وزارت خارجه تاجیکستان اعلام کرده است که در نتیجه یک حمله از خاک افغانستان بر محل کار کارکنان شرکت استخراج طلای «شاهین اسام» در منطقه مرزی ولایت ختلان، سه شهروند چین کشته شدهاند. این وزارت گفت «این حمله با استفاده از سلاحهای آتشین و یک پهپاد مجهز به نارنجک انجام شده است.»
این وزارت روز پنجشنبه (شش قوس) در بیانیهای اعلام کرد که این حمله شب گذشته از قلمرو افغانستان بر قرارگاه کارکنان این شرکت در ناحیه شمسالدین شاهین صورت گرفته است.
تاجیکستان این حمله را کار «گروههای جنایتکار » در افغانستان خوانده است.
در متن بیانیه آمده است: «این حمله با استفاده از سلاحهای آتشین و یک پهپاد مجهز به نارنجک انجام شده است. در نتیجه آن، سه کارمند شرکت "شاهین اسام" که شهروندان چین بودند، کشته شدند.»
وزارت خارجه تاجیکستان حمله بر قلمرو خود و کشته شدن شهروندان چین را به شدت محکوم کرد و از طالبان در افغانستان خواست تا برای تأمین امنیت و ثبات در مرز، تدابیر مؤثر اتخاذ کند.
در بیانیه همچنین آمده است که با وجود تلاشهای مداوم تاجیکستان برای حفظ امنیت و ایجاد همکاری در مناطق مرزی، گروههای جنایتکار در خاک افغانستان همچنان به اقدامات خود برای برهم زدن وضعیت مرزی ادامه میدهند.
دولت چین و اداره طالبان تاکنون در این مورد چیزی نگفتهاند.
همزمان، هیئتی به ریاست محمداسماعیل غزنوی، والی طالبان در بدخشان، برای گفتوگو درباره افزایش هماهنگی در گذرگاهها و مسائل مرزی به تاجیکستان سفر کرده است.
عابدالله فاروقی، سخنگوی پولیس سرحدی طالبان، گفت که این هیئت با شماری از مقامات بلندپایه امنیتی تاجیکستان دیدار میکند.
اشرف غنی روز پنجشنبه، ششم قوس در پیامی تاکید کرد که مردم افغانستان باید درباره آینده کشور خود تصمیمی بگیرند که دارای مشروعیت مردمی باشد و حقوق و آزادیهای زنان و مردان در آن تضمین شود.
آقای غنی گفته است در کنار حملات نظامی، «اکنون بار دیگر از سوی پاکستان زمزمههایی از تلاش برای ایجاد تغییرات سیاسی اجباری در افغانستان شنیده میشود.»
او تاکید کرد که افغانها هرگونه نقش مستقیم و غیرمستقیم دیگران را در تعیین سرنوشت آینده افغانستان را ناروا و مداخله میداند.
رئیسجمهور پیشین گفت که افغانها باید خود این فرصت را داشته باشند که با رسیدن به یک اجماع ضروری، دربارهٔ آیندهشان تصمیم بگیرند؛ تصمیمی که باور اشرف غنی مشروعیت، مقبولیت مردمی، تأمین حقوق و آزادیهای زنان و مردان و تعامل مشروع با جهان را تضمین کند.
در پیام آقای غنی آمده است: «دیگران باید بدانند که افغانها اگرچه در بسیاری مسائل اختلاف نظر دارند، اما در این موضوع دیدگاههایشان بسیار به یکدیگر نزدیک است و همین نکته است که افغان را از غیر افغان متمایز میسازد.»
او حملات اخیر پاکستان به خاک افغانستان را «تجاوز ناعادلانه» خواند و گفت که «مردم افغانستان حق دارند از خاک خود دفاع کنند و در برابر هرگونه نقض حاکمیت و امنیت کشور، از ابزارهای قانونی و مشروع استفاده کنند.»
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان با رد ادعای طالبان مبنی بر دستداشتن پاکستان در حملات هوایی در شرق افغانستان گفت: «از سوی ما هیچ حملهای انجام نشده و هیچ غیرنظامی هدف قرار نگرفته است.»
آقای غنی تاکید کرده است که بارها نسبت به پیامدهای حملات مرزی پاکستان به افغانستان در منطقه و جهان هشدار داده است. او تاکید کرده که این درگیریها در دو سوی مرز از مردم قربانی میگیرد.
اشرف غنی اشاره کرده است که نگرانی او مربوط به «یک پروژه دیگر خونریزی افغانها» است که میتواند در نهایت به تجزیه و فروپاشی افغانستان منجر شود.
او درباره ادعای تروریسم ناشی از افغانستان گفت که این موضوع اغلب بهعنوان پوشش یا بهانهای برای مداخلات و حملات مسلحانه مطرح میشود.
اخیرا نشریه امریکایی نیولاینز به نقل از منابع گزارش داد پاکستان پس از تشدید اختلافات با طالبان، تماسهای سیاسی با چهرههای مخالف این گروه را از سر گرفته و سرگرم بررسی گزینههایی برای تغییر آرایش قدرت در افغانستان است. نیولاینز نوشت اسلامآباد «در حال برنامهریزی برای تغییر رژیم» است.
آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان، پیشتر گفت که طالبان با عملکرد خود عملاً بهسوی «تغییر رژیم» حرکت میکنند. آقای درانی تاکید کرد که نیروهای مقاومت علیه طالبان در شمال و بدخشان فعال هستند.
روند سبز، به رهبری امرالله صالح، میگوید که اسلامآباد اکنون بدون اقدام عملی، با صدور بیانیه درباره «تغییر رژیم» موضعگیری میکند و این رفتار «مشکوک» است.
او روز پنجشنبه، ششم قوس در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «شکاف ایدئولوژیک بین طالبان و پاکستانیها کاملا مشهود است. هیچکس اسلام طالبانی را در پاکستان نمیخواهد. بنابراین حکم پاکستانیها روشن است. دیگر با طالبان رابطه عاشقانه برقرار نکنید.»
روابط طالبان و پاکستان پس از درگیرها، بستهشدن مرزها، توقف تجارت و حملات هوایی در شرق افغانستان، به پایینترین سطح رسیده است.
این مقام پیشین پاکستانی پیشتر به افغانستان اینترنشنال گفت که تنش کنونی میان اسلامآباد و طالبان «نگرانکننده» است.
عابدالله فاروقی چهارشنبه، پنجم قوس، در یک نوار ویدیویی گفت که این هیئت با والی ولایت مختاری کوهستان تاجیکستان، معاون امنیت ملی در امور سرحدات و دیگر مسئولان امنیتی تاجیکستان دیدار و گفتوگو کند.
این مقام طالبان اضافه کرد که عبدالمنان حسان، معاون نظامی ریاست عمومی پولیس سرحدی اداره طالبان نیز، در ترکیب این هیئت حضور دارد.
حکمتالله آخندزاده، رئیس آب و انرژی طالبان در بدخشان نوشت که این هئیت در دیدار با مقامات تاجیکستانی به توافقات مهمی دست یافته است. به گفته او، دو طرف درباره جلوگیری از رفتآمدهای غیرقانونی، تبادل اطلاعات استخباراتی، ایجاد بازارهای مشترک مرزی و تقویت اعتماد دوجانبه به توافق رسیدهاند.
پیشتر یک هیئت بلندپایه تاجیکستان در ۲۶ عقرب به کابل سفر کرده و با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار و گفتوگو کرد. طالبان اعلام کرد که با این هیئت درباره تقویت و گسترش مناسبات در زمینههای مختلف، به ویژه روابط دیپلوماتیک و همکاریهای اقتصادی بحث و تبادل نظر کرده است.
پیش از این، یوسف وفا، والی طالبان در بلخ و از چهرههای نزدیک به هبتالله به دعوت تاجیکستان، به دوشنبه سفر کرده بود. این مقام طالبان در سفرش به دوشنبه خواستار تحویل سفارت افغانستان شد.
تاجیکستان از جمله کشورهای آسیای میانه است که کمترین روابط دیپلوماتیک را با طالبان دارد.
حضور و فعالیت گروههای تروریستی در افغانستان، نگرانیهای امینتی را برای کشورهای همسایه ایجاد کرده است.
محمد صادق خان، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان و یوسف شریفزاده، سفیر تاجیکستان در اسلامآباد، روز سهشنبه درباره افغانستان و تقویت همکاریها برای مقابله با تروریسم گفتوگو کردند. تضمین امنیت و ثبات منطقه از دیگر مباحث مطروحه در این دیدار بوده است.
