هند در بودجه سال مالی جدید خود هیچ بودجهای برای توسعه پروژه بندر چابهار اختصاص نداده و این اقدام در سایه تحریمهای جدید امریکا علیه ایران انجام شده است. در سالهای گذشته، این کشور هر سال یک میلیارد روپیه هندی برای توسعه بندر چابهار ایران اختصاص میداد.
دهلی نو در ثور ۱۳۹۵ توافقی را با ایران و افغانستان امضا کرد که بر اساس آن متعهد شد حدود ۵۰۰ میلیون دالر در توسعه بندر چابهار و زیرساختهای مرتبط، از جمله جاده و خط راهآهن تا مرز افغانستان، سرمایهگذاری کند.
هدف این طرح، تقویت پیوندهای تجاری هند با آسیای مرکزی و کاهش وابستگی به مسیرهای تحت کنترول پاکستان عنوان شد.
ایالات متحده، در ماه سپتامبر سال گذشته تحریمهای شدید اقتصادی علیه ایران را اعمال کرد، اما وزارت خارجه هند اعلام کرد که این کشور به دهلی معافیتی ششماهه از تحریمها را برای تداوم فعالیتهایش در بندر چابهار ایران، واقع در سواحل خلیج عمان، داده است. این معافیت به تاریخ ۲۶ اپریل ۲۰۲۶ به پایان میرسد.
فارن پالیسی چهارشنبه اول دلو گزارش داد پروژه بندر چابهار که حاصل همکاری ایران، افغانستان و هند است، بار دیگر به یکی از نقاط حساس در تقاطع تحریمهای امریکا و رقابتهای ژئوپلیتیکی منطقهای تبدیل شده است.
تعرفه ۲۵ درصدی جدید دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، بر کشورهایی که با ایران همکاری اقتصادی دارند، آینده سرمایهگذاری هند در بندر چابهار را با ابهام روبهرو کرده و دهلینو را میان ملاحظات راهبردی و فشار واشنگتن قرار داده است.
رندهیر جیسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند، ماه گذشته گفت که در حال گفتوگو با امریکا در مورد مسائل مرتبط با پروژه بندر چابهار است.
نادیدهگرفتن اختصاص هزینه در بودجه این پروژه نشان میدهد که مذاکرات میان هند و ایالات متحده به نتیجه ملموسی نرسیده است.
بندر چابهار در تقویت روابط و تجارت میان هند و ایران اهمیت دارد. هر دو کشور تلاش میکنند تا این بندر به بخشی کلیدی از مسیر ترانزیتی بینالمللی شمال-جنوب تبدیل شود.
همچنین این بندر برای دهلی دروازهای به افغانستان است و از آنجا به کشورهای آسیای مرکزی و حتی شرق روسیه با استفاده از کریدور حملونقل بینالمللی هند میتواند محمولههای تجاری خود را با دور زدن مسیرهای زمینی پاکستان، به این مناطق پرسود منتقل کند.
بندر چابهار تنها مسیر ترانزیتی قابلاعتماد برای افغانستان است که این امکان را میدهد تا پاکستان را دور بزند و به آبهای آزاد متصل شود.
پیشتر وزارت تجارت و صنعت هند اعلام کرد که ارزش کل تجارت میان افغانستان و این کشور در سال مالی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ حدود ۱.۰۰۸ میلیارد دالر رسیده است. در این مدت، هند ۶۸۹.۸ میلیون دالر کالا از افغانستان وارد کرده و ۳۱۸.۹ میلیون دالر به افغانستان صادر کرده است.
