طالبان یکهزار و ۴۳۰ اثر باستانی معدن مس عینک را به ریاست باستانشناسی وزارت اطلاعات و فرهنگ منتقل کرد. ذبیحالله سادات، رئیس باستانشناسی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان گفته هدف از انتقال این آثار باستانی، پاککاری و تعمیر آنهاست.
طبق اظهارات این مقام طالبان، قدمت این آثار باستانی پنج هزار سال قدمت دارند.
این آثار شامل آثار سفالی، سنگی، فلزی، شیشهای، استخوانی و چوبی است. سکههای دوران کوشانی و ساسانی، کتبیه، کوزه، جام، دستبندهای مسی، نگینهای عقیق، لاجورد و عاج از جمله دیگر آثار منتقل شده است.
حفاظت از آثار باستانی و میراثهای فرهنگی افغانستان، پس از تسلط طالبان از نگرانیهای عمده فرهنگیان و یونسکو بوده است.
یونسکو، سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد پس از تسلط طالبان از این گروه خواست از میراث فرهنگی افغانستان محافظت کند.
طالبان که ویرانی پیکرههای بودای بامیان و دیگر آثار باستانی را در کارنامه دارند، همواره اعلام کردهاند که از میراث فرهنگی افغانستان محافظت خواهند کرد. با این حال در چهار سال گذشته گزارشهای متعددی از کاوشهای غیرحرفهای و رفتار مشکوک طالبان در برابر میراث فرهنگی افغانستان در مناطق مختلف کشور منتشر شده است.
عبدالحسین خسروپناه، رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی در ایران از چگونگی برخورد با مهاجران افغان انتقاد کرد.
او گفت: «اینکه ما در یک برهه تعداد بسیار زیادی از اتباع را بپذیریم و بعد فکر کنیم که این مهاجران میتوانند معضلات امنیتی داشته باشند و همه را بهیکباره اخراج کنیم نشانه حکمرانی غلط در زمینه مهاجرت است.»
عبدالحسین خسروپناه روز یکشنبه دوازدهم اسد در مراسمی گفت همانطور که یک ایرانی ممکن است مرتکب یک جرم و خطایی شود یک مهاجر هم ممکن است مرتکب جرم شود.
به گفته وی، ارتکاب جرم توسط یک مهاجر نباید به پای همه افغانها نوشته شود.
رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی ایران در عین حال افزود: «برخوردی که اکنون با اتباع صورت میگیرد موضع نظام نیست و موضع دولت است.»
اخراج مهاجران افغان از ایران پس از جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل تشدید شد.
جعفر سیدآبادی، مدیر کل امور اتباع و مهاجرین خارجی خراسان رضوی پیشتر تائید کرد که جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، فرآیند خروج مهاجران افغان فاقد مدارک را با تسریع مواجه کرد.
قاسم جومارت توکایف، رئیس جمهور قزاقستان در دیدار با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد تاکید کرد که «صلح بلندمدت و توسعه پایدار در افغانستان برای تضمین امنیت منطقه بسیار مهم است.» او گفت: قزاقستان متعهد به حمایت از مردم افغانستان است.
دبیرکل سازمان ملل متحد روز یکشنبه دوازدهم اسد به قزاقستان سفر کرد.
طبق گزارش وبسایت ریاستجمهوری قزاقستان، قاسم جومارت توکایف و آنتونیو گوترش در مراسم امضای توافقنامه بین دولت قزاقستان و سازمان ملل متحد در مورد تأسیس مرکز منطقهای سازمان ملل متحد برای اهداف توسعه پایدار برای آسیای مرکزی و افغانستان در آلماتی شرکت کردند.
قاسم جومارت توکایف گفت: افتتاح مرکز سازمان ملل متحد در آلماتی نشان دهنده اهمیت استراتژیک رو به رشد منطقه است.
او افزود توافقنامه امضا شده، رسما تاسیس مرکز منطقهای اهداف توسعه پایدار را رسمیت میبخشد و مرحله مهمی را در همکاری بلندمدت و پربار بین قزاقستان و سازمان ملل متحد رقم میزند.
رئیسجمهور قزاقستان گفت در مواجهه با آشفتگیهای فزاینده ژئوپلیتیکی، درگیریها، تغییرات اقلیمی و تهدیدهای امنیت غذایی، سازمان ملل متحد باید نقش کلیدی در تضمین جهانی امنتر و باثباتتر ایفا کند.
قاسم جومارت توکایف خاطرنشان کرد که «قزاقستان همچنان متعهد به حمایت از مردم افغانستان از طریق کمکهای بشردوستانه، پروژههای آموزشی، توسعه تجارت و ابتکارات امنیت غذایی است.»
او یادآور شد که حجم تجارت بین قزاقستان و افغانستان به طور پیوسته در حال افزایش است.
رئیسجمهور قزاقستان ادامه داد: «ما متقاعد شدهایم که صلح و توسعه در افغانستان باید دست در دست هم پیش بروند. کرامت انسانی و قوانین بینالمللی به طور جداییناپذیری به هم مرتبط هستند. بدون تلاش برای تضمین آنها، دستیابی به ثبات پایدار غیرممکن است.»
آنتونیو گوترش هم در مراسم افتتاح مرکز منطقهای اهداف توسعه پایدار برای آسیای مرکزی و افغانستان در آلماتی گفت که افغانستان بخش جداییناپذیر از آینده آسیای مرکزی است.
دبیرکل سازمان ملل متحد با اشاره به وضعیت انسانی و اقتصادی افغانستان گفته است که مردم این کشور «شایسته آیندهای بهتر هستند.»
آنتونیو گوترش گفت مردم افغانستان نیازمند آیندهایاند که بر پایه صلح، ثبات و احترام به حقوق بشر، از جمله حقوق زنان و دختران ساخته شود.
او تاکید کرد که وضعیت افغانستان «فوری و حیاتی» است. او گفت: «این مرکز میتواند در حمایت از توسعه پایدار افغانستان نقش مهمی ایفا کند، مشروط به آنکه ارزشهای جهانی و اصول بنیادین حقوق بشر در کانون آن قرار گیرد.»
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۴ مارچ ۲۰۲۵ قطعنامهای را تصویب کرد که بر اساس آن یک مرکز منطقهای جدید در آلماتی تاسیس شود.
وظایف این مرکز شامل هماهنگی تلاشها، کمکهای فنی و اجرای پروژهها برای مبارزه با فقر، توسعه اقتصاد، مدیریت منابع آب، مبارزه با تغییرات اقلیمی، مراقبتهای بهداشتی و آموزش است.
منابع در ولایت کنر به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان شماری از خانوادههای اعضای تحریک طالبان پاکستان را به ولایتهای غزنی و زابل منتقل کردهاند. بهگفته این منابع، این خانوادهها از ولسوالیهای خاص کنر، مروره، مانوگی، سرکانو و دانگام منتقل شدهاند.
منابع محلی در ولایت کنر روز یکشنبه، ۱۱ اسد، به افغانستان اینترنشنال گفتند که روند انتقال خانوادههای اعضای تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) از ولسوالیهای مختلف کنر به ولایتهای غزنی و زابل از یک ماه پیش آغاز شده است.
به گفته این منابع، این خانوادهها توسط یک کمیته ویژه طالبان و در هماهنگی با تیتیپی، با موترهای نظامی خاص انتقال داده شدهاند.
باشندگان ولسوالی خاص کنر نیز تایید کردند که بیشتر این خانوادهها از مناطق باجور و مومند در خیبرپختونخوا آمدهاند.
یکی از بزرگان قومی کنر به افغانستان اینترنشنال گفت: «تنها در درههای ولی و شالی ولسوالی خاصکنر، حدود ۲۵ خانواده وابسته به تیتیپی زندگی میکردند که همگی منتقل شدهاند.»
با این حال، بهگفته منابع، خانوادههای ملاحیدر (مسئول مالی) و قاری کامران (عضو استخبارات)، دو مسئول تحریک طالبان پاکستان هنوز در ولسوالی خاصکنر باقی ماندهاند.
ساکنان محلی میگویند که مسئولان محلی تیتیپی از مردم عشر و کمکهای مالی جمعآوری میکردند.
باشندگان دره شونگری در ولسوالی سرکانو نیز انتقال برخی خانوادههای تیتیپی را تایید کردهاند.
یکی از باشندههای این منطقه میگوید: «در حکومت پیشین، آنها مخفیانه گشتوگذار میکردند، اما اکنون با سلاح و موتر در منطقه آزادانه رفتوآمد دارند.»
بر اساس گزارشها، برخی خانوادههایی که از خوست و پکتیکا به غزنی منتقل شده بودند، بهدلیل نبود امکانات مناسب، دوباره به مناطق قبلی بازگشتهاند.
در ماه دلو سال گذشته، افغانستان اینترنشنال بر بنیاد اطلاعات منابع خود گزارش داد که طالبان دهها خانواده وابسته به تحریک طالبان پاکستان را بهطور مخفیانه از کمپ «گلان» در ولایت خوست، روستاهای اطراف، ولسوالی اسماعیلخیل و مناطق مرزی پکتیکا به کمپهای مهاجرین در غزنی منتقل کردهاند.
اداره طالبان برای هر عضو این خانوادهها ماهانه ۴۰ دالر معاش در نظر گرفته بود. این انتقال براساس توافقی میان طالبان و تیتیپی انجام شده بود که طبق آن، از اعضای این خانوادهها بایومتریک گرفته نمیشود، عکسبرداری نمیشود و در کنار پرداخت معاش ماهانه، هزینه انتقال و تهیه وسایل خانه نیز به آنها پرداخت میشود.
یکی از منابع دخیل در روند انتقال خانوادههای بیجاشده وزیرستانی در آن زمان به افغانستان اینترنشنال گفته بود که: «خانوادهها به شرط حفظ محرمانگی و دریافت کمک مالی با انتقال موافقت کردهاند.»
به جنگجویان تیتیپی برای اقامت در ولایات لوگر، میدانوردک، قندوز و بغلان نیز پیشنهاد داده شده بود، چرا که در این مناطق افراد مربوط به قبایل مسید و وزیر سکونت دارند، اما آنها نپذیرفتند.
دلیل آن هم این بوده که هرچه بیشتر از مرز فاصله بگیرند، تامین و دریافت امکانات جنگی برایشان دشوارتر میشود.
یک منبع در غزنی نیز به افغانستان اینترنشنال گفته بود که: «تنها خانوادههای جنگجویان عادی به ولسوالی قرهباغ منتقل شدهاند، در حالی که خانوادههای فرماندهان در کابل و شهرهای بزرگ سکونت دارند.»
اداره طالبان و گروه تحریک طالبان پاکستان تاکنون در این انتقال اظهار نظری نکردهاند.
این گزارشها در حالی منتشر میشود که حکومت طالبان بهدلیل حضور جنگجویان پاکستانی، تحت فشار اسلامآباد قرار دارد.
عبدالله سرحدی، والی طالبان در بامیان، در سفری دو روزه به ولسوالیهای پنجاب و ورس با نمایندگان کوچیها و دهنشینان دیدار و بر حل اختلافات شان براساس اسناد قانونی تاکید کرد. طبق اعلامیه طالبان، او گفت که کوچیها بدون مدارک معتبر اجازه استفاده از زمینهای مردم را ندارند.
تنش میان کوچیها و هزارهها در ولسوالی پنجاب پس از حکم حقوقی طالبان به نفع کوچیها و بیرونراندن ۲۵ خانواده از خانههایشان در روستای رشک در پنجاب، روز دوشنبه ششم اسد بار دیگر شدت گرفت.
باشندگان این روستا به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که طالبان و کوچیها اموال این خانوادهها را بیرون انداخته و خانههایشان را قفل کردهاند.
دفتر مطبوعاتی والی طالبان در بامیان روز یکشنبه، ۱۲ اسد اعلام کرد که والی بر «حل مسالمتآمیز اختلافات بر سر چراگاهها و زمینهای زراعتی» تاکید کرده است.
در این اعلامیه آمده است که اختلافات باید براساس «اسناد معتبر، قبالههای شرعی و اصول اسلامی» حل شود. این درحالیست که منابع پیشتر گفته بودند که کوچیها همراه با طالبان مسلح به خانههای مردم هجوم بردهاند.
عبدالله سرحدی، والی طالبان گفت: «هیچ فرد یا گروهی از کوچیها در ولسوالیهای پنجاب و ورس بدون اسناد قانونی و مدارک شرعی حق تصرف علفچرها و زمینهای مردم را ندارند.»
پیشتر منابع گفته بودند رسیدگی به این پرونده در محاکم طالبان بدون بررسی دقیق و گاه بدون حضور طرف دعوای کوچیها انجام شده و طالبان چندین بار آنها را بازداشت کردهاند.
کوچ اجباری این خانوادهها با واکنشهایی هم روبهرو شده است. اخیرا طاهر زهیر، والی سابق بامیان از طالبان خواست این خانوادهها را به خانههایشان بازگردانند.
شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان نیز طالبان را متهم کرده که با همراهی کوچیها مردم بومی در ولایتهای میدان وردک، بامیان، غور و سایر مناطق را وادار به کوچ اجباری میکند.
صندوق نجات کودکان از افزایش مشکلات خانوادهها در دسترسی به آب آشامیدنی، غذای مغذی و خدمات ابتدایی صحی در مناطق دورافتاده افغانستان ابراز نگرانی کرد. این سازمان گفته است که برای بسیاری از مردم، دستیابی به این خدمات همچنان دشوار است.
این سازمان روز جمعه، ۱۲ اسد گفت در دور افتادهترین مناطق افغانستان خانوادهها به دلیل بلایای طبیعی و مشکلات اقتصادی با چالشهای زیادی مواجه هستند.
صندوق نجات کودکان افزوده است که بسیاری از خدمات برای مردم دور از دسترس است. این نهاد گفته است که برای محافظت از کودکان در برابر بیماریها، بهبود وضعیت زندگی و تقویت توان تابآوری جوامع تلاش میکند.
این سازمان حامی کودکان در حالی ابراز نگرانی کرده است که افغانستان هماکنون با فقر شدید، بیکاری گسترده و کاهش چشمگیر کمکهای خارجی مواجه است.
براساس گزارش سازمان ملل اوایل سال جاری نزدیک به پنج میلیون نفر در سراسر افغانستان بر اثر سیلابهای شدید و برفکوچهای سنگین آسیب دیدهاند.
وزارت صحت طالبان نیز در ماه جدی سال گذشته تایید کرد که بیش از ۷۰ درصد مردم روستاها به خدمات صحی اولیه و ثانویه دسترسی ندارند و از مجموع ۴۰۰ ولسوالی، تنها در ۹۳ ولسوالی کشور شفاخانه وجود دارد.