وزارت شرایط اضطراری روسیه روز جمعه اعلام کرد که یک محموله دارویی به ایران تحویل داده است.
بر اساس اعلام این وزارتخانه، ۳۱۳ تن دارو از طریق راهآهن به مرز جمهوری آذربایجان با ایران منتقل شد و در آنجا به نمایندگان ایرانی تحویل داده شد.
همچنین تاکید شده که ارسال این محموله بنا به دستور ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، انجام شده است.
مایکل سمپل، تحلیلگر و دیپلومات سابق اتحادیه اروپا، میگوید طالبان با حمایت از شبهنظامیان، ثبات یکی از پرجمعیتترین کشورهای مسلمان و دارای سلاح هستهای را تهدید میکند. او در مقالهای گفت که به نظر نمیرسد پاکستان صرفا با حملات هوایی بتواند اهدافش را در افغانستان محقق کند.
او با اشاره به تهدیدهای روزافزون در پاکستان نوشت که این وضعیت ارتش پاکستان را به فکر تغییر رژیم در افغانستان انداخته است، اما دستیابی به چنین گزینهای نیازمند جایگزینی برای طالبان است که فعلاً وجود ندارد.
به گفته سمپل، این موضوع نشان میدهد که تحقق اهداف پاکستان مستلزم اقداماتی فراتر از حملات هوایی محدود کنونی خواهد بود.
پاکستان به بزرگترین کشور آسیبپذیر از ناحیه تروریسم در جهان تبدیل شده است. این کشور فکر میکند که این وضعیت ریشه در برگشت طالبان به قدرت در افغانستان دارد. از همین رو، تنش بین پاکستان و طالبان به طرز بیسابقهای افزایش یافته است.
آقای سمپل در مقالهای که روز جمعه در وبسایت «کانورسیشن» منتشر شد، نوشت که پاکستان نزدیک به یک ماه است که با اداره طالبان در افغانستان درگیر جنگ شده است. این درگیری که یک روز پیش از حملات امریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، تا حد زیادی تحت شعاع تحولات خلیج فارس قرار گرفته است. پاکستان و طالبان آمار متفاوتی از تلفات ارائه کردهاند و افزایش شمار قربانیان تنها زمانی توجه جهانی را جلب کرد که در ۱۶ مارچ یک حمله هوایی پاکستان به یک مرکز ترک اعتیاد در کابل بیش از ۱۰۰ کشته برجای گذاشت.
به گفته سمپل، درگیریهای اخیر نشان میدهد که شکاف میان پاکستان و طالبان واقعی است. البته عوامل پیچیده ژئوپولیتیکی نیز در این میان نقش دارند؛ هند تا حدی از طالبان حمایت میکند و چین تلاش دارد میان اتحاد خود با پاکستان و روابط محتاطانهاش با طالبان توازن برقرار کند. با این حال، این جنگ بیش از هر چیز درباره سیاست داخلی طالبان و رابطه آنها با پاکستان سخن میگوید.
این دیپلومات سابق اتحادیه اروپا تاکید کرد که طالبان از این درگیری بهعنوان ابزاری برای کسب مشروعیت استفاده میکنند. آنها خود را در برابر مردم افغانستان بهعنوان مدافعان حاکمیت ملی معرفی میکنند و باور دارند که تاکتیکهای چریکیشان در نبرد زمینی، در برابر آنچه «ارتش پنجابی» مینامند، به آنها برتری میدهد. ایدئولوژی آنها که آمیزهای از شور مذهبی و ملیگرایی است، با روایتهای تاریخی افغانها از مقاومت در برابر نیروهای خارجی همخوانی دارد و ابزار مؤثری برای جذب نیرو محسوب میشود.
نقش طالبان پاکستانی
آقای سمپل نوشت که یکی از عوامل اصلی تیرگی روابط میان افغانستان و پاکستان، گروه «تحریک طالبان پاکستان» است. شبهنظامیان پاکستانی از طالبان افغانستان الهام گرفتهاند، اما ساختار و رهبری مستقل دارند. طالبان افغانستان به این گروه پناه دادهاند، مشابه پناهگاهی که خودشان تا سال ۲۰۲۱ در پاکستان داشتند.
در آستانه جنگ اخیر، تیتیپی حملات خود علیه دولت پاکستان را تشدید کرد. اکنون رهبران این گروه خود را بخشی از «امارت» طالبان میدانند و میگویند برای حاکم کردن این نظام در سراسر پاکستان میجنگند، نه فقط در مناطق قبیلهای مرزی.
براساس مقاله، این وضعیت میتواند به پاکستان کمک کند تا دیگر قدرتهای منطقهای را قانع کند که طالبان تهدیدی برای ثبات منطقهای هستند؛ تهدیدی مشابه ایران، اما با بمبگذاریهای انتحاری به جای موشکها و پهپادها. با این حال، مشکل ارتش پاکستان این است که نه تلاشهای قبلی برای مهار طالبان و نه حملات هوایی محدود کنونی، این گروه را به همکاری وادار نکرده است.
انباشت نارضایتیها
معاون سابق اتحادیه اروپا برای افغانستان گفت که برای سالها طالبان بهعنوان نیروی نیابتی پاکستان معرفی میشدند، اما این تصویر نادرست است. طالبان ریشه در فرهنگ و تاریخ افغانستان دارند و عمدتاً از روحانیون محافظهکار سنی و دانشآموزان مدارس دینی در میان قبایل پشتون قندهار تشکیل شدهاند.
این قبایل در قرن هجدهم علیه سلطه فارسیها شورش کردند و زمینهساز شکلگیری افغانستان مدرن شدند. طالبان نیز طی سه دهه گذشته در پی تحمیل نظام اسلامی مورد نظر خود بر افغانستان بودهاند. آنها تنها به این دلیل پناهگاه در پاکستان را پذیرفتند که آن را بهترین راه برای دوام آوردن در برابر حضور نظامی امریکا میدانستند، اما هرگز قدردانی واقعی از میزبانان خود نداشتند.
پس از حملات ۱۱ سپتامبر و کمک پاکستان به امریکا در بازداشت رهبران طالبان، نارضایتیها آغاز شد. تا سال ۲۰۲۱، طالبان مرگ شماری از رهبران خود را به پاکستان نسبت میدادند؛ از جمله عبیدالله آخند در سال ۲۰۱۰ و ملا اختر محمد منصور در سال ۲۰۱۶.
با بازگشت به قدرت در ۲۰۲۱، طالبان همچنان این نارضایتیها را در ذهن داشتند و تلاش کردند نفوذ پاکستان را کاهش دهند. آنها خانوادهها و داراییهای اعضای خود را از پاکستان به افغانستان منتقل کردند و مسیر تجارت کشور را تغییر دادند؛ بهطوریکه تا سال ۲۰۲۵، ایران جای پاکستان را بهعنوان بزرگترین شریک وارداتی افغانستان گرفت و هند به مقصد اصلی صادرات افغانستان تبدیل شد.
آمادگی نظامی طالبان
طالبان پس از بهدست گرفتن قدرت، نیروهای شورشی خود را به یک ساختار منسجم امنیتی تبدیل کردهاند، هرچند این نیروها تحت آموزشهای شدید ایدئولوژیک قرار دارند. آنها با پیشبینی چنین درگیریهایی، انبارهای زیرزمینی برای ذخیره سلاح و پناه دادن به رهبران خود ایجاد کردهاند.
در حال حاضر طالبان برای دفاع هوایی بیشتر به سلاحهای سنگین نصبشده روی موترها متکی هستند، اما تلاش میکنند تواناییهای پیشرفتهتری بهدست آورند، از جمله با حضور در نمایشگاههای تسلیحاتی روسیه.
خطر تشدید جنگ
اگر طالبان تابع پاکستان بودند، باید در مهار تیتیپی با اسلامآباد همکاری میکردند، اما آنها به این گروه پناه داده و اجازه دادهاند علیه پاکستان حمله کنند، با وجود اعتراضها و حملات هوایی مکرر پاکستان.
از پایان فبروری، پاکستان حملات خود را از هدف قرار دادن «مهمانان» به «میزبانان» طالبان پاکستانی گسترش داده است و طالبان افغان نیز با اعزام علنی نیروهای خود به آن سوی مرز، سطح درگیری را افزایش دادهاند.
اگرچه جنگ خلیج فارس توجهها را از این درگیری منحرف کرده است، اما خطر پیامدهای جدی همچنان پابرجاست. طالبان با حمایت از گروهی که خواهان سرنگونی دولت پاکستان است، ثبات یکی از پرجمعیتترین کشورهای مسلمان و دارای سلاح هستهای را تهدید میکنند.
این وضعیت فشار بر ارتش پاکستان را برای گسترش عملیات علیه طالبان افزایش داده است؛ حتی تا حد بررسی تغییر رژیم. اما چنین گزینهای نیازمند جایگزینی برای طالبان است که فعلاً وجود ندارد، و نشان میدهد دستیابی به اهداف پاکستان مستلزم اقداماتی فراتر از حملات هوایی محدود کنونی خواهد بود.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران عصر جمعه گزارش داد امریکا و اسرائیل در دو حمله مستقل، کارخانههای فولاد خوزستان و فولاد مبارکه اصفهان را هدف حمله قرار دادند.
این رسانه افزود نیروهای امدادی در محل حادثه حاضر شدهاند.
فارس گزارش داد در حمله به فولاد مبارکه، یک پست برق و خط تولید فولاد آلیاژی هدف قرار گرفته و در حمله به کارخانه فولاد خوزستان، سولههای انبار این شرکت هدف قرار گرفته است.
ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، هشدار داد که پس از ۹۰۰ روز جنگ در هفت جبهه، ارتش این کشور در آستانه فروپاشی از درون است. او در جلسه کابینه اعلام کرد که ارتش اسرائیل اکنون به اصلاحات قانونی فوری در سه حوزه نیاز دارد: قانون سربازی، قانون ذخیره خدمت و قانون تمدید مدت خدمت سربازی.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که زمیر هشدار داده است ارتش به زودی برای انجام وظایف روزمره خود آماده نخواهد بود و واحدهای نیروهای ذخیره توان تحمل فشارهای موجود را نخواهند داشت. وی تصریح کرد: «اگر راهحلی برای بحران نیروی انسانی یافت نشود، ارتش فرو خواهد پاشید.»
زمیر شب چهارشنبه در جلسه کابینه در حضور بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، رؤسای نهادهای امنیتی و وزرا گفت: «ارتش اسرائیل در آستانه فروپاشی از درون است. من ۱۰ پرچم قرمز در برابر شما بالا میبرم. پیش از آنکه ارتش از درون فرو بپاشد.» او افزود: «به زودی ارتش برای انجام وظایف عادی و روزمره آماده نخواهد بود و معیارهای نیروهای ذخیره دیگر دوام نخواهد آورد.»
یک منبع نظامی نیز تأکید کرد: «وظایف ارتش در حال افزایش است. لبنان، غزه، کرانه باختری و جبهههای دورتر. در کرانه باختری، شهرکهای جدیدی ایجاد شده که از نظر ما مبارک است، اما این امر نیازمند نیروی بیشتری است.»
این اظهارات که ابتدا توسط شبکه ۱۳ اسرائیل منتشر شد، در شرایطی مطرح شده که ارتش اسرائیل با بحران شدید نیروی انسانی روبهرو است. عدم تصویب قانون سربازی واقعی و افزایش قابل توجه وظایف امنیتی، از اصلیترین دلایل این هشدار بوده است.
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل روز جمعه در نشستی از واشنگتن خواست تحقیقات خود درباره حمله به یک مکتب دخترانه در میناب ایران را تکمیل کند. این نشست اضطراری به درخواست ایران برای بررسی حمله به مکتب شجره طیبه برگزار شد.
تهران میگوید در این حمله بیش از ۱۷۵ کودک و آموزگار کشته شدهاند.
نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل روز جمعه در ژنو برگزار شد تا درباره حمله به این مکتب گفتوگو شود. این مکتب در نخستین روز حمله مشترک امریکا و اسرائیل مورد حمله قرار گرفته بود.
پیش از این گزارش شد که بازرسان نظامی امریکا بر این باروند که به احتمال زیاد نیروهای امریکایی مسئول این حمله بودهاند اما هنوز به نتیجهگیری نهایی نرسیده و تحقیقات خود را تکمیل نکردهاند.
پنتاگون از آن زمان تاکنون همچنان درحال بررسی این پرونده است. اسرائیل نیز اعلام کرده است که در حال بررسی این رویداد است. فولکر تورک در نشست اضطراری شورای حقوق بشر خواست هرچه زودتر نتایج این تحقیقات اعلام شود.
کرسیهای امریکا و اسرائیل در این نشست خالی بودند. نمایندگی دیپلوماتیک اسرائیل در سازمان ملل در ژنو به درخواست نظر رویترز، تهران را به حمله به غیرنظامیان در سراسر منطقه متهم کرده است.
یکی از سخنگویان گفت: «اینکه تجسم نقض حقوق بشر چنین نشست فوریای را برگزار میکند، یک نمایش مضحک و سوءاستفاده از شورای حقوق بشر سازمان ملل است.»
نمایده امریکا پرسشها درباره این حادثه و وضعیت تحقیقات را به وزارت خارجه امریکا ارجاع داد. وزارت خارجه نیز به درخواست نظر در این مورد پاسخ نداده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی که از طریق ویدیو به این نشست شرکت کرده بود گفت: «این جنایت هولناک را نمیتوان توجیه کرد، نمیتوان پنهانش کرد و نباید با سکوت و بیتفاوتی با آن برخورد شود.»
کشورهای دیگری مانند بریتانیا نیز اعلام کردند که از این حادثه شوکه و وحشتزده شدهاند. آنها همچنین به نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات گسترده در ماه جنوری نیز اشاره کردند.
برخی از شرکتکنندگان نیز حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی ایران در منطقه را محکوم کردند.
وزارت خزانهداری امریکا اعلام کرد قرار است دونالد ترامپ نخستین رئیسجمهور برحال ایالات متحده باشد که امضایش روی اسکناسهای کاغذی دالر نقش میبندد. امضای ترامپ در کنار امضای اسکات بسنت، وزیر خزانهداری امریکا بر روی دالر چاپ خواهد شد.
وزارت خزانهداری امریکا اعلام کرد که این اقدام به مناسبت دوصدوپنجاهمین سالگرد تاسیس این کشور عملی میشود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری امریکا درباره این تصمیم گفت: «هیچ راه قدرتمندتری برای بهرسمیت شناختن دستاوردهای تاریخی کشور بزرگ ما و رئیسجمهور دونالد ترامپ وجود ندارد، جز ظاهر شدن نام او در دالر امریکایی.» اسکناسهای امریکا بهطور سنتی با امضای مقامات خزانهداری این کشور چاپ میشوند.
این تصمیم جدیدترین اقدام دولت برای پیوند دادن نام ترامپ با طیف گستردهای برنامهها، ادارات دولتی و مکانهای عمومی است. وزارت خارجه یالات متحده پیشتر نام انستیتوت صلح امریکا را به انستیتوت صلح دونالد ترامپ تغییر داده بود.
نخستین اسکناسهای ۱۰۰ دالری با امضای ترامپ و اسکات بسنت در ماه جون چاپ میشوند. پس از آن امضای ترامپ در بانکنوتهای دیگر نیز چاپ خواهد شد. اسکناسهای فعلی با امضای جانت یلن، وزیر خزانهداری حکومت پیشین و لین مالربا، خزانهدار این کشور مزیناند.
از سال ۱۸۶۱ رسم بر این بوده که امضای خزانهدار ایالات متحده روی اسکناسها چاپ شود، سنتی که با طرح جدید دولت ترامپ به پایان میرسد.
برندون بیچ، خزانهدار برحال ایالات متحده تاکید کرده که پول امریکا باید «همچنان به عنوان نمادی از رفاه، قدرت و روحیه تزلزلناپذیر مردم پابرجا بماند».
گوین نیوسام، فرماندار حزب دموکرات کالیفرنیا و منتقد دیرینه رئیسجمهور با حمله به سابقه اقتصادی دونالد ترامپ به این اقدام واکنش نشان داده است. او در شبکههای اجتماعی نوشت: «حالا امریکاییها دقیقاً میدانند چه کسی را باید سرزنش کنند؛ زیرا هزینه بیشتری برای مواد غذایی، مواد سوخت، کرایه خانه و مراقبتهای بهداشتی پرداخت میکنند.»
در اوایل ماه جاری یک کمیسیون هنری فدرال، ضرب یک سکه طلای ۲۴ عیار یادبود با تصویر ترامپ را تصویب کرد. ضرب این سکه نیز به مناسبت جشن دوصدپنجاهمین سالگرد تاسیس امریکا انجام شد.
در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، نام او روی چکهای حمایتی کاغذی که در طول همهگیری کووید-۱۹ برای میلیونها امریکایی ارسال میشد، دیده شد. ناظران امضای رئیسجمهور روی اسکناس را یکی دیگر از اقدامات نادر ترامپ در دومین دور ریاستجمهوری او خواندهاند.
