در آستانه فعال شدن مکانیزم ماشه، جمهوری اسلامی سفیران خود در بریتانیا، آلمان و فرانسه را برای مشورت به تهران فراخواند. سفیران ایران برای مشورت درباره سازوکار بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل فراخوانده شدهاند.
روز جمعه، قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین برای به تعویق انداختن بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی در شورای امنیت سازمان ملل متحد رای نیاورد و به این ترتیب، این تحریمها بار دیگر به اجرا گذاشته خواهند شد.
بر اساس این تصمیم، تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه تهران شنبه ساعت ۸ شب به وقت شرق امریکا دوباره اعمال خواهند شد.
تحریمهای متوقفشده سازمان ملل کدامها هستند
فعالسازی مکانیزم ماشه، تحریمهایی که پیشتر در شش قطعنامه شورای امنیت بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ علیه ایران اعمال شده بودند، دوباره برقرار خواهند شد. این تحریمها شامل موارد زیر هستند:
۱- تحریم تسلیحاتی،
۲- ممنوعیت غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری آن،
۳- ممنوعیت پرتاب و انجام فعالیتهای مرتبط با موشکهای بالستیک قادر به حمل کلاهک هستهای، همچنین ممنوعیت انتقال فناوری و ارائه کمک فنی در این حوزه،
۴- مسدودسازی داراییها و ممنوعیت سفر برای شماری از افراد و نهادهای ایرانی،
۵- اجازه به کشورهای عضو سازمان ملل برای بازرسی محمولههای شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران و خطوط کشتیرانی ایران به منظور جلوگیری از انتقال کالاهای ممنوعه.
نیروهای مسلح دنمارک روز شنبه اعلام کردند که شب گذشته پهپادهای ناشناسی در نزدیکی چندین پایگاه نظامی این کشور دیده شدهاند. این رویداد پس از چند مورد نفوذ پهپادها به حریم میدانهای هوایی و زیرساختهای کلیدی این کشور در طول هفته جاری رخ داده است.
سخنگوی نیروهای دفاعی دنمارک به خبرگزاری رویترز گفت: «ما تایید میکنیم که شب گذشته پهپادهایی در اطراف چند مکان نظامی دنمارک دیده شدند. برای مقابله با این وضعیت، اقدامات و توانمندیهای مختلفی به کار گرفته شد.»
نیروهای مسلح دانمارک از مشخص کردن مکان دقیق مشاهده پهپادها خودداری کردند. اما خبرگزاری فرانسه به نقل از پولیس اعلام کرد که این پهبادها بر فراز پایگاه هوایی کاروپ در غرب دنمارک که پایگاه اصلی نیروی هوایی سلطنتی دانمارک است، دیده شده است.
پولیس دنمارک گفته که نمیتواند درباره منشأ پهپادها اظهارنظر کند و آنها در حال همکاری با ارتش برای تحقیق در این زمینه است. دنمارک پهبادها را ساقط نکرده است. در پی مشاهده این پهبادها، فرودگاه کوپنهاگن به طور موقت بسته شده است.
نخستوزیر دنمارک درباره پهپادهای مشاهدهشده بر فراز میدان هوایی کپنهاگ در اوایل هفته جاری گفت که این «جدیترین حمله به زیرساختهای حیاتی دانمارک تا به امروز» بوده است.
این نفوذهای پهپادی پس از حوادث مشابه در پولند و رومانیا و نقض حریم هوایی استونیا توسط جنگندههای روسی رخ داده که در بحبوحه تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین صورت گرفته است.
پیشتر، روسیه پس از آنکه نخستوزیر دنمارک گفت نمیتواند دخالت مسکو را در این ماجرا رد کند، هرگونه ارتباط با پروازهای پهپادی را تکذیب کرد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در یک نشست خبری گفت: «ما هر بار اتهامات بیاساسی از آنجا میشنویم. شاید طرفی که موضعی جدی و مسئولانه اتخاذ میکند، نباید بارها و بارها چنین اتهامات بیاساسی را مطرح کند.»
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد اعلام کرد که جسی واترز پس از درخواست بمباران این نهاد از رئيس بخش ارتباطات ملل متحد عذرخواهی کرده است. آقای دوجایک گفت از سخنان مجری فاکسنیوز درباره بمباران این نهاد، شوکه شده است.
جسی واترز، مجری شناختهشده فاکسنیوز، روز سهشنبه وقتی درباره سخنرانی آقای ترامپ در مجمع عمومی صحبت میکرد، گفت: «یا باید از سازمان ملل خارج شویم یا آن را بمباران کنیم. شاید با گاز هم نابودش کنیم.»
این سخنان در واکنش به انتقاد دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، از زینهبرقی و دستگاه متننمای سازمان ملل مطرح شده بود.
تاکنون فاکسنیوز در این مورد ابراز نظر نکرده است.
سخنگوی سازمان ملل روز جمعه گفت دعوت به بمباران، استفاده از گاز یا نابود کردن ساختمان این نهاد شوخیبردار و قابل قبول نیست.
آقای دوجاریک افزود: «ما بهخوبی و با درد و رنج میدانیم که تهدید علیه سازمان ملل چه پیامدهایی دارد. ما دوستان خود را در بغداد از دست دادیم. من شخصا از میان ویرانههای ساختمان در الجزایر که سازمان ملل در آن بمباران شد عبور کردم و همکاران ما در پایتخت نایجیریا نیز هدف بمبگذاری قرار گرفتند.»
در یک رویداد جنجالبرانگیز زمانی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا و همسرش ملانیا ترامپ وارد ساختمان سازمان ملل شدند، زینه برقی از کار افتاد. بعدا آقای ترامپ در جریان سخنرانی خود در مجمع عمومی از این اتفاق انتقاد کرد.
سازمان ملل اعلام کرد که زینهبرقی احتمالاً بهدلیل فعال شدن تصادفی مکانیزم ایمنی توسط فیلمبردار کاخ سفید متوقف شده است.
آقای ترامپ همچنین در استفاده از دستگاه متننما با مشکل روبهرو شد. یک مقام سازمان ملل در پاسخ به انتقاد ترامپ گفت این دستگاه توسط کاخ سفید اداره میشود.
جسی واترز، مجری فاکسنیوز که در واکنش به این دو مشکل فنی خواهان بمباران ملل متحد شده بود، دیدگاههای محافظهکارانهای دارد. او از حامیان سرسخت دونالد ترامپ به شمار میرود و بارها به خاطر اظهارات جنجالی و بحثبرانگیز مورد انتقاد قرار گرفته است. با این حال او همچنان یکی از چهرههای پرنفوذ در میان بینندگان فاکسنیوز باقی مانده است.
در پی گسترش روابط میان ایالات متحده امریکا و پاکستان، شماری از سفیران پیشین پاکستانی با اشاره به فراز و نشیبهای تاریخی در روابط دو کشور هشدار دادهاند که اسلامآباد باید با احتیاط در همکاری با واشنگتن گام بردارد.
به باور آنها، با توجه به پیشبینیناپذیر بودن دونالد ترمپ، رئیسجمهور ایالات متحده، پاکستان نباید روابط خود را با متحدان منطقهای خود به خطر اندازد.
دونالد ترمپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز جمعه در کاخ سفید میزبان شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، و مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، بود. دفتر نخستوزیری پاکستان اعلام کرد که در این دیدار درباره مسایل امنیتی، مبارزه با تروریسم و سرمایهگذاری گفتوگو شده است.
این نخستین دیدار دوجانبه و اختصاصی یک نخستوزیر پاکستانی با رئیسجمهور امریکا در شش سال گذشته است؛ آخرین دیدار از این دست میان عمران خان و دونالد ترمپ در سال ۲۰۱۹ انجام شده بود. همچنین، این سومین سفر رئیس ستاد ارتش پاکستان به ایالات متحده در سال جاری است. در دوره جو بایدن، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده، روابط میان واشنگتن و اسلامآباد به پایینترین سطح خود رسیده بود.
نخستوزیر پاکستان، دونالد ترمپ را «شجاع» خواند و گفت که او شایسته دریافت جایزه صلح نوبل است. در مقابل، دونالد ترمپ نیز نخستوزیر پاکستان را «رهبری بزرگ» توصیف کرد.
سفیران پیشین پاکستان از بهبود چشمگیر روابط دو کشور استقبال کردهاند، اما هشدار میدهند که ماهیت پرنوسان این روابط در گذشته، که شاهد فراز و نشیبهای بسیاری بوده، احتیاط را ضروری میسازد.
چرخش قابلتوجه در روابط
ملیحه لودهی، که پیشتر نماینده دایم پاکستان در سازمان ملل متحد و سفیر این کشور در ایالات متحده بود، بهبود مستمر روابط میان ایالات متحده و پاکستان را «چرخشی قابلتوجه» توصیف کرد. او گفت که روابط میان دو کشور پس از خروج امریکا از افغانستان به پایینترین سطح خود رسیده بود. او اظهار داشت: «این دیدار شتاب بیشتری به بازسازی روابط پاکستان و ایالات متحده بخشیده است.»
وی افزود که دعوت از یک نخستوزیر پاکستانی به کاخ سفید پس از شش سال، نشاندهنده «بهرسمیتشناختن مجدد اهمیت ژئوپلیتیک پاکستان در منطقه و خاورمیانه در بستر تحولات پویای بینالمللی» است.
خانم لودهی تاکید کرد: «ارزیابی اهمیت این دیدار در کاخ سفید نیازمند آگاهی از جزئیات گفتوگوها و حوزههایی است که دو کشور برای همکاری توافق کردهاند.» او با اشاره به تاریخچه روابط دو کشور افزود: «ماهیت پرنوسان روابط در گذشته، که شاهد فراز و نشیبهای بسیار بوده، احتیاط را ایجاب میکند.»
لحظهای استراتژیک جدید
سردار مسعود خان، سفیر پیشین پاکستان در ایالات متحده، سازمان ملل و چین، این دیدار در کاخ سفید را «لحظهای استراتژیک جدید» در روابط اسلامآباد و واشنگتن توصیف کرد. او در بیانیهای اظهار داشت که گرچه ظاهر این دیدار امیدوارکننده است، محتوای اصلی آن در چارچوبهای نوین همکاری در زمینه صلح، امنیت و تحول اقتصادی نهفته است.
وی افزود: «وحدت میان پاکستان و عربستان سعودی نقش کلیدی در متقاعد کردن رئیسجمهور ترمپ و تیم او برای جلوگیری از تشدید تنش در غزه و حرکت به سوی راهحلی پایدار برای فلسطین داشته است. نقشه راه ارائهشده توسط استیون ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده، گواهی بر بهرسمیتشناختهشدن دیپلوماسی ماست.»
مسعود خان خاطرنشان کرد که این دیدار فرصتهای اقتصادی مهمی از جمله کاهش تعرفهها بر صادرات پاکستان و توافقهایی در زمینه مواد معدنی حیاتی، انرژی تجدیدپذیر، ارز دیجیتال و اکتشاف نفت به همراه داشته است. او همچنین از احیای همکاری اطلاعاتی میان دو کشور استقبال کرد و به همکاریهای گذشته پاکستان با نهادهای امریکایی در مبارزه با هراسافگنی اشاره کرد.
وی گفت: «تمرکز مجدد بر تهدیدات ناشی از افغانستان، داعش و تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) خواهد بود، در حالی که شبکههای گسترده هراسافگنانه هند در منطقه نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت.»
رابطهای معاملهگرانه
با این حال، روزنامه دان چاپ پاکستان در سرمقاله خود پرسید: آیا این چرخش نشاندهنده بازتعریفی در روابط ایالات متحده و پاکستان است یا صرفا رویکردی موقت و خوشبینانه؟ این روزنامه نوشت که از نظر تاریخی، روابط دو کشور همواره معاملهگرانه بوده است. ایالات متحده در مقاطع کلیدی مانند جنگ سرد، جهاد افغانستان و جنگ علیه هراسافگنی در افغانستان از پاکستان حمایت کرده و تسلیحات و کمکهای مالی در اختیارش قرار داده، اما پس از دستیابی به اهداف ژئوپولیتیک خود، بیتفاوتی پیشه کرده یا حتی رویکردی خصمانه اتخاذ کرده است.
سرمقاله این روزنامه دوره جو بایدن را نمونه روشنی از بیتفاوتی ایالات متحده نسبت به پاکستان خواند. دان افزود که دونالد ترمپ، رئیسجمهور کنونی ایالات متحده، به تغییر مواضع ناگهانی شهرت دارد و از اینرو، تدوین سیاستهای آینده بر اساس چند دیدار، خردمندانه نیست.
این روزنامه با اشاره به اولویتهای سیاست خارجی پاکستان در روابط با چین، ایران و فلسطین تاکید کرد که این اولویتها بهطور قابلتوجهی با همکاری استراتژیک با ایالات متحده تفاوت دارند. سرمقالهنویس پرسید: آیا پاکستان میتواند روابط خود با ایالات متحده را متعادل سازد و در عین حال مواضع اصولی خود را در این مسائل، بهویژه روابطش با چین، حفظ کند؟
دان در پاسخ نوشت: «درس تاریخ این است که هرچند باید به دنبال روابط بهتر با ایالات متحده بود، پاکستان باید برای تغییرات ناگهانی در سیاست امریکا آماده باشد.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا اعلام کرد که مذاکرات «بسیار الهامبخش و سازندهای» با کشورهای خاورمیانه درباره غزه جریان دارد. آقای ترامپ گفت این گفتوگوها چهار روز است ادامه دارد و تا رسیدن به یک توافق کامل و موفقیتآمیز پیش خواهد رفت.
رئیسجمهور امریکا روز شنبه پنجم میزان در شبکه اجتماعی تروث سوشیال نوشت که تمام کشورهای منطقه در این روند دخیل هستند. او گفت حماس از این مذاکرات آگاه است و اسرائیل نیز در تمام سطوح، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، در جریان قرار گرفته است.
به گفته او، اشتیاق و حسن نیت برای رسیدن به توافق پس از دههها بیش از هر زمان دیگری وجود دارد و همه خواستار پایان دادن به «دوران مرگ و تاریکی» هستند.
دونالد ترامپ تأکید کرد که بازگرداندن گروگانها و دستیابی به «صلحی دایمی و پایدار» هدف اصلی این مذاکرات است.
پبش از این آقای ترامپ در روز سهشنبه در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد با شماری از رهبران کشورهای عربی و دیگر کشورها، از جمله قطر، عربستان سعودی، مصر، اندونزیا، ترکیه و پاکستان دیدار کرد. او این نشست را «مهمترین دیدار» خود در آن روز خواند.
ترامپ پیش از ورود به جلسه به خبرنگاران گفته بود که قرار است «یک نشست بسیار مهم» درباره غزه برگزار کند.
رئیسجمهور امریکا در حالی از مذاکرات «سازنده» درباره غزه سخن گفته است که نخستوزیر اسرائیل با اشاره به بهرسمیتشناسی کشور فلسطین از سوی برخی دولتهای غربی، تأکید کرده که اسرائیل هرگز اجازه تشکیل کشور مستقل فلسطین را نخواهد داد.
اخیرا شماری از کشورهای جهان، از جمله فرانسه، پرتگال، استرالیا، بلجیم، بریتانیا و کانادا، فلسطین را بهعنوان کشوری مستقل به رسمیت شناختهاند. این کشورها تأکید کردهاند که بحران خاورمیانه بدون تحقق راهحل دو کشور مستقل پایان نخواهد یافت.
در پی سخنرانیهای جنجالی رئیسجمهور کلمبیا در نیویارک، ایالات متحده اعلام کرد که ویزای گوستاوو پترو را بهدلیل «اقدامات بیپروا و تحریکآمیز» لغو خواهد کرد.
وزارت خارجه امریکا در اکس نوشت: «ما بهدلیل اقدامات آتشافروزانه پترو که تشویق به نافرمانی نظامی و خشونت است، ویزای او را لغو میکنیم.»
این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که پترو روز جمعه در تجمعی در مقابل مقر سازمان ملل از سربازان امریکایی خواست از اطاعت از دستورات رئیسجمهور، دونالد ترامپ، خودداری کنند. او خطاب به جمعیت گفت: «از همه سربازان ارتش ایالات متحده میخواهم که اسلحههایشان را بهسوی مردم نگیرند. از دستورات ترامپ سرپیچی کنید و از دستورات انسانیت پیروی کنید.»
دفتر رئیسجمهور کلمبیا و وزارت خارجه این کشور تاکنون واکنشی به این تصمیم واشنگتن نشان ندادهاند.
پترو پیش از این نیز در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، ترامپ را به «همدستی در نسلکشی» در غزه متهم کرده و خواستار آغاز «روند قضایی کیفری» علیه ایالات متحده بهدلیل حملات موشکی به قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر در دریای کارائیب شده بود.
او همچنین روز جمعه در شبکه اجتماعی اکس، ویدئوهایی از حضور خود در تجمع حامیان فلسطین در نیویارک منتشر کرد و در متنی نوشت: «فلسطین را آزاد کنید. اگر غزه سقوط کند، انسانیت میمیرد.»
رئیسجمهور کلمبیا که از مخالفان سرسخت جنگ اسرائیل در غزه است، ماه گذشته صادرات زغالسنگ کشورش به اسرائیل را نیز تعلیق کرده بود.
