نمایندگان کشورهای آسیای مرکزی در حاشیه نشست فوقالعاده گروه تماس در آستانه گفتهاند که به دنبال استراتژی واحد در قبال افغانستان هستند. آنان تاکید کردند که دیگر افغانستان را صرفا یک تهدید نمیبینند، بل فرصتی برای رسیدن به بازار آسیای جنوبی میدانند.
نماینده قزاقستان گفته است که نگاه کشورش به افغانستان تغییر کرده است. نماینده اوزبیکستان نیز از افزایش چشمگیر مبادلات تجاری با افغانستان سخن زده و گفته است که سال گذشته حجم تجارت با افغانستان به ۱.۷ میلیارد دالر رسید.
نشست فوقالعاده گروه تماس منطقهای نمایندگان ویژه کشورهای آسیای مرکزی در امور افغانستان، روز ۲۷ دلو در آستانه، پایتخت قزاقستان برگزار شد.
در این نشست، تجارت و روابط اقتصادی، در کنار مسایل ترانزیتی و هماهنگی رویکردهای منطقهای در قبال افغانستان، در صدر دستور کار قرار داشت. نمایندگان قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان و اوزبیکستان در این نشست حضور داشتند.
به گزارش آستانه تایمز، یرکین توکوموف، نماینده ویژه رئیسجمهور قزاقستان در امور افغانستان، گفت دستور کار این نشست هم از نظر محتوایی غنی بوده و هم از اهمیت استراتژیک برخوردار است.
او افزود: «این نشستها با هدف کمک به کشورهای آسیای مرکزی برای شکلدهی به یک موضع مشترک برگزار میشود. دستور کار ما شامل روابط تجاری و اقتصادی و مسایل ترانزیتی است، اما مهمتر از همه، باید رویکرد خود را نسبت به افغانستان هماهنگ کنیم.»
توکوموف یادآور شد که قزاقستان، مانند بخش بزرگی از جامعه جهانی، تاکنون اداره طالبان را به رسمیت نشناخته است، اما همچنان در حوزههای تجاری، اقتصادی و بشردوستانه با افغانستان تعامل دارد.
به گفته او، کمکهای بشردوستانه برای آستانه اهمیت ویژهای دارد و قزاقستان در مواقع اضطراری، کمکهایی از جمله آرد، خیمه و مواد غذایی به افغانستان ارسال کرده است.
او همچنین از گسترش همکاریها در حوزه آموزش و بشردوستانه خبر داد و گفت که دانشجویان افغان در دانشگاههای قزاقستان پذیرفته شدهاند و سال گذشته نیز برای نخستین بار کمکهای پزشکی به افغانستان ارسال شده است.
نماینده ویژه قزاقستان، افغانستان را با جمعیتی حدود ۴۵ میلیون نفر، بازاری «امیدوارکننده» توصیف کرد و بر اهمیت این کشور بهعنوان دهلیز ترانزیتی برای قزاقستان تاکید کرد.
با این حال، او نبود شبکه راهآهن کارآمد در افغانستان را یکی از موانع اصلی دانست و گفت تنها بخش کوتاهی از خط آهن که ترمذ را به مزارشریف متصل میکند، فعال است. او گفت: «بدون راهآهن، اتصال واقعی وجود ندارد.»
این دیپلومات ارشد افزود آسیای مرکزی به دسترسی مطمئن به اقیانوس هند و بنادر هند نیاز دارد. توکوموف همچنین به جمعیت بازارهای همسایه اشاره کرد و گفت هند و پاکستان در مجموع نزدیک به دو میلیارد نفر جمعیت دارند و افغانستان نیز حدود ۴۵ میلیون نفر جمعیت دارد؛ کشورهایی که همگی تنها یک تا دو ساعت پرواز با آسیای مرکزی فاصله دارند.
به گفته او، با وجود این ظرفیت، حجم تجارت با این کشورها همچنان پایین است.
توکوموف تاکید کرد که نباید افغانستان تنها از یک زاویه دیده شود. به گفته او، این کشور پس از نزدیک به پنج دهه جنگ، با کمبود نیروی متخصص و زیرساختهای بسیار ضعیف دستوپنجه نرم میکند.
او گفت نگاه قزاقستان به افغانستان در حال تغییر است: «پیشتر افغانستان را تنها از منظر تهدید میدیدیم، اما امروز علاوه بر تهدیدها، فرصتها را نیز در آنجا میبینیم.» او در عین حال تاکید کرد که ریسکها همچنان پابرجاست و باید در کنار منافع بالقوه سنجیده شود.
تورداکون سیدیکوف، سفیر قرغیزستان در افغانستان، نیز گفت که کشورش نشست آستانه و گفتوگوهای منظم در قالب گروه تماس را برای رسیدگی به مسائل مرتبط با افغانستان بسیار مهم میداند.
او گفت: «تمرکز اصلی بر پروژههای تجاری، اقتصادی و حملونقل است. اجرای این پروژهها شرط کلیدی برای آیندهای صلحآمیز و باثبات برای افغانستان و کل منطقه محسوب میشود.»
اسماعیلالله ارگاشف، نماینده ویژه رئیسجمهور اوزبیکستان در امور افغانستان، اعلام کرد که کشورهای آسیای مرکزی ممکن است بهزودی به سمت اجرای پروژههای مشترک در افغانستان حرکت کنند. او این کشور را پلی بالقوه میان آسیای مرکزی و آسیای جنوبی توصیف کرد.
او با اشاره به افزایش تعاملات اقتصادی گفت که حجم تجارت اوزبیکستان با افغانستان در سال گذشته به نزدیک ۱.۷ میلیارد دالر رسیده است. به گفته او، قزاقستان و اوزبیکستان با اجرای این پروژهها، افغانستان را به یکی از شرکای تجاری اصلی خود تبدیل کردهاند.
ارگاشف افزود: «همه ما از چالشهای موجود آگاهیم و به همین دلیل میخواهیم دیدگاههای خود را تبادله کنیم و برای حفظ امنیت منطقه با یک دیگر همکاری کنیم.»
او نقش گروه تماس را در این زمینه مهم دانست و گفت این روند با توافقهای استراتژیک گستردهتری که رهبران آسیای مرکزی به آن دست یافتهاند، همسو است.
