سفارت طالبان در تهران اعلام کرد که مسئولان این سفارتخانه با نوجوان افغان که از مرگ در سرمای مرز ایران و ترکیه نجات یافت، دیدار کردهاند. طالبان گفته است که این نوجوان، محمدآسیم نام دارد و باشنده ولسوالی چپرهار ولایت ننگرهار است.
این نوجوان پیشتر به کمک یک عضو قطعات خاص نیروهای امنیتی حکومت پیشین افغانستان از سرما نجات یافت و به یک «اتاق گرم» منتقل شد.
سفارت طالبان در تهران، روز پنجشنبه، ۹ دلو، در خبرنامهای همچینن نوشت که به ۱۰ شهروند افغانستان که دچار «یخزدگی شدید» و آسیب از ناحیه پاها در مرز ایران و ترکیه شده بودند، کمک نقدی و خدمات صحی ارائه کرده است.
تصاویر منتشرشده نشان میدهد که فضلمحمد حقانی، سفیر طالبان در تهران، در مقر سفارتخانه با این پناهجویان افغان دیدار کرده است.
طالبان همواره درباره شکنجه و مرگ پناهجویان افغان هنگام عبور غیررسمی از مرزها سکوت کردهاند. بسیاری از این افراد، بهدلیل فقر، نقض حقوق بشر و سرکوب گسترده در افغانستان تحت کنترول طالبان از طریق مسیرهای غیررسمی خطرناک مهاجرت میکنند.
نجات نوجوان افغان از مرگ در سرما
به تازگی ویدیویی در شبکههای اجتماعی وایرال شد که لحظه نجات نوجوانی به نام محمدآسیم را نشان میدهد که در لای برف در منطقهای در مرز ایران و ترکیه گیر مانده و پاهایش از شدت سرما کرخت شدهاند.
این نوجوان از سوی عمران شیرزاد، جوان ۲۵ ساله که از نظامیان حکومت پیشین است، نجات داده شده است. آقای شیرزاد به افغانستاناینترنشنال گفت آنروز با یک همراهش به نام جاوید میخواست از مرز ترکیه بگذرد که با این کودک یخزده روبرو شد.
در ویدیو دیده میشود که عمران شیرزاد از نوجوان میپرسد: «پسر کیستی؟» وی پاسخ میدهد: «رحمت.» سوال میکند: «قاچاقبرت کی بود.» و او پاسخ میدهد: «حاجی ظاهر.»
در ویدیو دیده میشود که عمران شیرزاد به این نوجوان میگوید: «مامایت زنده است، تا لحظهای که ما زنده باشیم مطمین باش که تو هم زنده خواهی بود.» جاوید نیز به او اطمینان میدهد که او را به خانهاش در ننگرهار خواهند رساند و نمیگذارند بمیرد.
عمران شیرزاد و جاوید نوجوان را بر دوش میکشند و از صحراهایی که پاها در برف فرو میروند با خود به پناهگاهی میبرند و او را گرم میکنند و برایش غذا میدهند.
سیگار که مخفف «اداره بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان» است، در سال ۲۰۰۸ توسط کانگرس امریکا تاسیس شد. هدف این اداره نظارت بر کمکها و هزینههای ایالات متحده در افغانستان بود.
این نهاد روز چهارشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی اکس از همه کسانی که با سیگار همکاری کرده یا فعالیتهای آن را دنبال کردهاند، قدردانی کرد و اعلام داشت که ۳۱ جنوری آخرین روز کاری آن خواهد بود.
پیش از این، بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان از کانگرس خواسته بود که به دلیل کاهش کمکهای ایالات متحده به افغانستان، ماموریت اداره سیگار در سال آینده متوقف شود. همچنین، سیگار در گزارش تازه خود به کانگرس پیشنهاد کرده بود که فعالیت این اداره در پایان سال ۲۰۲۵ خاتمه یابد و از سال مالی ۲۰۲۶ به بعد، اداره توسعه بینالمللی ایالات متحده مسئولیت نظارت بر کمکهای امریکا به افغانستان را به عهده بگیرد.
سیگار طی ۱۷ سال گذشته ناظر بر روند بازسازی افغانستان بود و در این مدت بارها از فساد، سوءاستفاده و کلاهبرداری در پروژههای توسعهای افغانستان پرده برداشت.
این نهاد در آخرین گزارش خود اعلام کرد که ایالات متحده امریکا پس از خروج از افغانستان، همچنان بزرگترین تمویلکننده این کشور باقی ماند. به گفته سیگار، امریکا بهتنهایی ۳.۸ میلیارد دالر به افغانستان تحت حاکمیت طالبان کمک کرده است. این نهاد گفت که طالبان از این کمکها سود برده است.
با این حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، کمکها به افغانستان و شماری دیگر از کشورها را به حالت تعلیق درآورد. وزارت خارجه امریکا اعلام کرده است که این کمکها به دست «طالبان تروریست» میرسید.
مسیر مرگباری که پناهجویان ناچار برای فرار انتخاب میکنند
یک گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال که در ماه ثور ۱۴۰۴ منتشر شد، نشان میدهد پناهجویان افغان که پس از اسد ۱۴۰۰ بهدلیل نقض حقوق بشر و فروپاشی اقتصادی در کشور خود به ترکیه پناه میبرند، با خشونت هولناک و بیرحمانه مرزبانان ترکیه و باجگیری آدمربایان مواجه میشوند.
پناهجویان علاوه بر نیروهای امنیتی و مرزی ترکیه، از سوی آدمربایان و مرزبانان ایرانی نیز مورد خشونت و باجگیری قرار میگیرند. این خشونتها در برخی موارد در حدی شدید بوده که منجر به قتل و ناپدیدشدن پناهجویان شده است.
آمار دقیقی از پناهجویانی که در مرز ایران - ترکیه خشونتهای مرگبار را تجربه کردهاند در دست نیست، اما آنها اکثرا بدون آنکه فرصتی برای ثبت درخواست پناهندگی داشته باشند، عقب رانده شدهاند.
همچنین معلوم نیست که از اسد ۱۴۰۰ تاکنون ترکیه، چه تعداد از پناهجویان افغان را از مرزهای زمینی خود عقب رانده اما ممکن است شمار آنان به صدها هزار نفر برسد.
عمران شیرزاد به افغانستاناینترنشنال گفت این حسیب به همراه دو برادرش در یک گروه ۲۵ نفر میخواستند وارد ترکیه شوند اما پولیس این کشور آنان را بازداشت و رد مرز کرد.
او گفت پولیس ترکیه معمولا دستههای بزرگ پناهجویان را جدا جدا اخراج میکند. به گفته او این نوجوان در گردنههای برفگیر مرز گم شده بود و در اثر سرمای شدید و خستگی از پای مانده بود و «نزدیک به مرگ بود.»
عمر شیرزاد میگوید جسدهای جوانان افغان را در مرز ایران - ترکیه دیده است.
پیش از این در ماه ثور دستکم دو دیپلومات برحال سفارت افغانستان در تهران و یک دیپلومات پیشین تایید کردند که پولیس مرزی ایران معمولاً اجساد پناهجویان افغان را از نقاط مرزی ایران و ترکیه جمعآوری کرده و به سردخانههای سازمان پزشکی قانونی میسپارد تا خانوادههای آنان شناسایی شوند.
