با وجود اعلام فدراسیون مشتزنی افغانستان مبنی بر اعزام چهار ورزشکار از داخل کشور به مسابقات جهانی بوکس موسوم به «جام آیندههای بوکس جهان»، در نهایت تنها سکینه حیدریان در بخش دختران توانسته است از استرالیا در این مسابقات شرکت کند. این رقابتها در شهر بانکوک تایلند برگزار میشود.
بر اساس اعلام فدراسیون جهانی بوکس، این رقابتها در رده سنی زیر ۱۹ سال از هشتم تا پانزدهم مارچ ۲۰۲۶در شهر بانکوک، پایتخت تایلند برگزار میشود. این مسابقات یکی از رویدادهای مهم انتخابی برای بازیهای المپیک جوانان نیز به شمار میرود.
ورزشکاران برتر این رقابتها جواز حضور در بازیهای المپیک جوانان را که قرار است از ۳۱اکتوبر تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶در شهر داکار، پایتخت سنگال برگزار شود، به دست خواهند آورد.
براساس گفتههای سرپرست تیم افغانستان، در این رقابتها ورزشکارانی از ۷۷کشور جهان حضور دارند. سکینه حیدریان، تنها نماینده افغانستان در این مسابقات، در وزن منفی ۵۱ کیلوگرام رقابت میکند.
پس از انجام مراسم قرعهکشی، حیدریان در دور نخست با قرعه استراحت روبهرو شد و به طور مستقیم به مرحله بعدی راه یافت. او قرار است در دور دوم، دو روز دیگر یعنی دهم مارچ، با نماینده ترکیه وارد رینگ شود.
نکته قابل توجه این است که سکینه حیدریان تنها نماینده مشتزنی افغانستان در این رقابتها است که از استرالیا و با هزینه شخصی خود عازم تایلند شده و بدون حمایت مالی اداره تربیتبدنی و کمیته ملی المپیک افغانستان در این مسابقات حضور یافته است.
چندی پیش فدراسیون مشتزنی افغانستان رقابتهای انتخابی برای این مسابقات را با حضور ۴۰ورزشکار از ۱۱ ولایت کشور در کابل برگزار کرده بود و اعلام شد که چهار ورزشکار برتر برای شرکت در مسابقات جهانی تایلند اعزام خواهند شد.
ورزشکارانی که برای این رقابتها انتخاب شده بودند:
با این حال، با وجود اعلام این فهرست، هیچیک از این چهار مشتزن نتوانستند در مسابقات شرکت کنند. فدراسیون مشتزنی و اداره تربیتبدنی افغانستان تاکنون در این مورد توضیح رسمی ارائه نکردهاند.
در عین حال، برخی رسانهها گزارش دادهاند که دلیل اصلی عدم حضور این ورزشکاران در مسابقات جهانی تایلند مشکلات مالی و نبود حمایت از سوی اداره تربیتبدنی و کمیته ملی المپیک افغانستان بوده است.
به گفته مسئولان فدراسیون مشتزنی، اداره ورزش افغانستان با کمبود بودجه روبهرو است و امکان تأمین هزینههای سفر ورزشکاران به تایلند فراهم نشده است. از سوی دیگر، خود ورزشکاران نیز توانایی پرداخت هزینههای سفر و حضور در این رقابتها را نداشتهاند.
این در حالی است که این چهار ورزشکار پس از ماهها تمرین و رقابت در مسابقات انتخابی کشوری برای حضور در این رویداد مهم جهانی برگزیده شده بودند؛ اما در نهایت به دلیل کمبود بودجه از حضور در مسابقات بازماندند.
در چنین شرایطی، سکینه حیدریان تنها مشتزن افغانستان است که توانسته با هزینه شخصی خود در این رقابتهای مهم جهانی شرکت کند و برای کسب سهمیه بازیهای المپیک جوانان تلاش کند.
در سالهای پیش از ۲۰۲۱، زنان افغان در رشتههایی مثل فوتبال، کریکت، والیبال، تکواندو، بسکتبال، دوش، مویتای و سایر ورزشها فعالیت میکردند و حتی در رقابتهای منطقهای و بینالمللی نیز حضور داشتند؛ اما با تغییر نظام سیاسی در افغانستان، تقریباً همه این دستاوردها متوقف شدند.
پس از تغییر نظام سیاسی در افغانستان، در این کشور اعلام شد که زنان اجازه شرکت در ورزش را ندارند. یکی از مقامها در آن زمان گفته بود، ورزش برای زنان «ضروری و مناسب نیست» و ممکن است باعث دیده شدن بدن آنان شود.
در نتیجه این سیاست:
سازمانهای حقوق بشری میگویند از سال ۲۰۲۱تمام ورزشها برای زنان و دختران در افغانستان ممنوع شده است. این تصمیم بخشی از محدودیتها علیه زنان است که شامل منع تحصیل، محدودیت کار و کاهش حضور اجتماعی آنان میشود.
پیامدهای اجتماعی و ورزشی ممنوعیت ورزش زنان
ورزش یکی از مهمترین راههای حضور اجتماعی زنان بود. ممنوعیت آن به معنای حذف کامل آنان از یک حوزه مهم عمومی است.بسیاری از ورزشکاران زن اعلام کردهاند که پس از ممنوعیت ورزش دچار افسردگی و ناامیدی شدهاند، زیرا ورزش بخشی از هویت و زندگی آنان بود.
در سالهای پیش از ۲۰۲۱، افغانستان در حال توسعه ساختارهای ورزش زنان بود. با این ممنوعیت، همه این پیشرفتها متوقف و نسل جدید دختران از فرصتهای ورزشی محروم شدند.
نهادهای بینالمللی ورزشی بهشدت از این سیاست انتقاد کردهاند و برخی خواستار فشار بر نهادهای ورزشی افغانستان شدهاند.
سرنوشت ورزشکاران زن پس از ۲۰۲۱
بسیاری از ورزشکاران زن مجبور شدند افغانستان را ترک کنند. اعضای تیم ملی فوتبال زنان و خانوادههایشان با کمک سازمانهای بینالمللی و فعالان ورزشی از کشور خارج شدند.
برخی از آنان به کشورهای استرالیا، بریتانیا، ایالات متحده، کانادا، پرتگال، پاکستان و کشورهای دیگر رفتند. این ورزشکاران در خارج از کشور با مشکلات زیادی روبهرو شدند که مشکلات مالی، نبود امکانات تمرینی، مشکلات اقامت و پناهندگی و دوری از خانوادهها فقط بخشی از آن بوده است.
برخی از ورزشکاران زن که به پاکستان گریخته بودند حتی با فقر و نبود امکانات ورزشی روبهرو شدند.
تعدادی از ورزشکاران که نتوانستند از کشور خارج شوند، برای جلوگیری از خطرهای احتمالی مجبور شدند که مدالها و لباسهای ورزشی خود را پنهان کنند، عکسهای ورزشی را حذف کنند و فعالیت ورزشی را مخفیانه ادامه دهند.
گزارشها نشان میدهد برخی از این ورزشکاران حتی مدالها و تجهیزات ورزشی خود را دفن کردند تا از خطر انتقام در امان باشند.
فعالیت تیمها و ورزشکاران زن در خارج از افغانستان
با وجود تمام محدودیتها، برخی از ورزشکاران افغان در تبعید تلاش کردهاند فعالیت خود را ادامه دهند.تیم ملی فوتبال زنان افغانستان که یکی از فعالترین تیمها پیش از سال ۲۰۲۱ بود، پس از تغییر نظام سیاسی در افغانستان، اکثر بازیکنان آن از کشور خارج شدند و تیم ملی فوتبال زنان عملاً منحل شد. با این حال، بازیکنان در خارج از کشور تلاش کردند دوباره تیمی تشکیل دهند.
تیم فوتبال زنان افغان یونایتد:
در سال ۲۰۲۵نام تیمی از بازیکنان مهاجر با نام «افغان یونایتد» بیشتر بر سر زبانها افتاد.این تیم با حمایت فیفا و شخص اینفانتینو، رئیس فدراسیون بینالمللی فوتبال در مسابقات دوستانه بینالمللی شرکت و اعلام کرد که هدف آن حفظ هویت فوتبال زنان افغانستان است.برخی از بازیکنان این تیم اکنون در کشورهای اروپایی، استرالیا و امریکا زندگی و همچنان تمرین میکنند.
کریکت زنان افغانستان:
تیم ملی کریکت زنان افغانستان در سال ۲۰۱۰ تشکیل شد و حتی در سال ۲۰۲۰ برای ۲۵ بازیکن قرارداد صادر شد؛ اما پس از تغییر نظام سیاسی و سقوط دولت پیشین، این تیم منحل شد و بازیکنان آن تیم مجبور به فرار شدند.
بسیاری از بازیکنان اکنون در استرالیا زندگی و با حمایت شورای بینالمللی کریکت (ICC) تمرین میکنند.
در سالهای اخیر حتی مسابقات نمایشی برای این بازیکنان در تبعید برگزار شده است تا امکان بازگشت آنان به کریکت حرفهای فراهم شود.
والیبال و سایر رشتهها:
در رشتههایی مثل والیبال، تکواندو، دوش و بسکتبال نیز وضعیت مشابهی وجود دارد، بسیاری از ورزشکاران به کشورهای دیگر مهاجرت کردهاند، برخی در لیگهای محلی اروپا، امریکا یا استرالیا بازی میکنند و عدهای فعالیت ورزشی خود را کنار گذاشتهاند.در داخل افغانستان نیز برخی دختران تلاش میکنند به صورت مخفیانه تمرین کنند؛ اما امکانات در آنجا بسیار محدود است.
با وجود تمام محدودیتها، زنان ورزشکار افغان تلاش کردهاند صدای خود را حفظ کنند.
این تلاشها نماد مقاومت زنان افغان در برابر حذف کامل از جامعه ورزشی است.
داستان ورزشکاران زن افغان تنها داستان ممنوعیت نیست؛ بلکه روایت پایداری، مهاجرت و مبارزه برای ادامه رؤیاها نیز هست. زنانی که اکنون در گوشههای مختلف جهان تمرین میکنند، همچنان امیدوارند روزی دوباره بتوانند با نام افغانستان و برای دختران کشورشان به میدان بروند.
نیمه نخست این مسابقه با تساوی بدون گل پایان یافت. در این نیمه هانسی فلیک، سرمربی بارسلونا، بازیکنانی مانند پدری، رافینیا، روبرت لواندوفسکی و فرمین لوپز را در فهرست بازیکنان ذخیره قرار داده بود.
در نیمه دوم، با ورود این بازیکنان به میدان، شرایط بازی به سود بارسلونا تغییر کرد و لامین یامال در دقیقه ۶۸ روی پاس پدری تنها گل بازی را به ثمر رساند.
بارسلونا در این دیدار که مسابقهای پربرخورد و دشوار بود، نسبت به بیلبائو برتری بیشتری داشت و ۷۳ درصد مالکیت توپ را در اختیار گرفت. این تیم در بیشتر آمارهای بازی نیز عملکرد بهتری نسبت به میزبان خود نشان داد و در نهایت سه امتیاز مهم این دیدار را به دست آورد.
اتلتیک بیلبائو که پیش از این مسابقه در رده نهم جدول قرار داشت، با این شکست ۳۵ امتیازی و همچنان در همان جایگاه نهم جدول باقی ماند.
با توجه به اینکه فهرست بازیکنان دعوتشده اعلام نشده و شمار بازیکنان حاضر در اردو نیز مشخص نیست، این پرسش مطرح میشود که آیا بازیکنان مقیم خارج از کشور نیز به اردو دعوت شدهاند یا اینکه این بار تیم ملی با بازیکنان داخل افغانستان در مسابقات حضور خواهد یافت.
تیم ملی فوتبال افغانستان در دو دیدار از مرحله سوم رقابتهای مقدماتی جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ به مصاف تیمهای سوریه و میانمار میرود. افغانستان در دیدار برابر میانمار میزبان است و در بازی مقابل سوریه به عنوان مهمان به میدان میرود.
افغانستان در گروه پنجم این مرحله با تیمهای سوریه، میانمار و پاکستان همگروه است. این تیم پس از انجام چهار بازی و کسب دو امتیاز، عملاً از رقابتها حذف شده است.
تیم افغانستان که در دیدارهای قبلی این رقابتها با مربیان پیشین خود به میدان رفته بود، اکنون در دو بازی باقیمانده با سرمربی شصتساله برازیلی خود بازی خواهد کرد.
نتایج بازیهای افغانستان در این مرحله:
بازیهای باقیمانده:
هر دو دیدار باقیمانده افغانستان تشریفاتی است، زیرا در گروه پنجم تیم سوریه با پنج پیروزی از پنج بازی و کسب ۱۵ امتیاز صعود خود را قطعی کرده است.
افغانستان با دو امتیاز حاصل از دو تساوی برابر پاکستان در رده سوم این گروه قرار دارد و عملاً شانسی برای صعود ندارد.
در سالهای اخیر، میانگین زمان حضور مربیان در تیم ملی فوتبال افغانستان کمتر از شش ماه بوده است. بیشتر این مربیان در آغاز کار خود از بازیکنان داخلی استفاده کردهاند و پس از یکی دو شکست، دوباره به بازیکنان مقیم خارج از کشور رجوع کردهاند. با این حال، بسیاری از آنان پیش از آنکه فرصت آشنایی کامل با شرایط تیم و بازیکنان را پیدا کنند، از سمت خود برکنار شدهاند.
این روند پیش از این در دوره مربیانی مانند عبدالله المطیری، اشلی وستوود، عثمان توشف و وینچنزو آلبرتو نیز تکرار شده است؛ شروع کار با بازیکنان داخلی و بازگشت به بازیکنان خارج از کشور پس از شکستها.
آرسنال در نیمه نخست توسط نونی مادوئکه در دقیقه ۴۱ به گل رسید و نیمه اول با همین نتیجه به پایان رسید.
در نیمه دوم، تیم میزبان که از حمایت پرشور تماشاگران خود برخوردار بود، بازی هجومیتری ارائه کرد و ویل ایوانز تنها پنج دقیقه پس از ورود به میدان توانست گل تساوی را برای منسفیلد تاون به ثمر برساند.
با این حال، آرسنال در ادامه دوباره کنترل بازی را به دست گرفت و در دقیقه ۶۶ ابرچی ازه با یک شوت قدرتمند از پشت محوطه جریمه گل برتری آرسنال را به ثمر رساند و تیمش را به جمع هشت تیم برتر رقابتها رساند.
در این دیدار میکل آرتتا، سرمربی آرسنال، ترکیب متفاوتی را به میدان فرستاد و دو بازیکن نوجوان، مکس داومن و مارلی سالمون، را در ترکیب اصلی قرار داد. به این ترتیب آرسنال نخستین تیم لیگ برتر انگلستان شد که در یک مسابقه رسمی دو بازیکن ۱۶ ساله یا کمتر را همزمان در میدان قرار میدهد.
در نهایت، آرسنال با وجود مقاومت جدی منسفیلد تاون توانست پیروز شود و به مرحله یکچهارم نهایی جام حذفی انگلستان راه یابد.
مهدی کاظمی، گرداننده برنامه، خطاب به رئیس فدراسیون و سرمربی تیم ملی تکواندوی افغانستان گفت که تکواندو از جمله رشتههای مدالآور و پردستاورد در ورزش افغانستان بوده است و اگر در این رشته سرمایهگذاری شود، ورزشکاران افغانستان توانایی درخشش در رقابتهای بینالمللی را دارند. او ابراز امیدواری کرد که مسئولان تکواندو برای تأمین نیازهای اولیه ورزشکاران، بهویژه در ولایتها، توجه بیشتری داشته باشند و برای جذب سرمایه و امکانات تلاش کنند.
در برنامه «وادی رقابت» که سید بهار مبارز، ورزشکار و مربی تکواندو، و جاوید رسولی، رئیس فدراسیون تکواندوی ولایت هرات، حضور داشتند، هر دو از کمبود امکانات تکواندو در هرات شکایت کردند. آنان گفتند که از نزدیک به ۶۰ باشگاهی که جواز فعالیت تکواندو را دریافت کرده بودند، اکنون تنها شمار اندکی از آنها به دلایل گوناگون، از جمله کمبود امکانات و نبود برنامهریزی، فعال ماندهاند. با این حال، فدراسیون تکواندوی افغانستان در پاسخ به این انتقادها چنین نوشته است:
چندی پیش یک تکواندوکار و مربی در هرات در اقدامی اعتراضی، لباسهای تکواندوی مغازه ورزشی خود را به آتش کشید تا توجه مسئولان را به وضعیت نگرانکننده این رشته جلب کند. منابع محلی و ورزشکاران در هرات میگویند که تکواندو در این ولایت در سالهای اخیر با مشکلات جدی روبهرو بوده است؛ کمبود امکانات، نبود سیستم الکترونیکی برای برگزاری مسابقات، فقدان برنامهریزی منظم و برگزار نشدن مسابقات لیگ تکواندو تنها بخشی از این مشکلات است.
به گفته آنان، از نزدیک به ۶۰ باشگاهی که جواز فعالیت داشتند، اکنون تنها هشت باشگاه فعال باقی مانده و بسیاری از باشگاهها به دلیل مشکلات موجود دروازههای خود را بستهاند. همین هشت باشگاه نیز به دلیل نبود حمایت و برنامه مشخص از سوی فدراسیون تکواندوی هرات، فعالیت گسترده و مؤثری ندارند.
معترضان به وضعیت کنونی میگویند فدراسیون تکواندوی این ولایت فعالیت چشمگیری ندارد و حمایت لازم از ورزشکاران صورت نمیگیرد. به باور آنان، رشتهای که زمانی از افتخارات ورزش افغانستان به شمار میرفت و در رقابتهای آسیایی، جهانی و حتی بازیهای المپیک برای کشور مدال به دست میآورد، اکنون در آستانه رکود جدی قرار گرفته است.
