پس از تماس وزارت خارجه اوزبیکستان با مقامات طالبان، دفتر والی این گروه در بلخ اعلام کرد که «کتیبه یادبود» امیر علیشیر نوایی را بازسازی میکند. وزارت خارجه اوزبیکستان گفت که طالبان از تخریب این تندیس ابراز تأسف کرد و وعده داد مجتمعی در شأن امیر علیشیر نوایی در این محل میسازد.
یک روز پس از تخریب تندیس امیر علیشیر نوایی در شهر مزار شریف، دفتر والی طالبان در بلخ، پنجشبه ۳۰ اسد اعلام کرد کارهای بازسازی و زیباسازی «کتیبه یادبود» امیر علی شیر نوایی را با هزینه ۱.۵ میلیون افغانی آغاز کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه اوزبیکستان گفت که در مراسم افتتاح کار بازسازی یادبود امیر علیشیر نوایی، دیپلوماتهای اوزبیکستان در مزار شریف، رئیس نمایندگی وزارت خارجه طالبان در شمال افغانستان و دیگر مسئولان این گروه حضور داشتند.
شهردار طالبان در مزار شریف گفت که این پروژه تا یک ماه آینده تکمیل خواهد شد.
عبدالرحمن همت، شهردار طالبان در بلخ افزود که این پروژه شامل ترمیم لوح، ایجاد فضای سبز، ساخت مکان تفریحی، کتابخانه و تابلوهای درباره زندگی و آثار ادبی امیر علیشیر نوایی است.
اخرور بورخانوف، سخنگوی وزارت خارجه اوزبیکستان پیشتر نوشت که این وزارت پس تخریب تندیس فورا با مقامات طالبان تماس گرفته و خواستار وضاحت شده است. به گزارش او، طالبان گفتهاند: «مکانی که مجسمه نوایی در آن نصب شده بود، شایسته یادبود این دانشمند بزرگ نبود و نیاز به ساخت مجتمع باشکوهتری برای این شاعر و متفکر احساس میشد».
سخنگوی وزارت خارجه اوزبیکستان نوشت که طالبان از تخریب این تندیس ابراز تأسف کرده و تاکید کردند که این کار در هماهنگی با وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه انجام نشده است. طالبان همچنین گفتهاند که امیر علیشیر نوایی نهتنها برای اوزبیکستان، بلکه برای مردم افغانستان مهم است. این گروه تعهد کرده است که بنای یادبود جداگانهای برای این شاعر میسازد و محل تندیس را نیز به اسم امیر علیشیر نوایی نامگذاری میکند.
امیر علیشیر نوایی، شاعر، دانشمند و سیاستمدار نامدار دوره تیموریان بود. تندیس او حدود ۱۷ سال پیش از سوی شهرداری مزار شریف، در چهارراهی مخابرات بنا شده بود.
تخریب تندیس این شاعر و متفکر واکنشهای زیادی را برانگیخت. راحله دوستم، دختر عبدالرشید دوستم تخریب این ندیس را «نماد خصومت طالبان با میراث فرهنگی کشور» خواند.
انجمنهای مدنی و اجتماعی ترکان افغانستان نیز تخریب کامل تندیس امیر علیشیر نوایی را محکوم کرد و این اقدام را ادامه سیاستهای «فرهنگستیزانه و هویتزدایانه» طالبان عنوان کردند.
در سال ۱۴۰۱ نیز طالبان مجسمه امیر علیشیر نوایی را در مزار شریف تخریب کرده بود که با انتقادهای شهروندان و همچنین با واکنش اوزبیکستان مواجه شد.
رسانههای اوزبیکستان گزارش دادند که طالبان به وزارت خارجه اوزبیکستان قول داده بود که مجسمه این شاعر را مرمت میکند.
به گزارش رویترز، علاوه بر نوزادان و مادرانشان، شماری از زنان باردار نیز مجبور اند که در فضای باز در پارکها زندگی کنند.
سمیه، ۲۶ ساله که سه هفته پیش فرزندش را به دنیا آورد، گفت: «وقتی به اینجا آمدم، نوزادم هفت روزه بود و حالا ۲۲ روز میگذرد. نوزادم مریض شد اما نتوانستم او را به شفاخانه و نزد داکتر ببرم.»
«ساهره بابر» ۲۳ ساله، زن دیگری که باردار است، با نگرانی افزود: «اگر کودکم در چنین وضعی به دنیا بیاید، چه بر سر من و او خواهد آمد؟» او گفت پولیس به مالک خانهاش دستور داده بود که خانوادهاش را تنها به دلیل افغان بودن بیرون کند.
این مهاجران افغان میگویند سالهاست در بلاتکلیفی به سر میبرند. دوا هوتک، ۲۲ ساله، خبرنگار پیشین تلویزیون، به رویترز گفت: «کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل به ما وعدههایی داد، اما هیچگاه به دیدن ما نیامد.»
قیصرخان افریدی، سخنگوی این نهاد در پاکستان، وضعیت مهاجران را «خطرناک» توصیف کرده و هشدار داده است کسانی که موفق به دریافت مدارک قانونی اقامت نشوند، با خطر بازداشت و اخراج روبهرو خواهند شد.
بسیاری از مهاجران میگویند به دلیل تهدیدهای امنیتی نمیتوانند به افغانستان بازگردند.
احمد ضیا فایز، مشاور پیشین وزارت داخله افغانستان، هشدار داده است: «اگر برگردیم، خطر کشتهشدن وجود دارد.»
سازمان ملل متحد اعلام کرده است که پاکستان روند اخراج افغانهای دارای اسناد را پیش از ضربالاجل اول سپتمبر آغاز کرده است؛ اقدامی که میتواند بیش از یک میلیون نفر را وادار به ترک این کشور کند. بیش از ۱.۳ میلیون افغان دارای کارت پیاوآر یا ثبت نام و ۷۵۰ هزار تن دیگر کارت شهروندی افغانستان (ایسیسی) دارند.
پاکستان از نزدیک به دو ماه به اینسو مرحله دوم اخراج اجباری مهاجران افغانستان را روی دست گرفته که طی آن، هزاران شهروند افغانستان از این کشور به افغانستان اخراج شدهاند.
همزمان، پاکستان از دو ماه به اینسو روند تمدید ویزا را نیز متوقف کرده است و به همین دلیل حتی افغانهایی که مدارک قانونی دارند و خواهان ادامه اقامت هستند، قادر به تمدید ویزایشان نیستند.