افغانستان اینترنشنال
در سال ۲۰۱۹، یک خبرنگار جنگی پولندی و پسر وزیر پیشین خارجه پولند، همسر روس‌تبارش را قانع کرد تا هزاران کیلومتر راه را با موتر طی کنند و به کشوری بروند که بسیاری آن را تنها از تیترهای خبرهای جنگ می‌شناختند.
نتیجه این سفر، تجربه‌ای بود که زندگی آن‌ها را تغییر داد، الهام‌بخش نگارش یک کتاب شد و دوستی‌هایی را شکل داد که تا امروز آنان را با افغانستان پیوند داده است.
برای سال‌ها، اندژی میلر از افغانستان برای همسرش، الینور، قصه می‌کرد.
نه از افغانستانی که در خبرهای فوری، نشست‌های نظامی یا گزارش‌های جنگی دیده می‌شود؛ بلکه از افغانستانی که او در دوران خبرنگاری‌اش شناخته بود: سرزمینی با مناظر شگفت‌انگیز، تاریخ کهن و مهم‌تر از همه، مردمانی کم‌نظیر.
اندژی می‌گوید: «من به‌عنوان خبرنگار در افغانستان کار کرده بودم. گاهی فرصت داشتم در نقاط مختلف کشور سفر کنم و عاشق افغانستان شده بودم. بعد از سال‌ها می‌خواستم این کشور فوق‌العاده و منحصربه‌فرد را به همسرم نشان بدهم.»
او یک کمپر دست‌دوم در وارسا خرید، وسایل سفر را جمع کرد و همراه الینور راهی جاده شد. مقصد نهایی آن‌ها کابل بود.
سفر به دنیایی دیگر
برای الینور، افغانستان پیش از آن‌که از مرز واردش شود، در ذهنش شکل گرفته بود.
او می‌گوید: «اندژی همیشه درباره افغانستان برایم داستان تعریف می‌کرد. همیشه می‌گفت این کشور و مردمانش چیزی هستند که در هیچ جای دیگری ندیده‌ای و باید خودت آن را تجربه کنی».
اما هیچ‌چیز او را برای نخستین مواجهه با افغانستان آماده نکرده بود.
«مثل این بود که وارد دنیای دیگری شده باشم. انگار در یک فیلم تخیلی از دری عبور می‌کنی و وارد جهانی متفاوت می‌شوی. همه‌چیز تازه و متفاوت بود».
یکی از نخستین صحنه‌هایی که هنوز در ذهنش مانده، مربوط به لحظه ورود به افغانستان است.
«اولین چیزی که به یاد دارم، یک اتاقک کوچک نگهبانی در مرز اسلام‌قلعه هرات بود. یک نگهبان داخل آن نشسته بود و من می‌خواستم کنار او بنشینم. همه‌چیز برایم متفاوت و جالب بود».
فراتر از تیترهای خبری
هرچند کوه‌ها، بناهای تاریخی و گذشته افغانستان هر دو مسافر را تحت تأثیر قرار داد، اما اندژی می‌گوید روح اصلی این سفر مردم افغانستان بودند.
این سفر تا حدی به جست‌وجوی دوستان قدیمی و همکارانی تبدیل شد که او در سالهای خبرنگاری‌اش در افغانستان با آن‌ها آشنا شده بود.
او می‌گوید: «همکار مورد علاقه من نه خواندن بلد است و نه نوشتن. شماره تماسش را نداشتم و آدرسش را هم نمی‌دانستم، اما آدم فوق‌العاده‌ای بود».
پیدا کردن او آسان نبود، اما ارزشش را داشت.
اندژی می‌گوید: «نمی‌توانستم برای الینور توضیح بدهم که چه آدم‌هایی را در افغانستان خواهد دید. مهم‌ترین بخش این سفر برای من دیدن کسانی بود که در زندگی‌ام نقش مهمی داشتند».
در جریان این سفر، از هرات تا پنجشیر و بامیان، این زوج بارها مهمان خانه‌ها و خانواده‌های افغان شدند.
برای الینور، ارتباط با مردم مهم‌ترین بخش سفر بود.
او می‌گوید: «برای من احترام گذاشتن به سنت‌ها کاملا طبیعی بود. می‌خواستم بدانم یک زن افغان چه احساسی دارد».
او هنوز واکنش دوستان افغانش را زمانی که برای نخستین‌بار با حجاب از خانه بیرون رفت، به یاد دارد.
«چقدر زیبا شده‌ای.» برایم جالب بود، چون وقتی چادر پوشیده بودم، آن‌ها فکر می‌کردند «زیباتر به نظر می‌رسم».
از پنجشیر تا بامیان
هر ولایت برای آن‌ها داستان متفاوتی داشت.
در پنجشیر، مهمان یک مترجم سابق شدند و در کنار او زندگی روزمره مردم دره را از نزدیک تجربه کردند.
در بامیان نیز از محل بوداهای عظیمی دیدن کردند که طالبان در سال ۲۰۰۱ آن‌ها را ویران کرد.
الینور می‌گوید: «بیش از هر چیز، دیدن بوداهای ویران‌شده مرا تحت تأثیر قرار داد. بارها به آن حفره‌های خالی در دل کوه نگاه می‌کردیم و آن صحنه برای همیشه در ذهنم ماند».
تجربه‌های این سفر بعدها به کتابی با عنوان «سفر جاده‌ای به کابل» تبدیل شد؛ اثری که ترکیبی از ماجراجویی، دوستی، تاریخ و طنز است.
به گفته اندژی، خوانندگان واکنش احساسی زیادی به این کتاب نشان داده‌اند.
این کتاب حتی در ایتالیا نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ جایی که بسیاری از خوانندگان مسن‌تر هنوز سفرهای دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ به افغانستان را به یاد دارند؛ زمانی که این کشور یکی از توقفگاه‌های مشهور مسیر معروف «هیپی‌ها» بود و هزاران گردشگر غربی از اروپا راهی جنوب آسیا می‌شدند.
اندژی می‌گوید: «آن‌ها مسیر ما را می‌شناسند. واکنش‌ها واقعا شگفت‌انگیز بوده است».
وقتی افغانستان سقوط کرد
اما رابطه اندژی و الینور با افغانستان پس از بازگشت به اروپا پایان نیافت.
در تابستان ۲۰۲۱ و همزمان با پیشروی سریع طالبان، اندژی به این نتیجه رسیده بود که دولت افغانستان سقوط خواهد کرد.
چند هفته پیش از سقوط کابل، او جمع‌آوری کمک مالی برای دوستان افغانش را آغاز کرد.
او می‌گوید: «وقتی حکومت سقوط کرد، کمک‌های مالی ناگهان چند برابر شد. مردم هر دقیقه پول می‌فرستادند».
در ابتدا این کمک‌ها صرف تهیه اسناد یا انتقال افراد به کشورهای همسایه می‌شد، اما به‌تدریج فعالیت‌های او ابعاد گسترده‌تری پیدا کرد.
برخی دوستانش در دولت پولند از او خواستند در روند تخلیه افغان‌ها کمک کند.
ماه‌ها تلفن او لحظه‌ای خاموش نمی‌شد.
«هر روز و هر شب پیام دریافت می‌کردم. افغان‌ها شماره مرا از طریق دوستان و آشنایان پیدا می‌کردند».
او تخمین می‌زند که به ده‌ها نفر برای خروج از افغانستان یا نجات از شرایط خطرناک کمک کرده است.
یکی از پرونده‌ها به شش مهندس فناوری معلوماتی افغان مربوط می‌شد که در نزدیکی مرز پولند و بلاروس گیر مانده بودند. ماجرا زمانی آغاز شد که یکی از دوستان افغانش از هرات نیمه‌شب برایش پیام فرستاد.
«گوش کن اندژی، شش انجنیر آی‌تی نزدیک خانه تو هستند. می‌توانی بررسی کنی چه اتفاقی برایشان افتاده؟»
آن جوانان در آن زمان در سمت بلاروسی مرز سرگردان بودند. اندژی می‌گوید چندین روز برای کمک به آن‌ها تلاش کرد و سرانجام توانست حمایت برخی سیاستمداران و خبرنگاران پولندی را نیز جلب کند.
او می‌گوید: «پس از تلاش‌های فراوان بالاخره موفق شدیم آن‌ها را نجات دهیم. امروز در آلمان زندگی امنی دارند».
الینور نیز نقش فعالی در این کمک‌ها داشت.
او در هماهنگی کمک به پناهجویان افغان در پولند سهم گرفت و با زنان افغان که در جریان سفر با آن‌ها آشنا شده بود، در تماس ماند.
یکی از دوستانش حاضر نبود افغانستان را ترک کند، زیرا نمی‌توانست خانواده‌اش را تنها بگذارد.
سال‌ها بعد، همان زن سرانجام همراه همسرش به اروپا رسید.
الینور با لبخند می‌گوید: «این هم بخشی از داستان ماست».
فراتر از روایت‌های اینفلوئنسرها
پنج سال پس از آن سفر جاده‌ای، افغانستان هنوز بخشی از زندگی این زوج است.
اندژی همچنان تحولات افغانستان را دنبال می‌کند و هر زمان که بتواند با دوستان افغانش در تماس می‌ماند. او امیدوار است روزی دوباره به این کشور برگردد؛ هرچند این تصمیم برایش با تردید و نگرانی همراه است.
او می‌گوید: «دلم برای افغانستان تنگ شده است. کمی از رفتن دوباره می‌ترسم، اما می‌خواهم برگردم».
آنچه بیش از همه او را آزار می‌دهد، موجی از ویدیوهای شبکه‌های اجتماعی است که این روزها توسط برخی اینفلوئنسرها و یوتیوبرهای غربی از افغانستان منتشر می‌شود.
به باور او، بسیاری از این محتواها افغانستان را صرفا به‌عنوان یک مقصد عجیب و جذاب گردشگری نشان می‌دهند و واقعیت‌های پیچیده و تاریخی این کشور را نادیده می‌گیرند.
او می‌گوید: «صادقانه بگویم، این ویدیوها را خاموش می‌کنم. شاید دارم پیر می‌شوم، اما واقعا آزارم می‌دهند. در این ویدیوها فقط آدم‌هایی را می‌بینید که دوچرخه‌سواری می‌کنند یا با طالبان دست می‌دهند. بله، شاید امروز سفر در بعضی مناطق امن‌تر از قبل باشد، اما این فقط بخشی از داستان افغانستان است».
اندژی می‌گوید خودش هم دوست دارد روزی گروهی از گردشگران پولندی را به افغانستان ببرد، اما نه برای تکرار همین تصاویر سطحی.
«می‌خواهم مردم تاریخ افغانستان را بشناسند. آنچه امروز می‌بینیم فقط فصل کوتاهی از تاریخ این کشور است و هیچ‌کس نمی‌داند پایانش چه خواهد بود».
از نگاه او، افغانستان بسیار فراتر از تصویری است که در ویدیوهای چنددقیقه‌ای شبکه‌های اجتماعی دیده می‌شود. کشوری با زیبایی‌ها، رنج‌ها، مقاومت و تاریخی که نمی‌توان آن را در چند کلیپ کوتاه خلاصه کرد.
افغانستان در خانه‌ای در پولند
وقتی از الینور می‌پرسم چه چیزی را بیشتر از همه به یاد می‌آورد، پاسخ او از زبان تا غذا را در بر می‌گیرد.
او هنوز تلاش‌هایش برای یادگیری واژه‌های فارسی-دری را به یاد دارد و با خنده تعریف می‌کند که هر کلمه تازه برایش یک ماجراجویی کوچک بود.
غذاهای افغانستان نیز تأثیری فراموش‌نشدنی بر او گذاشته‌اند.
او می‌گوید: «هر چیزی که در افغانستان خوردم، دوصد برابر خوشمزه‌تر از هر غذایی بود که قبل از آن چشیده بودم».
اما شاید مهم‌ترین چیزی که هر دو از افغانستان به یاد دارند، چیزی باشد که به سختی بتوان آن را در قالب کلمات توصیف کرد. نه کوه‌ها، نه بناهای تاریخی و نه حتی سفر طولانی از ورشو تا کابل.
بلکه گرمی و مهربانی مردمی که در طول مسیر با آن‌ها روبه‌رو شدند.
این سفر قرار بود افغانستان را به الینور معرفی کند، اما در پایان، افغانستان بخشی از زندگی هر دوی آن‌ها شد؛ از دوستی‌هایی که در هرات و بامیان شکل گرفت تا پرچم افغانستان که بر فراز خانه شان در پولند به اهتزاز درآمده است.
و اگر روزی دوباره به افغانستان برگردد، شاید فصل تازه‌ای از این داستان نوشته شود. یا شاید، همان‌طور که الینور می‌گوید، «افغانستان دیگری» برای کشف کردن در انتظار باشد.
مقام‌های پاکستانی می‌گویند که ارتش این کشور پس از اصابت یک گلوله به خانه‌ای در منطقه انگور اده در وزیرستان جنوبی و کشته‌شدن یک غیرنظامی، چندین پاسگاه طالبان را در امتداد مرز منهدم کرده است. به گفته این مقام‌ها، پنج عضو دیگر این خانواده زخمی شده‌اند.
خبرگزاری اسوشیتدپرس گزارش داد که نیروهای طالبان با شلیک گلوله‌های هاوان، مناطق مسکونی و بازار انگور اده در ایالت خیبرپختونخوا را هدف قرار داده‌اند.
براساس این گزارش، یکی از گلوله‌ها به خانه‌ای اصابت کرده که در نتیجه آن یک نفر کشته و پنج عضو دیگر خانواده زخمی شده‌اند. شماری از دکان‌های بازار این منطقه نیز آسیب دیده‌اند.
سمر هارون بیلور، مقام محلی ایالت خیبرپختونخوا، روز سه‌شنبه، در شبکه اجتماعی اکس به نقل از منابع امنیتی نوشت که طالبان مناطق مسکونی انگور اده را هدف قرار داده‌اند. او افزود که این حمله خشم باشندگان محل را برانگیخته و ارتش پاکستان در واکنش، چندین پاسگاه طالبان را در عملیاتی تلافی‌جویانه منهدم کرده است.
یک مقام محلی در وزیرستان جنوبی نیز گفت که نیروهای طالبان بدون تحریک قبلی به خانه‌های غیرنظامیان و دکان‌های بازار انگور اده تیراندازی کرده‌اند.
به گفته این مقام، نیروهای پاکستانی مستقر در امتداد مرز به این حملات «به‌شدت و به‌گونه موثر» پاسخ داده‌اند.
فیصل کریم کندی، والی خیبرپختونخوا، حمله به مناطق مسکونی و بازار انگور اده را محکوم کرد و آن را «تجاوز بدون تحریک قبلی طالبان» خواند.
والی خیبرپختونخوا با انتشار بیانیه‌ای خطاب به اداره طالبان تاکید کرد که نباید در این خصوص دچار توهم شود. او گفت اجازه تهدید مردم یا به خطر افتادن امنیت داده نخواهد شد و هرگونه تجاوز علیه پاکستان با «اراده‌ای تزلزل‌ناپذیر» مواجه می‌شود. به گفته وی، نیروهای مسلح این کشور برای دفاع از تمامیت ارضی، از حمایت کامل ملت برخوردارند.
مقام‌های پاکستانی همچنین گفته‌اند که نیروهای مرزی این کشور در حالت آماده‌باش قرار دارند و برای مقابله با حملات احتمالی آمادگی دارند.
طالبان تاکنون درباره این درگیری و ادعای انهدام پاسگاه‌هایش اظهارنظر نکرده است. هنوز روشن نیست که چه عاملی باعث آغاز تبادل آتش میان دو طرف شده است.
این درگیری چند روز پس از آن رخ داد که اسلام‌آباد بار دیگر از طالبان خواست علیه گروه‌های مسلحی که به گفته پاکستان از خاک افغانستان برای انجام حملات استفاده می‌کنند، اقدامات مشخص انجام دهد.
تنش‌های مرزی میان پاکستان و طالبان در ماه‌های اخیر افزایش یافته و دو طرف بارها در امتداد مرز با یکدیگر درگیر شده‌اند.
پاکستان همچنین در سال جاری حملات هوایی متعددی به خاک افغانستان انجام داده و گفته است که هدف این حملات، مواضع گروه‌های مسلحی بوده که در پاکستان فعالیت می‌کنند.
اسلام‌آباد بارها طالبان را به پناه‌دادن به تحریک طالبان پاکستان، موسوم به تی‌تی‌پی، و ارتش آزادی‌بخش بلوچستان متهم کرده است.
تحریک طالبان پاکستان گروهی جدا از طالبان افغانستان است، اما دو گروه روابط نزدیک دارند.
طالبان این اتهام‌ها را رد کرده و گفته است که اجازه نمی‌دهد از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده شود. این گروه همچنین ناامنی در پاکستان را مسئله داخلی آن کشور می‌داند.
اداره طالبان با ممنوع کردن پیوند قرنیه چشم، صدها بیمار را در افغانستان از درمانی محروم کرده است که می‌تواند بینایی آنان را بازگرداند. پزشکان می‌گویند این دستور، برنامه جدیدی را متوقف کرده است که برای درمان رایگان بیماران نیازمند در افغانستان راه‌اندازی شده بود.
شماری از پزشکان و بیماران به روزنامه بریتانیایی تلگراف گفتند که مقام‌های طالبان به پزشکان دستور داده‌اند عملیات پیوند قرنیه را متوقف کنند، زیرا این عمل مغایر با آموزه‌های اسلامی است.
قرنیه، لایه شفاف جلوی چشم است که نور از آن عبور می‌کند. آسیب‌دیدگی یا کدر شدن قرنیه می‌تواند بینایی فرد را به‌شدت کاهش دهد یا باعث نابینایی شود. در برخی موارد، پیوند قرنیه می‌تواند بینایی بیمار را بهبود بخشد یا احیا کند.
داکتر نور زمان هاشم(نام مستعار)، از شفاخانه چشم نور در کابل، به تلگراف گفت که پزشکان این شفاخانه در ماه‌های اخیر ۹۰ عمل پیوند قرنیه انجام داده بودند، اما پس از دستور شفاهی طالبان، ناچار شدند این برنامه را متوقف کنند.
به گفته او، شمار بیماران در انتظار پیوند قرنیه همچنان رو به افزایش است. بیشتر این بیماران جوانانی هستند که در انفجارها، حوادث مختلف و هنگام کار با دستگاه‌های جوشکاری، بینایی خود را از دست داده‌اند.
داکتر هاشم گفت که دهه‌ها جنگ، نظام صحی افغانستان را به‌شدت آسیب زده و این کشور با کمبود متخصصان چشم و قرنیه اهدایی روبه‌رو است.
او افزود: «طالبان به‌صورت شفاهی به ما دستور داده‌اند که پیوند قرنیه را متوقف کنیم. هیچ‌کس جرأت سرپیچی از این دستور را ندارد، زیرا خطر مجازات شدید وجود دارد.»
براساس گزارش، برنامه پیوند قرنیه در شفاخانه چشم جلال‌آباد نیز به دستور طالبان متوقف شده است. این برنامه به تازگی در افغانستان راه‌اندازی شده بود.
انجمن پزشکان پاکستانی‌تبار امریکای شمالی، یک نهاد خیریه مستقر در ایالت ایلینوی امریکا، از سال ۲۰۱۷ قرنیه‌های اهدایی را برای انجام پیوند رایگان در پاکستان فراهم می‌کرد.
این انجمن در سال جاری میلادی فعالیت خود را به افغانستان گسترش داد و زمینه انجام بیش از ۱۵۰ عمل پیوند قرنیه را فراهم کرد. همچنین سه متخصص چشم افغان برای انجام این عمل‌ها در پیشاور پاکستان آموزش دیدند.
داکتر فواد ظفر، مسئول برنامه پیوند قرنیه این انجمن و رئیس بنیاد ظفر میر در امریکا به تلگراف گفت که از آغاز این برنامه در سال ۲۰۱۷ تاکنون، حدود ۱۰ هزار بیمار در پاکستان از خدمات آن بهره‌مند شده‌اند.
او افزود که حدود چهار ماه پیش، این برنامه به افغانستان گسترش یافت، زیرا صدها بیمار در این کشور به پیوند قرنیه نیاز داشتند. اما دستور طالبان، ادامه فعالیت آن را با مانع جدی روبه‌رو کرده است.
این انجمن در بیانیه‌ای از طالبان خواسته است که ممنوعیت را لغو کند و اجازه دهد پزشکان بار دیگر عمل‌های پیوند قرنیه را انجام دهند. این نهاد تأکید کرده است که مردم افغانستان پس از دهه‌ها جنگ، بیش از هر زمان دیگری به خدمات تخصصی درمانی نیاز دارند.
بیمارانی که امید بازگشت بینایی خود را از دست داده‌اند
تلگراف در گزارش خود به سرگذشت شماری از بیمارانی پرداخته است که به دلیل ممنوعیت پیوند قرنیه، از درمان محروم شده‌اند.
سلامت خان، فروشنده آب نیشکر در کابل، در سال ۲۰۲۳ بر اثر انفجار یک بالون گاز بینایی خود را از دست داد. او پس از آگاهی از برنامه پیوند رایگان قرنیه، به شفاخانه مراجعه کرد و قرار بود در ماه سنبله عمل شود. اما، پزشکان بعداً به او اطلاع دادند که این برنامه از ماه اسد به دستور طالبان متوقف شده است.
خدیجه بیگم، زن ۴۰ سالهای که در انفجاری در جلال‌آباد از ناحیه چشم آسیب دیده، از دیگر بیمارانی است که چشم‌انتظار ازسرگیری این برنامه است.
او گفت که دو ماه پیش در شفاخانه چشم جلال‌آباد برای پیوند قرنیه ثبت‌نام کرده بود، اما ماه گذشته به او خبر دادند که طالبان این عمل را به دلیل مغایرت با آموزه‌های اسلامی ممنوع کرده است.
طالبان: خریدوفروش اعضای بدن خلاف کرامت انسانی است
پیش از این، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان اعلام کرده بود که براساس بند هفتم ماده ۱۸ قانون این وزارت، خریدوفروش و استفاده از اعضای بدن انسان، از جمله گرده، جگر، چشم و مو ممنوع است.
این وزارت هدف از این ممنوعیت را حفظ عزت و کرامت انسانی عنوان کرده و گفته بود: «بدن انسان حرمت خاص دارد و اعضای آن نباید در هیچ حالتی وسیله تجارتی و سودجویی شود.»
وزارت امر به معروف طالبان همچنین تأکید کرده بود که خرید و استفاده از اعضای بدن انسان با کرامت انسانی و احکام شریعت اسلامی سازگار نیست.
با این حال، در توضیحات منتشرشده این وزارت روشن نشده بود که آیا ممنوعیت خریدوفروش اعضای بدن، پیوند قرنیه اهدایی برای درمان بیماران را نیز شامل می‌شود یا خیر.
اکنون پزشکان به تلگراف گفته‌اند که طالبان با استناد به ملاحظات شرعی، به‌صورت شفاهی دستور توقف این عمل‌ها را صادر کرده است. این در حالی است که قرنیه‌های مورد استفاده در برنامه خیریه یادشده اهدایی بوده و بیماران برای دریافت آن‌ها پولی پرداخت نمی‌کردند.
تمنا زریاب پریانی، فعال حقوق زنان، در نشست شورای امنیت هشدار داد که بی‌عملی جهان در برابر سرکوب زنان افغانستان به دیگران می‌آموزد که می‌توانند چنین جرایمی را بدون مجازات مرتکب شوند. او خواستار پاسخگوکردن طالبان و جرم‌انگاری آپارتاید جنسیتی شد.
خانم پریانی از شورای امنیت و جامعه جهانی خواست که حقوق زنان را در هرگونه تعامل با طالبان در اولویت قرار دهند، رهبران این گروه را به‌دلیل نقض حقوق زنان پاسخ‌گو بسازند و مشارکت زنان را در تصمیم‌گیری درباره آینده افغانستان تضمین کنند.
او در سخنرانی خود گفت: «زنان افغانستان به اقدام نیاز دارند، نه حرف.»
پریانی روز سه‌شنبه، ۵ عقرب در نشست شورای امنیت درباره زنان، صلح و امنیت گفت که پیامدهای نقض حقوق زنان به مرزهای افغانستان محدود نمی‌ماند و این نقض‌ها زمانی گسترش می‌یابد که تحمل یا نادیده گرفته شود.
او گفت: «اگر جهان در افغانستان اقدام نکند، دیگران خواهند آموخت که آنان نیز می‌توانند چنین جرایمی را بدون مجازات مرتکب شوند.»
این فعال حقوق زنان تأکید کرد که هیچ‌یک از کشورهای حاضر نمی‌تواند ادعا کند که از وضعیت زنان افغانستان آگاه نبوده است. او گفت که جامعه جهانی به صدور بیانیه و ابراز نگرانی بسنده کرده، در حالی که زنان افغانستان به اقدام عملی نیاز دارند.
پریانی با اشاره به تجربه بازداشت و شکنجه خود گفت که نیروهای طالبان نیمه‌شب به خانه‌اش در کابل هجوم بردند تا او را به دلیل فعالیت‌های حقوق بشری خاموش کنند.
او گفت که آن شب همراه سه خواهرش در خانه بود و با وجود ترس، با تلفن خود ویدیویی برای درخواست کمک ثبت کرد. به گفته او، انتشار این ویدیو به نجات جانش کمک کرد و بدون دسترسی به اینترنت، شاید امروز زنده نمی‌بود.
پریانی افزود که در دوران زندان، صدای فریاد زندانیانی را می‌شنید که با شلیک گلوله خاموش می‌شد و اجساد زندانیان کشته‌شده را نیز دیده بود.
او گفت که میلیون‌ها زن و دختر در افغانستان زیر نظام «آپارتاید جنسیتی» زندگی می‌کنند، از آموزش و بسیاری از مشاغل محروم‌اند و نمی‌توانند آزادانه رفت‌وآمد کنند.
پریانی سه خواست مشخص را با اعضای شورای امنیت مطرح کرد: قراردادن عدالت جنسیتی و حقوق زنان در محور فعالیت‌های شورای امنیت، پاسخگوکردن ناقضان حقوق زنان و تضمین مشارکت زنان در تصمیم‌های مربوط به آینده‌شان.
او از واگذاری سفارت‌های افغانستان به طالبان، به‌رسمیت‌شناختن این گروه و تلاش برخی کشورها برای همکاری با آن در اخراج پناهجویان انتقاد کرد و گفت که حقوق زنان باید اولویت نخست هرگونه تعامل با طالبان باشد.
پریانی خواستار تعریف آپارتاید جنسیتی به‌عنوان جنایت علیه بشریت شد. او همچنین از کشورها خواست که از پیگیری نقض کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان در دیوان بین‌المللی دادگستری و تلاش‌ها برای بازداشت رهبران طالبان به اتهام آزار جنسیتی حمایت کنند.
او تأکید کرد که چنین اقداماتی می‌تواند از تکرار سرکوب نظام‌مند زنان در دیگر نقاط جهان جلوگیری کند.
پریانی گفت که شورای امنیت بارها سخنان زنان افغانستان را شنیده، اما اغلب گوش‌دادن به «مردان مسلح» را بر شنیدن زنانی ترجیح داده که برای حقوق جوامع خود مبارزه می‌کنند.
او افزود که مشارکت کامل زنان در صلح‌سازی، پاسخگوکردن عاملان نقض حقوق و رساندن کمک‌های بشردوستانه، برای دستیابی به افغانستانی عادلانه ضروری است.
این فعال حقوق زنان با یادآوری اعتراض‌های خیابانی و اعتصاب غذای فعالان در آلمان گفت که زنان افغانستان مقاومت را متوقف نکرده‌اند. به گفته او، زنان معترض هدف تیراندازی، شلاق و لت‌وکوب طالبان قرار گرفته‌اند، اما دوباره به اعتراض برخاسته‌اند.
پریانی تأکید کرد که حقوق از راه مبارزه به دست می‌آید و زنان تا دستیابی به عدالت و برابری، از مبارزه دست نخواهند کشید.
سیما بحوث، مدیر اجرایی بخش زنان سازمان ملل، گفت که زنان و دختران در افغانستان به‌گونه نظام‌مند از زندگی عمومی حذف می‌شوند و از نقش‌آفرینی در آینده کشورشان محروم‌اند. او هشدار داد که همزمان با افزایش جنگ‌ها، حضور زنان در تلاش‌های صلح محدودتر شده است.
خانم بحوث روز سه‌شنبه، ۵ عقرب در نشست شورای امنیت درباره زنان، صلح و امنیت گفت که زنان و دختران سنگین‌ترین بار جنگ و آوارگی را به دوش می‌کشند، اما از تصمیم‌گیری درباره پایان درگیری‌ها و آینده جوامع خود کنار گذاشته می‌شوند. او وضعیت افغانستان را نمونه آشکارتری از این محرومیت توصیف کرد.
مدیر اجرایی بخش زنان سازمان ملل تأکید کرد که حذف زنان از مذاکرات کشورها تصادفی نیست، بلکه ریشه در موانع نهادی، روابط نابرابر قدرت و نگرش‌های جنسیتی دارد.
به گفته بحوث، زنان سال گذشته تنها پنج درصد مذاکره‌کنندگان در ۵۷ روند بررسی‌شده را تشکیل می‌دادند، در حالی که این رقم پیش‌تر هفت درصد بود. نزدیک به ۸۰ درصد مذاکرات فعال نیز بدون حضور حتی یک زن برگزار شده بود.
او افزود که هیچ‌یک از ۱۳ توافق آتش‌بس سال گذشته، اشاره محتوایی به زنان و دختران نداشت و هیچ‌کدام خشونت جنسی را ممنوع نکرد، در حالی که موارد تأییدشده خشونت جنسی مرتبط با درگیری در یک سال دو برابر شد.
بحوث هشدار داد که اکنون شمار بی‌سابقه ۷۵۶ میلیون زن و دختر در فاصله ۵۰ کیلومتری درگیری‌های مسلحانه زندگی می‌کنند. او گفت که فناوری‌های نظامی مبتنی بر هوش مصنوعی نیز خطرهای تازه‌ای برای حفاظت از غیرنظامیان و پاسخگویی ایجاد کرده‌اند.
به گفته او، در برخی مناطق، سهم زنان و دختران از غیرنظامیان کشته‌شده افزایش یافته است و حملات، شفاخانه‌ها، مکتب‌ها، بازارها و خانه‌های آنان را هدف قرار می‌دهد.
بحوث گفت که در مناطق آسیب‌دیده از جنگ، احتمال مرگ زنان بر اثر عوارض قابل پیشگیری بارداری و زایمان پنج برابر و احتمال بازماندن دختران از مکتب دوونیم برابر مناطق باثبات است. نزدیک به ۴۰ درصد زنان و دخترانی که در فقر شدید زندگی می‌کنند، در مناطق متأثر از درگیری به سر می‌برند.
او افزود که زنان هنگام آوارگی و اختلال خدمات، علاوه بر مراقبت از کودکان، زخمیان و سالمندان، با خطر بیشتر خشونت، بهره‌کشی جنسی و قاچاق انسان مواجه‌اند.
بحوث درباره بحران مالی نهادهای زنان نیز هشدار داد. براساس بررسی بخش زنان سازمان ملل، وضعیت مالی ۶۱ درصد این نهادها در مناطق بحران‌زده نسبت به یک سال پیش بدتر شده و ۴۵ درصد برای کمتر از شش ماه بودجه دارند.
او تأکید کرد که این نهادها در میانجی‌گری اختلافات، تأمین دسترسی بشردوستانه، حمایت از قربانیان خشونت و مستندسازی موارد نقض حقوق بشر نقش حیاتی دارند.
بحوث خواستار تضمین سهم حداقلی یک‌سوم زنان در روندهای صلح و اختصاص دست‌کم ۱۵ درصد کمک‌های رسمی توسعه‌ای به کشورهای درگیر جنگ برای پیشبرد برابری جنسیتی شد. او گفت که دست‌کم یک درصد این کمک‌ها باید به سازمان‌های زنان برسد.
مدیر اجرایی بخش زنان سازمان ملل همچنین خواستار پایان مصونیت عاملان قتل، تجاوز جنسی و آزار جنسیتی و حفاظت از زنان صلح‌ساز و مدافعان حقوق بشر شد. او تأکید کرد که تحقق این اهداف به اراده سیاسی برای تقسیم قدرت و تبدیل تعهدات به اقدام نیاز دارد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، هشدار داد که سرکوب حقوق زنان و دختران در افغانستان رو به افزایش است و آنان با محدودیت‌های شدید مواجه‌اند. او همچنین بر حمایت از نهادهای محلی تحت رهبری زنان در افغانستان تأکید کرد.
گوترش روز سه‌شنبه، ۵ عقرب در نشست شورای امنیت درباره زنان، صلح و امنیت، افغانستان را در کنار مالی، یمن و سومالیا از کشورهایی نام برد که زنان و دختران در آن‌ها با محدودیت‌های شدید روبه‌رو هستند و حقوق‌شان بیش از پیش سرکوب می‌شود.
دبیرکل سازمان ملل گفت که زنان و دختران همچنان با خشونت، تبعیض، محرومیت و بدرفتاری مواجه‌اند. او افزود که دختران از آموزشی محروم می‌شوند که حق اساسی آنان است و زنان سیاستمدار، خبرنگار و مدافع حقوق بشر به حاشیه رانده می‌شوند و هدف قرار می‌گیرند.
گوترش حمایت از نهادهای محلی تحت رهبری زنان در افغانستان، جمهوری دموکراتیک کانگو و سوریه را از اقدامات سازمان ملل برای پیشبرد دستور کار زنان، صلح و امنیت برشمرد.
او هشدار داد که کاهش منابع مالی، وضعیت زنان و دختران را وخیم‌تر کرده و برخی سازمان‌های زنان را وادار به توقف فعالیت کرده است. به گفته او، بسته‌شدن کلینیک‌ها و فضاهای امن و از دست رفتن حمایت‌های حیاتی بشردوستانه، از پیامدهای کاهش بودجه است.
دبیرکل سازمان ملل گفت که در حالی که هزینه‌های نظامی جهان سال گذشته به نزدیک ۲.۹ تریلیون دالر رسید، کمک‌های بشردوستانه همچنان به‌شدت کاهش می‌یابد.
او از کشورها خواست که به تعهدات کمک‌های توسعه‌ای خود عمل کنند و فوراً تأمین مالی سازمان‌های حامی زنان و دختران در مناطق درگیر جنگ را از سر بگیرند.
گوترش با انتقاد از فاصله میان تعهدات و اقدامات جهانی گفت که با گذشت ۲۶ سال از تصویب قطعنامه ۱۳۲۵ شورای امنیت، در بسیاری موارد «سخن فراوان گفته شده و اقدام کافی صورت نگرفته است».
او تأکید کرد که مشارکت زنان در روندهای صلح جنبه نمادین ندارد و حضور معنادار آنان، احتمال دستیابی به صلح پایدار را افزایش می‌دهد. به گفته او، جوامع زمانی نیرومندتر می‌شوند که زنان و دختران بتوانند به دور از ترس و خشونت زندگی کنند.
گوترش گفت که زنان سال گذشته تنها پنج درصد مذاکره‌کنندگان در ۵۷ روند صلح را تشکیل می‌دادند و کمتر از یک‌پنجم توافق‌های صلح، دست‌کم یک اشاره به زنان، دختران، جنسیت یا خشونت جنسی داشتند. او این شکاف در اجرای تعهدات را «غیرقابل‌قبول» خواند.
دبیرکل سازمان ملل خواستار تعیین اهداف و سهمیه‌های الزام‌آور برای مشارکت زنان شد و تأکید کرد که نیازها و خواسته‌های آنان باید در تمام گفت‌وگوها، آتش‌بس‌ها و توافق‌های صلح بازتاب یابد.
او همچنین گفت که موارد خشونت جنسی مرتبط با درگیری که سازمان ملل تأیید کرده، سال گذشته به بیش از ۹ هزار و ۷۰۰ مورد رسیده است و آمار واقعی بی‌تردید بالاتر است.
گوترش حضور زنان در تمام میزهای مذاکرات صلح، افزایش منابع مالی و مقابله با خشونت علیه زنان و دختران را سه اولویت فوری دانست و خواستار پاسخگویی کامل عاملان خشونت شد.
او از کشورها خواست که تعهدات مربوط به زنان، صلح و امنیت را در قوانین و سیاست‌های داخلی بگنجانند و امنیت اقتصادی زنان را تأمین کنند. گوترش گفت: «برابری رویا نیست، یک تصمیم است.»
