در دومین روز نشست «به سوی وحدت و اعتماد» در لندن، نمایندگان احزاب سیاسی افغانستان، چهرههای مستقل و فعالان مدنی با اعضای پارلمان بریتانیا دیدار کردند. آنها بر لزوم حمایت بینالمللی از مردم افغانستان و آغاز یک روند سیاسی فراگیر و همهشمول در این کشور تاکید ورزیدند.
به گفته برگزارکنندگان، در این دیدارها موضوعاتی چون تمدید ویزای دانشجویان افغان، افزایش فقر و بحران انسانی در افغانستان و ضرورت ایجاد فضای سیاسی مناسب برای آغاز روند سیاسی فراگیر بحث شد.
بریتانیا یکی از کشورهای غربی است که از طالبان خواسته است حکومت فراگیر تشکیل دهد و حقوق زنان را رعایت کند.
ریچارد لنزی، فرستاده ویژه بریتانیا برای افغانستان، در ماه عقرب ۱۴۰۴ به کابل سفر کرد. او گفت که در دیدار با مقامات طالبان بر ضرورت تشکیل حکومت فراگیر تاکید کرده است.
همچنین، او درباره وضعیت حقوق زنان، دختران و اقلیتهای قومی و مذهبی در افغانستان ابراز نگرانی کرده بود.
اشتراککنندگان این نشست به دیپلوماتها، سفرا و اعضای مجلس اعیان و عوام بریتانیا گفتند که افغانستان باید روابط سازنده با جهان داشته باشد. همچنین، حق آموزش زنان همانند مردان تضمین شود و مردم حق مشارکت گسترده در امور کشور را داشته باشند.
این نشست دو روزه توسط نهاد «زنان برای افغانستان» سازماندهی شده و هدف آن تقویت همگرایی میان مخالفان طالبان و ایجاد چارچوبی مشترک برای رسیدگی به بحران افغانستان است.
روسای کمیسیونهای دفاع، توسعه بینالمللی و رئیس گروه دوستی پارلمان بریتانیا با افغانستان و تعدادی از نمایندگان علاقهمند به مسائل افغانستان نیز در این نشست حضور داشتند و سخنرانی کردند.
سازمان حقوق بشری رواداری روز چهارشنبه گزارش سالانه خود از وضعیت حقوق بشر در افغانستان را منتشر کرد. در این گزارش وضعیت حقوق مدنی و سیاسی، وضعیت زنان و گروههای قومی و مذهبی در سال ۲۰۲۵ بررسی شده است.
وضعیت حقوق مدنی و سیاسی
به گزارش رواداری، در سال گذشته میلادی دستکم ۶۱۷ نفر در حملات انفجاری و انتحاری، حملات هوایی پاکستان و انفجار ماین کشته و ۵۳۷ نفر دیگر زخمی شدهاند.
بیشترین تلفات غیرنظامیان در حملات پاکستان به ولایتهای قندهار، هلمند، پکتیا، پکتیکا و خوست ثبت شده و دستکم ۹۰ نفر کشته و زخمی شدهاند. رواداری همچنین گزارش داده که ۱۱ نفر در حملات انتحاری و انفجاری در قندوز، بلخ، پکتیکا، کنر، ننگرهار و نورستان جان باختهاند.
در همین مدت، ۶۱۱ نفر شامل ۴۸ زن و ۳۵ کودک بهصورت هدفمند و مرموز توسط طالبان و افراد ناشناس کشته و زخمی شدهاند. قربانیان عمدتا کارمندان حکومت پیشین، معترضان، فعالان مدنی و حقوق بشری، بزرگان قومی و افرادی بودهاند که طالبان آنها را به اتهام همکاری با گروههای مخالف هدف قرار داده است.
دادهها نشان میدهد که دستکم ۸۰ کارمند حکومت سابق و ۴۰ غیرنظامی دیگر به اتهام همکاری با گروههای مخالف طالبان کشته شدهاند.
گزارش رواداری همچنین نشان میدهد که در سال گذشته ۶۶ نفر پس از بازداشت توسط طالبان ناپدید شدند و ۲۵۵۹ نفر بهصورت خودسرانه زندانی شدهاند. طی این مدت، ۱۱ نفر دیگر در زندانهای طالبان پس از شکنجه جان خود را از دست دادهاند.
وضعیت زنان
طبق این گزارش پس از انتشار قانون امر به معروف، موارد بازداشت زنان در اماکن عمومی افزایش یافته است و طالبان در قندهار به دانشآموزان دختر ۹ ساله کارت محرم توزیع کرده و برخی مکاتب دخترانه را به مدارس دینی تبدیل کرده است.
رواداری میگوید در سال ۲۰۲۵، طالبان دستکم ۱۵ آموزشگاه خصوصی، ۴۱ صنف زبان انگلیسی و ۱۱ صنف کامپیوتر را که بهطور پنهانی به دختران آموزش میدادند، مسدود کرد.
بر اساس گزارش رواداری، محدودیتها و سیاستهای تبعیضآمیز طالبان، دسترسی زنان به خدمات بهداشتی و درمانی را نیز شدیدا کاهش داده است.
مجازات بدنی
گزارش رواداری نشان میدهد که طالبان در سال گذشته میلادی مجازاتهایی «ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» را اعمال کردهاند و طی این مدت حکم قصاص شش نفر، سنگسار یک زن و شلاق ۸۵۷ نفر صادر شده است.
رواداری میگوید این افراد به اتهامهایی مانند فرار از خانه، رابطه جنسی خارج از ازدواج، سرقت و تولید، خرید و فروش یا مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی مجازات شدهاند.
وضعیت حقوق بشری اقلیتهای مذهبی و قومی
در گزارش رواداری آمده است که در سال گذشته میلادی، طالبان تبعیض علیه گروههای قومی و مذهبی را در عرصههای مختلف تشدید کرده و دسترسی این گروهها به فرصتهای شغلی، خدمات عمومی، کمکهای بشردوستانه و منابع ملی را محدود کردهاند.
طالبان در این مدت محدودیتهای گستردهای بر آزادی اجرای مناسک مذهبی در سراسر کشور، از جمله مراسم عزاداری دهه محرم در شهر کابل و ولایتهای غزنی، هرات، پروان، نیمروز، بامیان و دایکندی، اعمال کرده است.
این نهاد میگوید طالبان در این مدت همچنین به تحمیل فشار ایدئولوژیک و اجبار شیعیان اسماعیلی به تغییر مذهب در بدخشان ادامه داد و در حال حاضر در تمامی ولسوالیهای اسماعیلینشین مدارس دینی را در این زمینه فعال کرده است.
در حالی که تنها یک روز تا نواخته شدن زنگ مکتب در ولایتهای سردسیر افغانستان، در غیاب کامل دختران باقی مانده، اعتراضها برای بازگشایی مکاتب و دانشگاهها بهروی دختران پس از چهار سال حاکمیت طالبان همچنان ادامه دارد.
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان میگوید محرومیت دختران از آموزش و ممنوعیت از اشتغال مردم را بیش از پیش، «درمانده و ضعیف» میکند.
او با تاکید بر فراهم کردن فرصتها برای زنان و دختران و مشارکت فعال آنها در جامعه گفت که آموزش برای همه، برای توسعه و خودکفایی کشور ضروری است.
آقای کرزی پیش از این بارها خواستار بازگشایی مکاتب بهروی دختران در افغانستان شده است اما مقامهای طالبان در بیش از چهار سال گذشته، به این درخواست او و به مطالبات گسترده جامعه جهانی در این زمینه، پاسخ مثبت ندادهاند.
پیشتر گزارشگر ویژه سازمان ملل نیز ادامه ممنوعیت آموزش دختران را «غیرقابل قبول» خواند و خواستار تغییر شرایط در افغانستان شد.
دختران در افغانستان از بیش در ۱۶۰۰ روز گذشته اجازه رفتن به مکاتب بالاتر از صنف ششم را نداشتهاند. آموزش زنان در دانشگاهها و مراکز تحصیلات عالی نیز محدود شده است.
