علی میثم نظری، مسئول روابط خارجی جبهه مقاومت ملی، میگوید که دامنه مبارزه علیه طالبان «هر روز گستردهتر میشود». او گفت با سقوط کابل «رؤیاهای یک نسل برای جامعهای آزاد و مترقی در هم شکست» و کشور وارد دورهای از «استبداد و وحشت» شد.
آقای نظری گفته است که احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، همزمان با سقوط کابل تصمیم گرفت در برابر طالبان مقاومت سیاسی، نظامی و مدنی را آغاز کند و با رفتن به پنجشیر و همراهی نظامیان و غیرنظامیان، این جبهه را بنیان گذاشت.
نظری گفت که اگر احمد مسعود نبود «شاید امروز در افغانستان هیچ مقاومت سیاسی و نظامی علیه طالبان وجود نداشت.»
او همچنین تأکید کرده چهار سال حاکمیت طالبان برای مردم، بهویژه زنان و دختران زیر «چون چهار دهه گذشت».
داوود ناجی، رئیس کمیته سیاسی جبهه آزادی در واکنش به پایان دوره سرپرست اداره طالبان، گفت که فرمان تازه هبتالله آخندزاده برای حذف واژه «سرپرست» از عناوین حکومتی، «تیر خلاص بر قلب منتظران تعامل» با این گروه است.
آقای ناجی روز جمعه در شبکه اجتماعی اکس نوشت که در چهار سال گذشته واژه «سرپرست» چیزی بود که شماری از طرفداران تعامل با طالبان، آن را نشانه آمادگی این گروه برای تغییر و پذیرش «حکومت همه شمول» میدانستند.
این مقام جبهه آزادی افزود که استدلال هواداران طالبان این بود که مقامات طالبان اداره این گوره را سرپرست (حکومت موقت) میدانند.
آقای ناجی تاکید کرد «امروز هبتالله با فرمانی صریح و روشن این خمار منتظران تعامل را شکست و یکبار دیگر نشان داد، تعامل سرابی بیش نیست و طالبان همین است و قرار نیست چیزی تغییر کند.»
مسئول کمیته سیاسی جبهه آزادی افغانستان ابراز امیدواری کرد «تعامل گرایان» پیام روشن ملا هبتالله را گرفته باشند و «بین تسلیم و ایستادگی همه جانبه، یکی را انتخاب کنند، چون راه سوم وجود ندارد.»
رهبر طالبان در چهارمین سالگرد حاکمیت این گروه، اعلام کرد که از این پس عنوان «سرپرست» از مقامهای دولتی حذف شده و وزرا به عنوان اعضای رسمی کابینه شناخته میشوند.
رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه دولت پیشین، ۲۴ اسد را «سیاهترین روز تاریخ» افغانستان توصیف کرد و گفت «چهار سال ما برابر چهار قرن پر از ظلمات و ویرانی گذشت.» آقای سپنتا نوید داده است که «شبهای سیاه میگذرند و سپیده دمیدنی است.»
وزیر خارجه دولت پیشین افغانستان روز جمعه در اکس نوشت: «چهارسال نسبت به تاریخ کشورها، زمان کوتاهی است، اما چهار سال ما برابر چهار قرن پر از ظلمات و ویرانی گذشت.»
او تسلط طالبان را برای مردم افغانستان «تسلیت» گفت.
آقای سپنتا پیش از این خواستار انسجام گروههای مخالف برعلیه طالبان شده و بر قیام مردمی در مقابل این گروه تاکید کرده بود.
باری سپنتا طالبان را یک «مصیبت» خواند و از گروههای اپوزیسیون طالبان خواست برای نجات افغانستان از این «مصیبت» با هم متحد شوند.
سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل، رهبران حکومت پیشین و برخی از سیاسیون را به «معامله و خیانت» متهم کرد. نصیراحمد فایق، گفت که رهبران طالبان و حکومت پیشین هر دو در قبال «جنایات و مظالم» طالبان در چهار سال گذشته نزد مردم افغانستان پاسخگو و مسئول هستند.
او در یادداشتی نوشت که پانزدهم آگست «روز سیاه» و فراموش نشدنی تاریخ افغانستان، بهویژه برای زنان و دختران است.
آقای فایق تاکید که در این روز، همه دستاوردهای دو دهه گذشته که با حمایت گسترده جامعه بینالمللی و خون هزاران نیروهای امنیتی بهدست آمده بود، فروپاشید و افغانستان در مسیر قهقرا و انزوا قرار گرفت.
او درباره فروپاشی حکومت پیشین گفت: «بهسبب خودخواهی، رقابت، تعصب، معامله و خیانت رهبران عوامفریب نظام جمهوریت و گروهی از سیاسیون و تکنوکراتهای فاسد، نظام نوپای جمهوریت به گروهی جاهل و متعصب تسلیم داده شد.»
او افزود که رهبران طالبان و رهبران حکومت پیشین «به یک اندازه در قبال جنایات و مظالم چهار سال گذشته و پیش از آن علیه زنان، دختران، جوانان، اقلیتهای قومی و مذهبی، نیروهای امنیتی پیشین و میلیونها مهاجر و بیجاشده، مسوول و پاسخگو هستند.»
نصیراحمد فایق گفت که کسی که مانع آموزش زنان و دختران، پیشرفت، وحدت و همبستگی مردم افغانستان شود، از افغانستان نیست و دشمن مردم است.
عبدالسلام حنفی، معاون اداری ریاستالوزرای طالبان از کشورها خواست که در «امور داخلی افغانستان» مداخله نکنند و طالبان نیز در امور هیچ کشوری مداخله نخواهد کرد. او تأکید کرد که طالبان اجازه نخواهد داد از خاک افغانستان علیه امنیت هیچ کشوری به ویژه کشورهای همسایه استفاده شود.
حنفی در مراسم ۲۴ اسد در تالار لویه جرگه در کابل گفت که طالبان خواهان روابط بدون مداخله متقابل با دیگر کشورهاست. بهگفته او، هدف طالبان «برقراری روابط نیک با همسایهها و کشورهای فرامنطقه» و حرکت بهسوی «نظام اقتصادمحور» برای جلب سرمایهگذاری است.
او که دستاوردهای چهار ساله حکومت این گروه را توضیح میداد، عملی شدن «حدود و قصاص» را چه در دوره نخست طالبان و چه اکنون از دستاوردهای هر دو دوره حکومتداری طالبان عنوان کرد.
حنفی تأکید کرد «کشت، زراعت، تجارت و قاچاق مواد مخدر جرم است» و اگر کسی «با ۳ گرم مواد مخدر گرفتار شود، از ۳ ماه تا ۱۰ سال حبس برایش قابل پیشبینی است.» او همچنان ادعا کرد کسانی که در بیست سال گذشته با خارجیها همکاری کرده بودند اکنون بهدلیل عفو عمومی «در صلح» زندگی میکنند. حنفی از سایر افرادی که در بیرون از کشور هستند خواست که به افغانستان برگردند.
نهادهای حقوق بشری به ویژه سازمان ملل بارها گزارش داده است که طالبان برخلاف عفو عمومی نظامیان پیشین و کارمندان دولتی را بازداشت، شکنجه و در موارد به قتل رسانده است.
چهار سال پیش در ۲۴ اسد، طالبان وارد کابل شد و نظام جمهوری سقوط کرد. به گفته نهادهای حقوق بشری، از آن زمان، افغانستان با ترکیبی از محدودیتهای اجتماعی، بحران حقوق بشری، فشار اقتصادی و موجهای مهاجرتی دست و پنجه نرم میکند.
با گذشت چهار سال از سقوط کابل به دست طالبان، افغانستان تنها کشوری در جهان است در آن دختران از آموزش متوسطه و دانشگاه محروماند و محدودیتهای گسترده بر کار و حضور اجتماعی زنان اعمال میشود.
طالبان برخلاف سه سال گذشته، امسال به مناسبت چهارمین سال تسلط خود بر افغانستان، در بگرام رژه نظامی برگزار نکرد. مقامات طالبان در تالار لویه جرگه در کابل مراسم پیروزی خود را تجلیل کردند. دونالد ترامپ بارها اعلام کرده است که نمایش طالبان با تجهیزات امریکایی را نمیتواند تحمل کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، بارها از رها به جاماندن تجهیزات نظامی امریکا در افغانستان و رژه رفتن طالبان با سلاحهای امریکایی ابراز ناخرسندی کرده است.
ترامپ میگوید گرام «قویترین پایگاه هوایی در جهان» است، و ایالات متحده باید این پایگاه را حفظ میکرد. او گفته است که این پایگاه به تأسیسات اتمی چین نزدیک است.
طالبان روز جمعه ۲۴ اسد در شهرهای مختلف افغانستان چهارمین سال تسلط خود را جشن گرفت. جنگجویان طالبان در برخی از شهرها بشکههای زرد که نمادی از حملات انتحاری و بمبهای کنار جادهای است را حمل و نمایش دادند.
طالبان در سه سال گذشته در پایگاه هوایی بگرام و همچنین در شهرهای مختلف با تجهیزات نظامی ارتش پیشین افغانستان رژه نظامی بر گزار میکرد.
به نظر میرسد هشدارهای پیاپی ترامپ باعث شده است طالبان امسال از برگزاری رژه نظامی خودداری کند.
رئیسجمهور امریکا در ماه سرطان امسال گفت که اداره جو بایدن تجهیزات نظامی را برای طالبان باقی گذاشت و طالبان با آنها هر سال در «یک جاده زشت» رژه میروند؛ چیزی که او نمیتواند تحمل کند. دونالد ترامپ گفت این تجهیزات را میشد به پاکستان منتقل کرد.
بیشتر بخوانید: ترامپ: نمایش طالبان با تجهیزات امریکایی را نمیتوانم تحمل کنم
دونالد ترامپ همچنین تجهیزات امریکایی و بازپسگیری پایگاه استراتژیک بگرام در ولایت پروان، در شمال کابل، شده بود.
فصیحالدین فطرت، رئیس ارتش طالبان، اخیراً در مصاحبهای گفت که ترامپ نسبت به رژههای نظامی این گروه حسادت میکند. او تاکید کرد که طالبان کنترول بگرام را به هیچ کشوری واگذار نخواهند کرد.