عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در حاشیه نشست وزرای خارجه سازمان همکاری اسلامی در استانبول با وزرای خارجه عربستان سعودی، قطر و عراق گفتوگو کرد. رسانههای ایران نوشتند که در این دیدارها درباره تحولات منطقه و جنگ اسرائیل و ایران رایزنی شده است.
عباس عراقچی روز شنبه ۳۱ جوزا بهطور جداگانه با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر و وزیر خارجه قطر، فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی و فواد حسین، وزیر خارجه عراق دیدار کرد.
نشست وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی روزهای شنبه و یکشنبه با عنوان «سازمان همکاری اسلامی در جهان در حال تحول» برگزار شده است.
براساس پیشنهاد تهران، یک جلسه ویژه برای بحث در مورد حملات هوایی رژیم اسرائیل به ایران در کنار نشست اصلی برگزار خواهد شد.
رئیسجمهور فرانسه پس از گفتوگوی تلفنی با همتای ایرانی خود اعلام کرد متقاعد شده است که راهی برای پایان جنگ و جلوگیری از خطرات بزرگتر وجود دارد. امانوئل مکرون گفت برای دستیابی به این هدف، مذاکراتی که فرانسه و شرکای اروپاییاش با ایران پیش میبرند، تسریع خواهد شد.
امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه روز شنبه ۳۱ جوزا، در صفحه رسمی خود در شبکه اجتماعی اکس نوشت که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور جدید ایران، با او تماس گرفته است.
آقای مکرون نوشت: که در این گفتوگو، بار دیگر خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط دو شهروند فرانسوی زندانی در ایران شده است.
او همچنین از برنامه هستهای ایران ابراز نگرانی کرده و گفته است: «موضع من روشن است: ایران نباید هرگز به سلاح هستهای دست یابد.»
رئيسجمهور فرانسه از ایران خواست که تضمینهای کامل و شفاف در مورد صلحآمیز بودن برنامه هستهایاش ارائه دهد.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که سایت هستهای اصفهان را برای دومینبار هدف قرار داده است. در خبرنامه این ارتش آمده است اینبار تأسیساتی برای تولید سانتریفیوژها در این مجتمع هستهای هدف قرار گرفتهاند.
آویخای ادرعی، سخنگوی ارتش اسرائیل روز شنبه ۳۱ جوزا در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «شب گذشته بار دیگر سایت هستهای اصفهان هدف قرار گرفت.»
او گفت این حمله در ادامه عملیاتها علیه برنامه هستهای ایران انجام شده است.
به گفته او جتهای جنگی تأسیسات تولید سانتریفیوژ و دیگر اهداف را در داخل مجتمع هستهای اصفهان بمباران کردهاند.
او همچنین افزوده که در حملات شب گذشته، موترهایی را هدف قرار دادهاند که برای انتقال پهپادها و راکتهای ایران استفاده میشدند.
همزمان خبرگزاری فارس نیز به نقل از منابع خود حمله به مرکز هستهای اصفهان را تأیید کرده، اما درباره میزان خسارات چیزی نگفته است.
رئیسجمور ترکیه روز شنبه نسبت به «نظم جدید سایکس-پیکو» در خاورمیانه هشدار داد. رجب طیب اردوغان در نشست وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی گفت: «ما اجازه نخواهیم داد نظم جدید سایکس-پیکو با مرزهایی که با خون ترسیم میشوند، در منطقه برقرار شود.»
آقای اردوغان که در پنجاهویکمین نشست وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی در استانبول سخنرانی میکرد، خواستار همبستگی قویتر میان کشورهای اسلامی برای مقابله با اقدامات اسرائیل و بیثباتکردن منطقه شد.
«نظم جدید سایکس-پیکو» به نوعی اشاره به تلاش برای بازترسیم مرزها و تقسیمبندیهای جدید خاورمیانه مشابه توافق مشهور «سایکس-پیکو» دارد.
توافق سایکس-پیکو (۱۹۱۶) یک قرارداد محرمانه بین بریتانیا و فرانسه بود که طی جنگ جهانی اول برای تقسیم امپراتوری عثمانی و ترسیم مرزهای کشورهای جدید منطقه به امضا رسید. این توافق پایهگذار بسیاری از مرزبندیهای امروزی خاورمیانه بود.
رجب طیب اردوغان شرایط غزه را بدتر از اردوگاههای کار اجباری نازیها توصیف کرد و گفت: «دو میلیون خواهر و برادر ما در غزه ۲۱ ماه است که برای بقا در این شرایط تلاش میکنند.»
اردوغان همچنین در مورد ایران گفت: «ما هیچ شکی نداریم که ملت ایران، با همبستگی خود در برابر مشکلات و تجربه قوی دولتی، این روزها را به امید خدا پشت سر خواهند گذاشت.»
رئيسجمهور ترکیه گفت حملات اسرائیل به ایران با هدف تضعیف مذاکرات هستهای بین واشنگتن و تهران انجام شد.
او گفت افزود: «این جنگ نشان میدهد که نتانیاهو و دولت اسرائیل نمیخواهند هیچ مسئلهای در منطقه با دیپلوماسی حل شود».
رئیس جمهور ترکیه تصریح کرد که «جاهطلبیهای نتانیاهو» جز کشاندن منطقه و جهان به یک فاجعه بزرگ هدف دیگری نمیتواند داشته باشد.
او از کشورهای مسلمان خواست تا تلاشهای خود را برای اعمال اقدامات تنبیهی علیه اسرائیل بر اساس قوانین بینالمللی و قطعنامههای سازمان ملل افزایش دهند.
شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد که روز دوشنبه دوم سرطان نشست علنی درباره افغانستان برگزار میشود. در این نشست رزا اوتونبایوا رئيس یوناما، جویس مسویا معاون دبیرکل ملل متحد در امور بشردوستانه و سیما بحوث رئیس امور زنان سازمان ملل گزارشهایی ارائه خواهند کرد.
برخی از کشورهای منطقهای نیز ممکن است در این نشست شرکت کنند. پس از جلسه علنی، گفتوگوهایی پشت درهای بسته برگزار خواهد شد.
این نشست بخشی از جلسات سهماهه شورای امنیت درباره افغانستان است.
قرار است موضوعاتی مانند وضعیت سیاسی، حقوق بشر، بحران بشری و مشکلات اقتصادی در این نشست بررسی شوند. یکی از محورهای اصلی، احتمالاً سیاستهای طالبان و تأثیر آن بر حقوق زنان خواهد بود.
قرار است رئيس یوناما درباره گامهای بعدی روند دوحه صحبت کند. طبق برنامه، در روزهای ۳۰ جون و اول جولای، دو گروه کاری درباره مبارزه با مواد مخدر و توسعه بخش خصوصی در دوحه تشکیل میشوند که شامل کارشناسان، نمایندگان کشورها، نهادهای بینالمللی، طالبان و مؤسسات مالی جهانی خواهد بود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، پیشتر گفته بود سازمان ملل تلاش دارد با همکاری طالبان، مردم افغانستان و جامعه جهانی، مسیر سیاسی روشنی را برای صلح و بازگشت افغانستان به جامعه جهانی ترسیم کند. او همکاری برای حل بحرانهای حقوق بشری، بهویژه درباره زنان، را ضروری دانسته است.
در آستانه نشست، شورای امنیت اعلام کرد که اعضای جلسه احتمالاً از رئيس یوناما درباره توانایی گروههای کاری برای پاسخگویی به نیازهای مردم افغانستان، از جمله جایگزین معیشت برای کشت تریاک و ایجاد نظام اقتصادی شفاف، توضیح خواهند خواست.
براساس متنی که شورای امنیت منتشر کرده رئيس یوناما ممکن است درباره کاهش فعالیتهای ماینپاکی بهدلیل کمبود بودجه نیز ابراز نگرانی کرده و درخواست کمک مالی کند. یوناما هشدار داده اگر بودجه فراهم نشود، از اول جولای هماهنگی ماینپاکی در افغانستان متوقف خواهد شد و این مسأله میتواند جان کودکان را تهدید کند.
در این نشست همچنین ممکن است به وضعیت مهاجرانی که از ایران و پاکستان برگشتهاند، اشاره شود.
نماینده کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل از کشورهای همسایه خواسته با افغانها محترمانه رفتار کنند و برای بازگشت امن و داوطلبانه آنان همکاری منطقهای داشته باشند.
مسئله تهدید تروریسم نیز از دیگر موضوعات احتمالی نشست است.
گزارش گروه ناظران سازمان ملل نشان میدهد که بیش از ۲۰ گروه تروریستی در افغانستان فعالاند و این موضوع امنیت منطقه و کشورهای همسایه را تهدید میکند.
در نشست قبلی نیز کشورهای مختلف، از جمله پاکستان و روسیه، درباره خطر گروه داعش شاخه خراسان هشدار داده بودند.
جویس مسویا، معاون دبیرکل ملل متحد قرار است گزارشی درباره بحران انسانی در افغانستان ارائه دهد و به عواملی چون نبود نهادهای حکومتی کارا، حذف زنان از جامعه، فقر شدید و تغییرات اقلیمی اشاره کند.
بر اساس آمار سازمان ملل بیش از ۲۳ میلیون افغان به کمک نیاز دارند. در همین حال کاهش کمکها، بهویژه پس از تعلیق کمکهای امریکا، نگرانیها را بیشتر کرده است.
دفتر اوچا (هماهنگی امور بشری سازمان ملل) در ۲۳ اپریل اعلام کرد بودجه کمکهای بشری برای سال ۲۰۲۵ را ۳۱ درصد کاهش داده و به ۱.۶۲ میلیارد دالر رسانده است.
سیما بحوث و دیگر سخنرانان نیز ممکن است بر مشارکت کامل و برابر زنان در جامعه تأکید کنند و نسبت به تأثیر منفی سیاستهای طالبان بر حقوق زنان هشدار دهند.
برخی ممکن است نگرانیهایی درباره «قانون امر به معروف و نهی از منکر» طالبان که در اگست ۲۰۲۴ تصویب شد نیز مطرح کنند.
یوناما در گزارشی که در ۱۰ اپریل منتشر کرد، نوشت طالبان این قانون را در اکثریت ولایتها اجرا کردهاند که باعث نقض حریم خصوصی و محدود شدن آزادیهای عمومی و اقتصادی شده و زنان بیشترین آسیب را دیدهاند.
در پایان، شورای امنیت احتمالاً شاهد دیدگاههای متفاوتی درباره راههای کمک به افغانستان خواهد بود. کشورهایی مانند امریکا، بریتانیا و فرانسه تأکید دارند که طالبان باید به حقوق بشر پایبند باشد تا به رسمیت شناخته شود.
اما چین و روسیه با این رویکرد مخالفاند و خواهان ادامه گفتوگو بدون فشارهای سیاسی هستند.
روسیه اخیراً طالبان را از فهرست گروههای تروریستی خود حذف کرده است. چین و روسیه نیز بارها خواهان آزادسازی داراییهای مسدودشده افغانستان شدهاند.
با آنکه این نشست میتواند به هماهنگی بهتر کمکها کمک کند، اما بعید است تغییر چشمگیری در رفتار طالبان ایجاد کند؛ چون نه فشار سیاسی جدی وجود دارد و نه ابزار لازم برای اعمال آن.
منابع از بدخشان گزارش دادند که مردم این ولایت روز شنبه ۳۱ جوزا از روستاهای مختلف برای اعتراض در مقابل طالبان در ولسوالی خاش تجمع کردهاند. همزمان منابع محلی گفتند طالبان «تعداد زیادی» نیروی مسلح برای سرکوب اعتراضات به ولسوالی خاش اعزام کرده است.
یک منبع محلی گفت «از سمت جرم و باغ مبارک، حدود ۷۰ موتر رنجر مجهز به نیروهای مسلح طالبان آمده است». به گفته این منبع همزمان مردم از روستاهای دوردست به تجمع مردمی علیه طالبان میپیوندند.
اعتراضات در مقابل برنامه نابودی کشت کوکنار طالبان هفته گذشته آغاز شد.
منابع محلی روز پنجشنبه ۲۹ جوزا به افغانستان اینترنشنال گزارش دادهاند که مردم ولسوالی خاش در اعتراض به تخریب مزارع خشخاش علیه طالبان اعتراض کردند.
کشاورزان میگویند بدون معرفی بدیل کشت کوکنار، اقتصاد محلی ضربه میخورد «و مردم گرسنه میمانند».
ویدیوهایی که روز پنجشنبه به افغانستان اینترنشنال رسید، نشان میدهد که معترضان با نیروهای طالبان درگیر شده و چند تراکتور متعلق به اداره مبارزه با مواد مخدر طالبان را به آتش کشیدهاند.
باشندگان ولسوالی خاش گفتند ماموران اداره مبارزه با مواد مخدر طالبان به سمت معترضان شلیک کردهاند. تاکنون درباره تلفات احتمالی این رویداد اطلاعاتی در دست نیست.
تطبیق فرمان هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان مبنی بر محو کشت کوکنار در بدخشان با چالشهای گسترده مواجه شده است. پیش از این کشاورزان در ولسوالیهای ارگو و درایم نیز در برابر برنامه محو کوکنار طالبان اعتراض کرده بودند.
معترضان طالبان را به برخورد دوگانه در ولایتهای مختلف متهم میکنند. آنان همچنین از حضور و قدرت گسترده طالبان غیرمحلی در بدخشان ناراض هستند.
