طالبان «زبان اوزبیکی» را از لوحه دانشگاه جوزجان حذف کرد

صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) سه‌شنبه ۲۰ عقرب در گزارشی نوشت افغانستان یکی از کشورهایی است که بیشترین آسیب ناشی از اثرات تغییرات اقلیمی را متحمل می‌شود، اما تقریبا هیچ سهمی در ایجاد این بحران جهانی ندارد.

در گزارش این سازمان آمده است که سیستم‌های بهداشتی در مناطق شهری تحت فشار حوادث طبیعی قرارد دارد و محیط زیست در افغانستان در حال فروپاشی است.

یونیسف هشدار داد که این وضعیت سبب شیوع فزاینده بیماری‌های ناشی از آب می‌شود.

صندون کودکان ملل متحد نوشت که در حال حاضر تنها ۵ درصد بودجه مورد نیاز برای دسترسی به آب و فاضلاب ایمن و مقاوم در برابر حوادث طبیعی در افغانستان فراهم است. به گفته یونیسف، افغانستان در این زمینه کم‌ترین بودجه بشردوستانه را در اختیار دارد.

تاج‌الدین اویوال، نماینده یونسف در افغانستان گفت امسال در نشست بین‌المللی ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی در برازیل شرکت نمی‌کند و کسی به نمایندگی از کودکان افغان در این نشست حرف نخواهد زد. او دلیل عدم اشتراک خود در این نشست را واضح نکرد. پیشتر طالبان به دلیل دعوت نشدن در این نشست اعتراض کرده بود.

یونیسف نوشت که خسارت‌های ناشی از زلزله‌های اخیر در شرق و شمال افغانستان تاثیرات ناشی از تغییرات اقلیمی در این کشور را به روشنی ثابت می‌کند. این دفتر ملل متحد، وضعیت زلزله‌زدگان را نگران‌کننده خواند.

یونسف خاطرنشان کرد که تاثیرات تغییرات اقلیمی بیشتر از یک موضوع انتزاعی است که در نشست برازیل مورد بحث قرار می‌گیرد. «برای مردم افغانستان، تغییرات اقلیمی تجربه زیسته آسیب‌پذیرترین خانواده‌هاست.»

صندوق کودکان ملل متحد همچنین هشدار داد که تاثیرات تغییرات اقلیمی مانند خشکسالی، سیل‌های ناگهانی و زلزله، سلامت، تغذیه و توانایی‌های کودکان افغان را از بین می‌برد. یونیسف افزود که به‌رغم محدودیت‌های مالی، همچنان به حمایت از خانواده‌های آسیب‌پذیر ادامه داده است.

به گفته وی، دو هزار و ۸۰۷ قیراط زمرد پنجشیر روز سه‌شنبه ۲۰ عقرب در یک مزایده فروخته شد. او می‌گوید روزانه تاجران از افغانستان و کشورهای مختلف، در مزایده‌ها برای خرید زمرد شرکت می‌کنند.

ریاست معادن طالبان در پنجشیر ماه سنبله امسال اعلام کرد که ۲۵۰ معدن جدید زمرد در دره آریب ولسوالی پریان و ۱۰ معدن بیروج را در مناطق مختلف این ولایت شناسایی کرده است.

این ریاست طالبان در ۲۸ سرطان هم اعلام کرد که مجوز استخراج بیش از ۶۰۰ معدن پنجشیر را صادر کرده است.

کارشناسان می‌گویند پس از تسلط طالبان بر افغانستان، فرایند استخراج معادن بدون نظارت نهادهای مستقل، شفافیت مالی یا الزامات زیست‌محیطی، به‌طور بی‌رویه انجام می‌شود.

برخی از شهروندان افغانستان از «تاراج منابع طبیعی» کشور و مصادره معادن به نفع یک گروه خاص و انتقال مواد استخراج شده به خارج، ابراز نگرانی کرده‌اند.

طالبان برای جبران کاهش کمک‌های بین المللی به دولت افغانستان بر استخراج معادن تمرکز کرده است.

اشرف غنی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان در ماه دلو پارسال گفته بود استخراج معادن که توسط طالبان «پنهانی» به قرارداد سپرده می‌شود، مشروعیت بین‌المللی ندارد.

فارن پالیسی هم در ماه حمل سال گذشته گزارش داد که ۱۴ گروه وابسته به القاعده از درآمد استخراج معادن توسط طالبان سود می‌برند.

رحمت‌الله نجیب، رئیس هیئت مذاکره‌کننده طالبان در دور دوم گفت‌وگوهای استانبول می‌گوید یکی از موارد مورد بحث در این گفت‌وگوها موضوع کنترول بود؛ موضوعی که دوطرف را مکلف می‌کرد مخالفان یکدیگر، یعنی «گروه‌های شرور» را کنترول کنند.

رئیس هیئت مذاکره‌کننده طالبان گفت در تعریف کنترول آمده بود، اداره طالبان فتوا صادر کند جنگی که علیه دولت پاکستان انجام می‌شود «ناروا» است. به گفته او، طالبان افغان همانگونه که نمی‌تواند جنگ علیه دولت پاکستان را روا بداند، ناروا هم نمی‌تواند توصیف کند. این عضو هیئت طالبان گفته است جنگ در پاکستان به طالبان «تعلق ندارد».

رحمت‌الله نجیب، معین وزارت داخله طالبان می‌گوید جانب پاکستانی در این گفت‌وگوها تاکید داشت که هبت‌الله آخندزاده رهبر طالبان چنین فتوایی صادر کند تا جنگ در پاکستان پایان یابد. او تصریح کرد که هبت‌الله امیر طالبان است، او حکم و دستور می‌دهد، نه فتوا. به نقل از آقای نجیب، هیئت طالبان پیشنهاد داده است که دولت پاکستان به دارالافتاء اداره طالبان رسما درخواست فتوا بفرستد. اما انتظار نداشته باشد فتوایی به میل آنها صادر شود؛ زیرای فتوا به «مقتضای شریعت» صادر خواهد شد.

این مقام طالبان تصریح کرد که هیئت این گروه دو خواست «روشن و در حد توان دولت پاکستان» را در این دور گفت‌وگوها مطرح کرده است. به گفته او، طالبان خواستار از بین بردن مراکز داعش و بازداشت سرکرده‌های این گروه شده است. همچنین طالبان از پاکستان خواسته است که از ورود هواپیماهای نظامی خود به خاک افغانستان جلوگیری کند.

رحمت‌الله نجیب، خواست‌های طالبان در مذاکرات را واضح و «بسیط» خواند و ادعا کرد که این دور مذاکرات پس از پنج روز گفت‌وگو به دلیل خواست‌های غیرعملی پاکستان بی‌نتیجه پایان یافت.

این در حالی است که خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان همزمان با آغاز این دور دوم گفت‌وگوها اعلام کرد که هیئت پاکستانی با خواست مهار «تی‌تی‌پی» به استانبول سفر کرده است. بربنیاد گزارش‌ها، پاکستان از طالبان افغان خواسته است طالبان پاکستانی را گروه تروریستی اعلام کند و اعضای آن را از افغانستان بیرون کند. طالبان اما حضور نیروهای خارجی در کشور را رد می‌کند و از تروریستی خواندن تی‌تی‌پی نیز، خودداری کرده است.

این گزارش که روز چهارشنبه، ۲۱ عقرب منتشر شد بر اساس یک نظرسنجی از نزدیک به ۴۹ هزار خانواده افغان شامل بیش از هزار و ۵۰۰ خانواده بازگشته تهیه شده است. طبق این گزارش، بازگشت حدود ۲.۳ میلیون نفر فشار شدیدی بر روند بهبود کشور وارد می‌کند.

این گزارش نشان می‌دهد که بازگشت‌کنندگان افغان به ویژه در مناطق روستایی با کاهش شدید دسترسی به خدمات بهداشتی، آب آشامیدنی و آموزش مواجه هستند و زنان و دختران بیشترین آسیب را متحمل می‌شوند.

سازمان ملل اعلام کرده است که ۸۸ درصد از خانواده‌های بازگشته و ۸۱ درصد از خانواده‌های جوامع میزبان به دلیل کاهش درآمد، افزایش هزینه‌های زندگی و فشارهای اقتصادی ناشی از بلایا و بحران‌ها، بدهکار هستند.

بر اساس این گزارش بدهی‌های خانواده‌ها بین ۳۷۳ تا ۹۰۰ دالر متغیر است در حالی که میانگین درآمد ماهانه آن‌ها ۱۰۰ دالر است.

در این گزارش همچنین به پیامدهای زلزله‌های اخیر در ولایت‌های ننگرهار، کنر و سمنگان اشاره شده و بر اهمیت سرمایه‌گذاری هدفمند و منطقه‌محور در مناطق بازگشت تاکید شده است.

کانی ویگناراجا، مدیر منطقه‌ای برنامه توسعه سازمان ملل برای آسیا و اقیانوسیه گفت: «در برخی ولایات از هر چهار خانواده یک خانواده متکی بر زنان به‌عنوان نان‌آور اصلی است. هنگامی که زنان از کار منع می‌شوند خانواده‌ها، اجتماعات و کشور همه متضرر می‌شوند.»

او افزود: «من به‌ویژه از محدودیت‌های اعمال‌شده بر کار زنان در عملیات بشردوستانه و پروژه‌های بازسازی نگرانم. حذف زنان از تیم‌های خط مقدم به معنای قطع دسترسی افراد نیازمند به خدمات حیاتی است.»

استفان رودریگز، نماینده مقیم برنامه توسعه سازمان ملل در افغانستان نیز بر اهمیت بازسازی منطقه‌محور تاکید کرد و گفت که این رویکرد می‌تواند فشار بر مناطق بازگشت را کاهش داده و از جابجایی ثانویه جلوگیری کند.

در روزهای اخیر تصویری از راشد خان در برنامه افتتاح «بنیاد خیریه خان» در هالند منتشر شد که او را در کنار زنی نشان می‌داد که با لباس افغانی و بدون حجاب اجباری دیده می‌شود.

راشد خان تائید کرد زنی که در مراسم افتتاح بنیاد خیریه‌اش در هالند در کنارش دیده شد، همسرش است.

این تصویر به‌سرعت در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شد.

راشد خان برجسته‌ترین چهره کریکت افغانستان است که با درخشش در لیگ‌های بین‌المللی، به ویژه لیگ هند و بازی‌های ملی به شهرت جهانی رسیده است. به دلیل همین شهرت گسترده، زندگی خصوصی او همواره مورد توجه کاربران شبکه‌های اجتماعی بوده است و انتشار عکس جدید او و همسرش هم توجه بسیاری را جلب کرده است.

صدیقه سادات یکی از این کاربران با استقبال از اقدام راشد خان نوشته است که «این کار باعث این شد که همه بدانند زن موجود آزاد است و کسی است که می‌شود با وجودش افتخار کرد.»

محمد زارع دیگر کاربر افغان هم استقبال کرده که راشد خان «همسر خود را در خانه پنهان نکرده» و با همسرش در یک مراسم یکجا شرکت کرده‌اند.

آسیه پوپل هم از کاربران افغان در اکس گفته است که راشد خان مردانگی به خرج داده، چون نخواسته از ترس مردم پنهانی ازدواج کند.

عادله زمانی، استاد دانشگاه می‌گوید حضور اجتماعی زنان یک بخش مهمی از فرهنگ مردم افغانستان است. او با توجه به اینکه زنان در حاکمیت طالبان با محدودیت‌هایی مواجه‌اند، اقدام راشد خان را ارزشمند خواند.

به گفته عادله زمانی، حضور یکجای راشد خان با همسرش در مراسم، این پیام را رساند که زنان می‌توانند حضور مثبت داشته باشند.

با این حال، برخی کاربران از ارتباط نزدیک او به اداره طالبان، گروهی که محدودیت‌های گسترده‌ای را بر زنان افغانستان اعمال کرده، انتقاد می‌کنند. این کاربران او را به رویه دوگانه متهم می‌کنند. طالبان در روزهای اخیر خدمات اجتماعی به زنان بدون برقع در هرات را ممنوع کرد.