون بشری بینالمللی است.»
شفقت علی خان تصریح کرد: «حمایت ما از ایران اساسا به موقف [ذاتی] ما وابسته است. این کاملا روشن و بدون تردید است.» او در پاسخ به این که آیا ممکن است پاکستان از ایران حمایت نظامی کند، گفت: «ما هیچ درخواست مشخصی برای حمایت نظامی از سوی ایران دریافت نکردهایم.»
روزنامه دان نوشته است که این پاسخ وزارت خارجه پاکستان انعکاس رویکرد متعادل و درازمدت این کشور است و اسلامآباد توانست در یک هفته تنش نظامی بین ایران و اسرائیل موقف خود را تثبیت کند. موقف اسلام آباد شامل حمایت اخلاقی از تهران، تعهد دیپلوماتیک به کاهش تنش و بیطرفی نظامی استوار است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نسبت به خطر حمله به نیروگاههای هستهای از جمله در بوشهر و تاسیساتی در مناطق پرجمعیت مانند تهران هشدار داد. او تاکید کرد که چنین حملاتی میتواند به انتشار مواد رادیواکتیو و پیامدهای فاجعهبار منجر شود.
گروسی گفت حملات مسلحانه به سایتهای هستهای هرگز نباید رخ دهد. او نسبت به عواقب چنین اقدامی در منطقه و فراتر از آن هشدار داد.
رافائل گروسی در نشستی در شورای امنیت سازمان ملل، تعهد آژانس بینالمللی انرژی اتمی به حضور در ایران و از سرگیری بازرسیها به محض فراهم شدن شرایط تاکید کرد.
او افزود که امنیت بازرسان بسیار مهم است و از ایران خواست تا ارتباطات امن با آژانس را تضمین کند. آقای گروسی به اعضای شورای امنیت سازمان ملل گفت: «تاسیسات و مواد هستهای نباید در غبار جنگ غرق شوند.»
او گفت: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی بیکار نخواهد نشست.» رافائل گروسی از اعضای شورای امنیت خواست تا از تلاشها برای از سرگیری بازرسیها و محافظت از زیرساختهای هستهای حمایت کنند.
آقای گروسی همچنین از جامعه جهانی خواست که فرصت صلح را از دست ندهند. او گفت: «یک راه حل دیپلوماتیک در دسترس است. جایگزین آن، یک درگیری طولانی مدت و تهدید قریبالوقوع گسترش سلاحهای هستهای است.»
او در باره حملات اسرائیل به سایتهای هستهای ایران گفت: ««اگرچه این حملات تاکنون منجر به انتشار مواد رادیواکتیو نشده که عموم مردم را تحت تاثیر قرار دهد، اما این خطر وجود دارد.»
نماینده اسرائیل در سازمان ملل با خطاب به نماینده جمهوری اسلامی گفت: «چگونه ایران میتواند خواستار برگزاری نشست شورای امنیت شود و برای پیامدهای ناشی از دستور کار نسلکشانه خود، طلب همدردی کند؟» دنی دنیون گفت حمله اسرائیل به ایران «آخرین راهحل» برای جلوگیری از تهدید هستهای بود.
او روز جمعه، ۳۰ جوزا در نشست شورای امنیت سازمان ملل ادعای ایران مبنی بر حمله اسرائیل به شفاخانهها در ایران را رد کرد و گفت ایران بهطور عمدی یک موشک بالستیک به شفاخانهای در بئرشبع شلیک کرده است.
دنی دنون گفت: «این تفاوت بین یک دموکراسی است که برای دفاع از مردمش اقدام میکند و یک رژیم که غیرنظامیان را هدف قرار میدهد.» او همچنین ایران را به «فریب مداوم» آژانس بینالمللی انرژی اتمی متهم کرد.
نماینده اسرائیل در ملل متحد گفت: «هیچ تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی بزرگتر از یک ایران هستهای نیست.»
امیرسعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل، حملات اسرائیل به ایران را «بیدلیل» خواند و تاکید کرد که این حملات تصادفی نبوده بلکه «عامدانه» به ایران حمله شده است. او هشدار داد: «عدم اقدام شورای امنیت، به منزله چشمپوشی جدی از مسئولیتهای این شورا تلقی خواهد شد.»
او در نشست شورای امنیت سازمان ملل گفت: «این حملات تصادفی نبودند. خسارات جانبی نبودند. حملات، جنایات جنگی عمدی، اقدامات تروریستی دولتی و نمونهای از جنگ وحشیانه بودهاند.»
او بار دیگر تاکید کرد که برنامه هستهای ایران «صلحآمیز» است و گفت اسرائیل تنها کشور در خاورمیانه است که سلاحهای هستهای اعلام نشده دارد.
آقای ایروانی افزود که پاسخ نظامی ایران به اسرائیل مطابق با قوانین بینالمللی انجام شده است. او با تاکید بر اقدام شورای امنیت علیه اسرائیل گفت: «عدم انجام این کار نشان میدهد که قوانین بینالمللی به صورت گزینشی اعمال میشوند و خطر تضعیف امنیت جهانی را به همراه دارد.»
باربارا وودوارد، نماینده بریتانیا در نشست ویژه شورای امنیت از تشدید تنش میان ایران و اسرائیل ابراز نگرانی کرد و گفت این تنشها «لحظه خطرناکی را برای کل منطقه» به وجود آورده است. او از طرفهای درگیر خواست تا با محافظت از غیرنظامیان، قوانین بینالمللی بشردوستانه را رعایت کنند.
نماینده بریتانیا تاکید کرد که کشورش در حملات اسرائیل شرکت نکرده و تجهیزات را به عنوان «اقدامی دفاعی و احتیاطی» به منطقه اعزام کرده است.
خانم وودوارد گفت ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد و ذخایر اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی آن «هیچ توجیه غیرنظامی معتبری» ندارد.
او افزود که فرانسه، آلمان و بریتانیا و مقامهای اتحادیه اروپا درحال حاضر با وزیر خارجه جمهوری اسلامی در ژنو درحال گفتوگو هستند و این اقدام «روزنه فرصت» برای بازگشت به دیپلوماسی است.
