اکثریت سنای امریکا به محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ رای منفی دادند
اکثریت سنای امریکا روز چهارشنبه با طرحی برای محدود کردن اختیارات جنگی دونالد ترامپ، علیه جمهوری اسلامی مخالفت کردند.
سناتورها به یک قطعنامه دوحزبی رای منفی دادند که هدف آن توقف جنگ هوایی و الزام دولت به دریافت مجوز از کانگرس برای هرگونه اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی بود.
بر اساس نتایج اعلامشده در جریان رایگیری، از مجموع ۱۰۰ عضو سنا، ۵۲ سناتور با پیشبرد این قطعنامه مخالفت کردند و ۴۷ سناتور به آن رای مثبت دادند. به این ترتیب، تلاش برای مهار اختیارات جنگی رئیسجمهور در قبال جمهوری اسلامی متوقف شد.
آرسنال با پیروزی ۱-۰ مقابل برایتون، گام بلندی در راه کسب مقام قهرمانی لیگ برتر انگلستان برداشت و فاصله خود را در صدر جدول با منچسترسیتی به هفت امتیاز افزایش داد. تنها گل این دیدار را بوکایو ساکا به ثمر رساند؛ بازیکنی که در سیصدمین بازی خود برای آرسنال نقش مهمی در برد آرسنال داشت.
ساکا که در غیاب کاپیتان مصدوم تیم، بازوبند رهبری را نیز بر بازو داشت، با شوت پای چپ دروازه حریف خود را باز کرد و همین گل برای کسب سه امتیاز کافی بود.
آرسنال هرچند تنها دو شوت در چارچوب داشت؛ اما در کارهای دفاعی بسیار منظم و استوار ظاهر شد. دیوید رایا، دروازهبان توپچیها، با چند مهار مهم چهاردهمین بازی بدون گل خوردهاش را در این فصل ثبت کرد.
با این نتیجه، آرسنال با ۶۷ امتیاز از ۳۰ بازی در صدر جدول قرار دارد. در همین حال، توقف منچسترسیتی مقابل ناتینگهام فارست باعث شد فاصله امتیازی صدر جدول افزایش یابد. برایتون نیز با این شکست در جایگاه دوازدهم باقی ماند.
این پیروزی میتواند شبی سرنوشتساز برای آرسنال باشد؛ تیمی که در تلاش است پس از سالها دوباره جام قهرمانی لیگ را به دست آورد.
در ادامه رقابتهای لیگ برتر انگلستان، تیم چلسی با نتیجه ۴ - ۱ میزبانش استون ویلا را شکست داد و به جمع پنج تیم برتر جدول صعود کرد. در این دیدار که در ورزشگاه ویلا پارک برگزار شد، ژوائو پدرو نخستین هتتریک خود در لیگ برتر را به ثبت رساند و نقش اصلی را در پیروزی چلسی داشت.
چلسی که ابتدا از حریف عقب افتاده بود، با بازگشتی قدرتمند بازی را به سود خود پایان داد.
استون ویلا خیلی زود و در دقیقه دوم توسط داگلاس لوئیز به گل رسید؛ گلی که نخستین گل او پس از دو سال در لیگ بود. با این حال، چلسی بهتدریج کنترل بازی را در دست گرفت و در دقیقه ۳۵ پدرو گل تساوی را به ثمر رساند.
در وقتهای اضافی نیمه نخست، پدرو بار دیگر موفق به گلزنی شد تا تیمش با برتری ۲ بر ۱ به رختکن برود. در نیمه دوم، کول پالمر گل سوم را برای میهمان به ثمر رساند و سپس پدرو با استفاده از پاس الیخاندرو گارناچو، هتتریک خود را تکمیل کرد.
پدرو با این سه گل، شمار گلهایش را در این فصل لیگ برتر به ۱۴ رساند و در مجموع رقابتها نیز در ۹ بازی اخیر، ۹ گل به ثمر رسانده است.
چلسی اکنون با ۴۸ امتیاز از ۲۹ بازی در جایگاه پنجم جدول قرار دارد، در حالی که استون ویلا با ۵۱ امتیاز از همین تعداد بازی چهارم است و در هفتههای اخیر نتایج ناپایدار داشته است.
مولانا طاهرمحمود اشرفی، رئیس شورای علمای پاکستان میگوید جنگ کنونی نیروهای پاکستانی با طالبان در «مناطق سرحدی افغانستان» جهاد است.
او گفت نیروهای پاکستانی در این جنگ با تروریستها مقابله میکنند و روحانیون و مردم پاکستان از آنها حمایت میکنند.
طاهرمحمود اشرفی گفت: «در حال حاضر جنگی که در مرز ما با افغانستان جریان دارد، ما آن را جهاد میدانیم و نیروهای پاکستان که این جهاد را انجام میدهند، تمام علمای پاکستان، مشایخ و ملت پاکستان پشت سر ارتش خود ایستاده اند.»
او با اشاره به تیتیتی و جنبش آزادی بخش بلوچ افزود: «در برابر فتنه خوارج و فتنه هند، در میان مردم پاکستان حتی یک نفر هم پیدا نمیشود که با ارتش خود موافق نباشد.»
رئیس شورای علمای پاکستان روز چهارشنبه در یک نشست خبری گفت که جنگ کنونی ارتش پاکستان در برابر «فتنه هندوستان و خوارج» است و شواهد بیشماری وجود دارد که طالبان افغانستان از این گروهها حمایت میکند. او گفت تبلیغات طالبان نمیتواند مردم پاکستان را «گمراه» کند.
این در حالی است که شماری از ملا امامان مساجد افغانستان در جریان نماز جمعه گذشته علیه پاکستان «جهاد» اعلام کرده اند. این ملاها از گروههای شبه نظامی ضد پاکستان خواستند که بر مراکز ارتش پاکستان حمله کنند.
شماری از ملاها و روحانیون وابسته به حکومت طالبان روز سهشنبه با انتشار ویدیوهایی، خواستار «جهاد» جنگجویان این گروه علیه پاکستان شدند.
عبدالحمید حماسی، روحانی سرشناس حکومتی طالبان، جنگجویان این گروه را به حمله علیه پاکستان تشویق کرده و درگیری با این کشور را با اصطلاح مذهبی «جهاد» توصیف کرد.
همچنین عبدالسمیع غزنوی، دیگر ملای نزدیک به طالبان، در پیامی جداگانه جنگ علیه پاکستان را «فرض عین» خوانده و ادعا کرد که پاکستان اساساً با هدف «تجزیه مسلمانان» شکل گرفته است.
در ادامه رقابتهای لیگ برتر انگلستان و از هفته بیستونهم این مسابقات، تیم منچسترسیتی مقابل ناتینگهام فارست با نتیجه ۲-۲ متوقف شد و امتیازهای ارزشمندی را در رقابت برای قهرمانی از دست داد. این مسابقه با میزبانی سیتی و در ورزشگاه اتحاد شهر منچستر برگزار شد.
الیوت اندرسون در دقیقه ۷۶گل تساوی را برای فارست به ثمر رساند. این نتیجه سبب شد شاگردان پپ گواردیولا با ۲۹بازی و فاصله هفت امتیازی نسبت به صدرنشین جدول، آرسنال، در جایگاه دوم باقی بمانند؛ هرچند یک بازی کمتر انجام دادهاند. فارست نیز با ۲۸امتیاز در رده هفدهم و اندکی بالاتر از منطقه سقوط قرار دارد.
منچسترسیتی در دقیقه ۳۱توسط آنتوان سمنیو به گل نخست رسید. در نیمه دوم، مورگان گیبس-وایت در دقیقه ۵۶بازی را مساوی ساخت. سپس رودری در دقیقه ۶۲از روی ضربه کرنر گل دوم سیتی را به ثمر رساند و به نظر میرسید این گل پیروزی را تضمین کند؛ اما اندرسون با شوتی دقیق از پشت محوطه جریمه کار را به تساوی کشاند.
حملات پاکستان به مواضع و نیروهای طالبان بیوقفه ادامه دارد. پاکستان مدعی است دهها مرکز نظامی و قرارگاه طالبان، از جمله جنگافزارهای برجامانده در بگرام را منهدم کرده است.
این حملات از ولایات شرقی و کابل آغاز شد و از دو روز بدینسو بر قندهار و زابل در جنوب افغانستان متمرکز شده است. حملاتی در این سطح در تاریخ روابط افغانستان و پاکستان سابقه نداشته است.
تداوم این حملات نشان میدهد که پاکستان گزینه مذاکره، تعامل و دیپلوماسی را عملاً کنار گذاشته است. با وجود تشدید تنشها در منطقه و خاورمیانه، اسلام آباد حملات پیوسته بر مراکز نظامی طالبان را متوقف نکرده است. این کشور مدعی است در این حملات نزدیک به ۵۰۰ تن از نیروهای طالبان کشته شدهاند.
این تحولات میتواند بیانگر تغییر رویکرد پاکستان در قبال طالبان باشد. شواهد نشان میدهد که اسلام آباد تضعیف و از کار انداختن قابلیت عملیاتی شبه نظامیان تحریک طالبان پاکستان و جداییطلبان بلوچ را مستلزم تضعیف «عقبه حمایتی و استراتژیک» آنان در خاک افغانستان میداند. اما پرسش اینجاست که اسلام آباد تا چه زمانی این حملات را ادامه خواهد داد؟ آیا پاکستان تصمیم گرفته است از رژیم طالبان در افغانستان عبور کند؟
انزوای طالبان و حمایت بینالمللی از پاکستان
پاکستان در حالی طالبان را زیر فشار حملات شدید نظامی قرار داده که منطقه و جهان درگیر جنگ ایران و بحرانهای گستردهتر خاورمیانه اند. کشورهایی چون ترکیه، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی که پیشتر میان طالبان و پاکستان میانجیگری میکردند، خود با چالشهای منطقهای مواجه اند.
جامعه بینالمللی نه تنها مانع حملات پاکستان نشده، بلکه از اقدامات این کشور در مبارزه با تروریسم حمایت کرده است. اتحادیه اروپا، ایالات متحده، چین و ترکیه از مقابله پاکستان با تروریسم پشتیبانی کردهاند. مبارزه با تروریسم نام دیگر سرکوب شبه نظامیان بلوچ و تحریک طالبان پاکستان است.
پاکستان توانسته است جامعه بینالمللی را قانع کند که طالبان با حمایت از تیتیپی اجازه داده است تا یک گروه شبهنظامی در افغانستان رشد کند و امنیت کشور همسایه را آسیب بزند. کشورهای غربی و منطقه در مورد گروههای تروریستی و شبه نظامی در افغانستان هشدار دادهاند ولی طالبان به جز انکار قدمی برای رفع نگرانی این کشورها برنداشته است.
شماری از تحلیلگران به این نظر اند که تیتیپی سرمایه استراتژیک برای طالبان است که از آن برای محافظت از خود در برابر تهدیدهای احتمالی در آینده استفاده میکند. همچنین، این گروه نگران است که اگر شبه نظامیان خارجی را از خود براند، آنها به داعش خواهند پیوست که دشمن سختجانتر و بیرحمتر برای طالبان است.
از همین رو، پاکستان بدون نگرانی از فشارهای بینالمللی، با دست باز اهداف نظامی خود را در افغانستان دنبال میکند. انزوای بینالمللی طالبان نیز مزید بر علت شده است. برداشت غالب آن است که اجرای عملیاتی در چنین مقیاسی بدون رضایت یا همکاری ایالات متحده ممکن نبوده است.
تغییر توازن قدرت
در آغاز، تمرکز پاکستان بر هدف قراردادن شبهنظامیان پاکستانی بود، اما ظاهراً این هدف ابعاد تازه، استراتژیکتر و جاهطلبانهتری یافته است. با تشدید فشارهای نظامی و سیاسی، ممکن است پاکستان در پی تغییر اساسی توازن قدرت در داخل افغانستان باشد. تضعیف زیرساختهای طالبان، افزایش فشار نظامی و انزوای بیشتر آنان میتواند هدفی فراتر از مقابله با تروریسم را دنبال کند.
اگر این حملات و درگیری نظامی در بلندمدت ادامه یابد، طالبان از نظر نظامی ضعیفتر میشود و ذخایر تسلیحاتی آن کاهش خواهد یافت. این وضعیت به سایر نیروهای مخالف طالبان اجازه میدهد که بیشتر از گذشته حاکمیت طالبان را به چالش بکشند و در مقطعی آن را سرنگون کنند. تا هنوز پاکستان حمایت علنی از مخالفان طالبان را آغاز نکرده است ولی هر قدر که طالبان به مطالبات امنیتی پاکستان پاسخ ندهد، به همان میزان اسلام آباد را به گروههای مخالف نزدیک میکند.
یک سناریوی دیگر میتواند ایجاد اختلافات در میان طالبان باشد و اسلام آباد به گروهی از طالبان کمک کند که به حرف اسلام آباد گوش بدهد.
عملیات چندمرحلهای «غضبللحق»
عملیات ارتش پاکستان در خاک افغانستان چند مرحله داشته است. در مرحله نخست، مواضع شبه نظامیان بلوچ و تحریک طالبان پاکستان هدف قرار گرفت. حملات هوایی بر ننگرهار و پکتیا با واکنش مرگبار طالبان مواجه شد و همین واکنش گسترده، زمینهساز مرحله بعدی عملیات پاکستان شد.
در مرحله دوم، پاکستان عملیات «غضب للحق» را علیه طالبان آغاز کرد. در این مرحله، زیرساختها و اهداف نظامی طالبان هدف قرار گرفت. پاکستان مراکز نظامی و دیپوهای سلاح و جنگافزار طالبان را که عمدتاً از نیروهای امریکایی بر جای ماندهاند، در کابل، بگرام، قندهار، ننگرهار، کنر، خوست، زابل، پکتیا و پکتیکا هدف قرار داده است.
برخی مقامات پاکستانی تهدید کردهاند که در صورت تداوم درگیریها، رهبران طالبان نیز هدف قرار خواهند گرفت. تاکنون هیچ مقام ارشد طالبان در این حملات کشته یا زخمی نشده است، اما برخی منابع امنیتی پاکستان گفتهاند که هدف قراردادن رهبران طالبان نامحتمل نیست.
عاصم منیر، فرمانده کل نیروهای مسلح پاکستان، پیش از این صلح را مشروط به توقف حمایت طالبان از شبه نظامیان کرده بود.
سناریوی تغییر رژیم و رابطه با مخالفان
همزمان با اقدامات نظامی، پاکستان تماسها و روابط خود را با جریانهای مخالف طالبان افزایش داده است. به گفته یکی از چهرههای شاخص مخالف، هیئتی پاکستانی در دیدار با آنان در انقره گفته است که آمادهاند برای مخالفان دفتر سیاسی باز کنند. قرار است هیئتی از مخالفان پس از رمضان به اسلامآباد سفر کند.
مارشال عبدالرشید دوستم، محمد محقق، صلاحالدین ربانی و الماس زاهد از جمله چهرههایی هستند که در ترکیه حضور دارند. پاکستان همچنین با احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت، در تماس است و هیئتی از این جبهه به اسلام آباد سفر کرده است. با این حال، مخالفان تحولات را با احتیاط رصد میکنند و هنوز باور ندارند که پاکستان بخواهد طالبان را سرنگون کرده و به آنان کمک کند.
تلاشهای دیپلماتیک ناکام طالبان
طالبان ظاهراً متوجه عمق خطر و احتمال فروپاشی شده است. امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در روزهای نخست درگیری به صورت پیدرپی با همتایان خود در قطر، عربستان سعودی، ترکیه، اوزبیکستان و سوریه تماس گرفته و خواستار میانجیگری شده است. با ناامیدی از کشورهای خلیج، طالبان اکنون به دنبال چین، روسیه و آسیای مرکزی است، اما پاکستان تاکنون دیپلماسی را رد کرده است.
مواضع اخیر طالبان نشان میدهد که احتمالاً آماده عقبنشینی است؛ اما به نظر میرسد پاکستان در چارچوب دکترین تازه خود، فعلاً قصد عقبنشینی ندارد.