سخنگوی دبیرکل سازمان ملل با اشاره به گزارش تازه برنامه توسعه ملل متحد گفت بازگشتکنندگان افغان تحت فشار هستند و جوامع محلی با بحران اقتصادی و شوکهای ناشی از حوادث طبیعی دست و پنجه نرم میکنند. استفان دوجاریک افزود این گزارش بر لغو فوری محدودیتها علیه زنان افغان تأکید میکند.
در این گزارش که روز گذشته منتشر شد آمده است که حدود ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر به افغانستان بازگشتهاند و برخی مناطق افغانستان به دلیل زمینلرزه و سیلاب زیر فشار شدید قرار دارند.
برنامه توسعه ملل متحد در این گزارش از کاهش دسترسی به خدمات صحی، آب پاک و آموزش، بهویژه برای زنان و دختران، سخن گفته و این موارد را از چالشهای اصلی در مناطق یادشده عنوان کرده است.
طالبان در بیش از چهار سال گذشته محدودیتهای گسترده علیه زنان در عرصههای کار، آموزش و حضور اجتماعی آنها اعمال کرده است.
برنامه توسعه سازمان ملل در تازهترین گزارش خود گفته است که از هر ۱۰ خانواده، ۹ خانواده در افغانستان برای بقا مجبور به کاهش غذا یا فروش دارایی خود شدهاند. این سازمان گفته که بازگشت مهاجران از پاکستان و ایران این وضعیت را تشدید کرده است.
امرالله صالح میگوید که پاکستان امیدوار بود بار دیگر همانند دور اول حاکمیت طالبان، «چوکیدار» افغانستان شود، اما اکنون این نقش در اختیار قطر قرار گرفته است. آقای صالح گفت که ممکن است قطر به زودی با پیشنهاد پاکستان برای ایجاد دفتر تحریک طالبان پاکستانی در دوحه موافقت کند.
او روز پنجشنبه، ۲۲ عقرب، در صفحه اکس خود نوشت که پاکستان تاکنون بهدرستی یا نقش قطر را برای «طالبانیزه شدن افغانستان» درک نکرده و یا از آن اغماض کرده است.
به گفته معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان، پاکستان علاقمند بود همانند دهه ۱۹۹۰، دور اول حاکمیت طالبان، دروازه این گروه بهسوی امریکا، اروپا و کمکهای انساندوستانه باشد، اما اکنون این نقش از آن سلب شده و در اختیار قطر قرار گرفته است.
آقای صالح معتقد است که قطر بهطور «پنهانی بخشی از سرمایه خود را وارد بودجه طالبان میکند تا از فروپاشی آنان جلوگیری کند.»
او نوشت که قطر همچنین بهطور غیرمستقیم از مسدودماندن مکاتب دختران و سیاستهای سرکوبگرانه طالبان نیز حمایت میکند.
بخش زنان سازمان ملل گزارش تاثیر محدودیتهای طالبان بر زنان شاغل افغان را منتشر کرد. در این گزارش آمده که در سه ماه اخیر، چالشهای زنان در سازمانهای مردمی، نهادهای بینالمللی و فعالیتهای بشردوستانه افزایش یافته و دسترسی آنان به دفاتر، ساحه کاری و برنامهها محدودتر شده است.
نتایج سیزدهمین دور نظرسنجی گروههای کاری «جنسیت در اقدام بشردوستانه» و «دسترسی بشردوستانه» درباره برنامه عملیاتی پس از ممنوعیت کار زنان در سازمانهای غیردولتی، بر اساس پاسخهای ۱۸۶ سازمان، منتشر شد.
این گزارش نشان میدهد که چالشهای کارکنان زن در ماههای اخیر افزایش یافته است و بسیاری از آنها قادر به کار در دفاتر نیستند و برخی اجازه حضور میدانی را ندارند.
طبق این گزارش، ۲۶ درصد کارکنان زن از جمله کارمندان سازمان ملل از خانه کار میکنند که نشاندهنده کاهش مداوم دسترسی زنان به محل کار است.
توانایی کارکنان زن افغان برای کار میدانی نسبت به دور قبلی این گزارش ۱۴ درصد کاهش یافته و فرصتهای حضور آنان در دفاتر و ساحات کاری محدودتر شده است.
سازمانها همچنین از تاثیر کاهش بودجه ابراز نگرانی کردهاند و گزارش دادهاند که ۵۳ درصد کارکنان از جمله کارکنان زن به دلیل کاهش بودجه اخراج شدهاند.
در این نظرسنجی، ۳۷ درصد سازمانها از صدور دستورات محلی جدید برای منع کار زنان گزارش دادهاند. قطع اینترنت نیز یکی دیگر از محدودیتهای جدی است که فعالیت سازمانها و دسترسی زنان به برنامهها و دفاتر را با مشکل مواجه کرده است.
سازمانها محدودیت رفتوآمد زنان را یکی از اصلیترین چالشها دانسته و ۵۹ درصد گزارش دادهاند که کارکنان زن برای سفر نیاز به محرم دارند. دسترسی زنان به برنامههای آگاهیرسانی نیز کاهش یافته است.
بیش از نیمی از سازمانها تایید کردهاند که اقدامات محدودکننده طالبان در زمینه پوشش و محدودیت سفر، موجب افزایش اضطراب کارکنان زن شده است.
شماری از تاجران پاکستانی در نشستی در خیبرپختونخوا از حکومت پاکستان خواستند تا هرچه سریعتر گذرگاههای مرزی با افغانستان را برای تجارت بازگشایی کند. آنان هشدار دادهاند که انسداد مرزها در بیش از یک ماه اخیر، خسارات سنگین برجای گذاشته و موجب افزایش قیمتها و بیکاری شده است.
به گزارش رسانههای پاکستان، ملک سوهانی، رئیس مرکزی «انجمن بازارهای پاکستان»، در نشست خبری در پیشاور، تأثیر اقتصادی شدید بستهبودن مرزها را برجسته کرد و گفت: «تقریبا یک ماه است که مرزهای پاکستان و افغانستان به روی تجارت دوجانبه بسته شدهاند. در نتیجه، موترهای باری حامل سبزیجات، میوهها و دیگر محصولات زراعتی در مرز متوقف شده و در مسیر فاسد میشوند.»
او افزود: «واردکنندگان، صادرکنندگان متحمل ضررهایی به ارزش میلیاردها روپیه شدهاند.»
ملک سوهانی تأکید کرد که تاجران کاملا از ارتش پاکستان حمایت میکنند و نقش آن را در حفظ امنیت کشور به رسمیت میشناسند، اما فشار اقتصادی ناشی از بستهشدن مرزها دیگر قابل تحمل نیست.
او افزود: «هزاران خانواده اکنون برای تأمین معاش روزانه در تقلا هستند، و بسیاری از آشپزخانهها به دلیل توقف تجارت خاموش ماندهاند. ما از حکومت میخواهیم با مقامات افغان وارد گفتوگو شود و هرچه زودتر این مشکل را حل کند.»
وی خاطرنشان کرد که حتی در کشورهایی که روابط دیپلوماتیکشان تیره است، مسیرهای تجاری معمولا باز میمانند تا از بحران اقتصادی جلوگیری شود.
او همچنین هشدار داد که بستهبودن مرزها سبب کمبود مواد مورد نیاز روزانه شده و به افزایش تورم در سراسر ایالت دامن زده است.
رئیس اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان در مصاحبه با افغانستان اینترنشنال گفت که با وجود تنشهای پیش آمده، مسیر پاکستان نزدیکترین راه تجاری برای افغانستان است. خانجان الکوزی از پاکستان و طالبان خواست تجارت را از سیاست جدا کنند و به دنبال راه حل باشند.
او گفت که برای تجارت بین و پاکستان باید شرایط و معیارهای لازم سنجیده شود.
رئیس اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان میگوید که مسائل امنیتی و سیاسی را نباید به تجارت ربط دارد.
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی طالبان روز چهارشنبه ۲۱ عقرب، در پی بسته ماندن گذرگاههای افغانستان با پاکستان دستور داد تاجران و صنعتگران افغان به مسیرهای جایگزین روی آورند. او گفت: «بسته ماندن گذرگاههای پاکستان نهتنها با تجار ما صدمه زده، بلکه بازار و مردم عادی را نیز با مشکل مواجه کرده است.»
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان در واکنش به سخنان عبدالغنی برادر گفت که کاهش روابط تجاری با افغانستان به سود پاکستان است. او گفته کاهش مبادلات اقتصادی به کم شدن قاچاق کالا و کنترول مرز دو کشور کمک میکند.
خانجان الکوزی اما به افغانستان اینترنشنال گفت که توقف تجارت بین پاکستان و افغانستان به زیان هر دو طرف است.
به گفته وی، بسته شدن گذرگاهها هر سال یک تا دو میلیارد دالر به پاکستان و افغانستان زیان میرساند.
او درباره راههای بدیل تجارت برای بازرگانان افغانستان تاکید کرد که نزدیکترین و ارزانترین مسیر تجارت برای افغانها، بندرهای پاکستان است.
به دنبال درگیریهای مرزی اخیر میان طالبان و پاکستان، تمامی گذرگاههای مرزی میان افغانستان و پاکستان بسته شدند.
رئیس اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان میگوید در حال حاضر حدود یازده هزار کامیون در مرز متوقف ماندهاند.
او درباره پیامد بسته شدن گذرگاهها برای افغانستان گفت که در حال حاضر قیمت برخی مواد از جمله برنج در بازار گران شده است.
به گفته خانجان الکوزی، بخش خصوصی تقاضا کرده که طالبان و پاکستان باید به توافقی برسند که در صورت بروز هرگونه مشکل، گذرگاهها بسته نشوند.
خانجان الکوزی گفت: «تجارت یک مساله جدا است؛ «ما امیدوار هستیم که مسائل امنیتی در جای امنیتی، سیاسی در جای سیاسی و مسائل تجاری در جای تجارتی حل شود.»
رئیس اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان اذعان کرد که افغانستان در حال حاضر در صادرات مشکل دارد. او افزود: « صادرات ما میوه است و این میوه در مناطق گرمسیر باید به فروش رسانده شد و به هند، بنگلاش یا پاکستان برود.»
پس از انفجار بمب در دهلینو که ۸ کشته برجای گذاشت، پولیس شهر کلکته هند روند نظارت بر شهروندان بنگلادش، پاکستان و افغانستان را افزایش داده است. پولیس هند در حال بررسی و شناسایی افرادی است که پس از پایان اعتبار ویزای شان تاکنون از این کشور خارج نشدهاند.
افزون بر آن، در سراسر ایالت راجستان هند نیز تدابیر امنیتی تشدید شده و اداره منطقه سریگانگاناگار در شمال غربی هند دستور ممنوعیت رفتوآمد عمومی را در سه کیلومتری مرز با پاکستان برای مدت دو ماه صادر کرده است.
این ممنوعیت هر روز از ساعت ۷ شام تا ۶ صبح به وقت محلی به مدت دو ماه اجرا خواهد شد. در این دستور بهصراحت آمده است که در این مدت، هیچکس بدون مجوز حق ورود به منطقه مرزی را ندارد.
فرماندار این منطقه، استفاده از وسایل دارای نور شدید و دستگاههای تولیدکننده صدای بلند را نیز ممنوع کرده است. کشاورزانی که در مناطق مرزی فعالیت دارند، تنها پس از دریافت اجازه از مقامهای پستهای مرزی مجاز به انجام کارهای زراعی خواهند بود.
همچنین هشدار داده شده است که هرگونه فعالیت کشاورزی یا سایر فعالیتها در شعاع سه کیلومتری از مرز بدون مجوز، مشمول اقدام قانونی خواهد شد.
اداره محلی اعلام کرده است که این تصمیم با هدف حفظ امنیت ملی و برای کنترول مؤثر نفوذ غیرقانونی از مرز، قاچاق و سایر فعالیتهای ضد امنیتی اتخاذ شده است.
رسانههای هندی گزارش دادند که در ماههای اخیر، ارسال محمولههای اسلحه و مواد مخدر از پاکستان از طریق پهپادها بهطور چشمگیری افزایش یافته است. طبق این گزارشها، از سال ۲۰۲۱ تاکنون، بیش از ۶۰ مورد قاچاق با پهپاد گزارش شده که ۵۶ مورد آن مربوط به مرز سریگانگاناگار است.
در گزارش دیگر، سلاحهایی که از سه تروریست وابسته به داعش که اخیرا توسط اداره ضدتروریسم ایالت گجرات بازداشت شدهاند، کشف شده، با ایالت راجستان ارتباط دارد.
به گفته مقامهای گجرات، این سلاحها از مسیرهای مرزی وارد هند شده و تحقیقات نشان داده است که متهمان این سلاحها را از طریق پهپادهایی که از پاکستان فرستاده شده بودند، دریافت کرده و قصد انجام حملات در نقاط مختلف کشور را داشتهاند.
نهادهای امنیتی هند میگویند که هرگونه فعالیت مشکوک در نزدیکی مرز اکنون با دقت بیشتری نسبت به گذشته زیر نظر گرفته خواهد شد.
این محدودیتها در امتداد مرز با پاکستان در حالی تشدید شده است که حکومت هند روز چهارشنبه اعلام کرد انفجار موتر بمب در دهلی یک «اقدام تروریستی» بود و در پیوند به این رویداد، پولیس هفت نفر را در کشمیر بازداشت کرده است.
هند همواره پاکستان را به حمایت از شورشیان اسلامگرا در کشمیر متهم میکند، اما اسلامآباد این اتهام را رد کرده است.
