فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل روز جمعه در نشستی از واشنگتن خواست تحقیقات خود درباره حمله به یک مکتب دخترانه در میناب ایران را تکمیل کند. این نشست اضطراری به درخواست ایران برای بررسی حمله به مکتب شجره طیبه برگزار شد.
تهران میگوید در این حمله بیش از ۱۷۵ کودک و آموزگار کشته شدهاند.
نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل روز جمعه در ژنو برگزار شد تا درباره حمله به این مکتب گفتوگو شود. این مکتب در نخستین روز حمله مشترک امریکا و اسرائیل مورد حمله قرار گرفته بود.
پیش از این گزارش شد که بازرسان نظامی امریکا بر این باروند که به احتمال زیاد نیروهای امریکایی مسئول این حمله بودهاند اما هنوز به نتیجهگیری نهایی نرسیده و تحقیقات خود را تکمیل نکردهاند.
پنتاگون از آن زمان تاکنون همچنان درحال بررسی این پرونده است. اسرائیل نیز اعلام کرده است که در حال بررسی این رویداد است. فولکر تورک در نشست اضطراری شورای حقوق بشر خواست هرچه زودتر نتایج این تحقیقات اعلام شود.
کرسیهای امریکا و اسرائیل در این نشست خالی بودند. نمایندگی دیپلوماتیک اسرائیل در سازمان ملل در ژنو به درخواست نظر رویترز، تهران را به حمله به غیرنظامیان در سراسر منطقه متهم کرده است.
یکی از سخنگویان گفت: «اینکه تجسم نقض حقوق بشر چنین نشست فوریای را برگزار میکند، یک نمایش مضحک و سوءاستفاده از شورای حقوق بشر سازمان ملل است.»
نمایده امریکا پرسشها درباره این حادثه و وضعیت تحقیقات را به وزارت خارجه امریکا ارجاع داد. وزارت خارجه نیز به درخواست نظر در این مورد پاسخ نداده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی که از طریق ویدیو به این نشست شرکت کرده بود گفت: «این جنایت هولناک را نمیتوان توجیه کرد، نمیتوان پنهانش کرد و نباید با سکوت و بیتفاوتی با آن برخورد شود.»
کشورهای دیگری مانند بریتانیا نیز اعلام کردند که از این حادثه شوکه و وحشتزده شدهاند. آنها همچنین به نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات گسترده در ماه جنوری نیز اشاره کردند.
برخی از شرکتکنندگان نیز حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی ایران در منطقه را محکوم کردند.
آکسیوس در گزارشی که پنجشنبه، ۶ حمل، منتشر شد، به نقل از دو مقام امریکایی و دو منبع آگاه نوشت که در صورت عدم پیشرفت در گفتوگوهای دیپلوماتیک و بهویژه اگر تنگه هرمز بسته بماند، احتمال تشدید دراماتیک درگیریهای نظامی افزایش مییابد.
برخی مقامهای امریکایی بر این باورند که نمایش قدرت خردکننده برای پایان دادن به درگیریها، اهرم فشار بیشتری در مذاکرات صلح ایجاد میکند یا دستکم به دونالد ترامپ این امکان را میدهد تا با اشاره به آن، اعلام پیروزی کند.
از سوی دیگر، تهران نیز در چگونگی پایان این جنگ سهم دارد و بسیاری از سناریوهای مورد بحث، بهجای آنکه به یک پایان دراماتیک منجر شوند، خطر طولانیتر شدن و شدت یافتن نبرد را به همراه دارند.
چهار گزینه اصلی برای ضربه نهایی
مقامها و منابع آگاه در گفتوگو با آکسیوس، چهار گزینه اصلی را که ترامپ میتواند از میان آنها انتخاب کند، شرح دادهاند.
نخست، حمله زمینی یا محاصره جزیره خارک، اصلیترین مرکز صادرات نفت ایران. دوم، حمله به جزیره لارک؛ جزیرهای که به ایران در کنترول بر تنگه هرمز کمک میکند.
جمهوری اسلامی در این جزیره استراتژیک دارای پناهگاههای زیرزمینی و رادارهایی است که بهوسیله آنها تردد در تنگه را رصد میکند. همچنین شناورهای تهاجمی برای هدف قرار دادن کشتیهای باری در این جزیره مستقر هستند.
گزینه سوم، تصرف جزیره استراتژیک ابوموسی و دو جزیره کوچکتر (تنب کوچک و تنب بزرگ)، است. این جزایر در نزدیکی ورودی غربی تنگه هرمز قرار دارند؛ مناطقی که در کنترول ایران هستند، اما امارات متحده عربی نیز مدعی مالکیت آنها است.
در گزینه پایانی، توقیف یا مسدود کردن مسیر کشتیهای صادرکننده نفت ایران در بخش شرقی تنگه هرمز مطرح شده است.
طرحهای نفوذ به عمق خاک ایران
ارتش ایالات متحده همچنین طرحهایی برای عملیات زمینی در عمق خاک ایران تهیه کرده است تا به اورانیوم با غنای بالا که در تاسیسات هستهای دفن شده، دسترسی پیدا کند.
با این حال، امریکا میتواند بهجای چنین عملیات پیچیده و پرخطری، حملات هوایی گستردهای را به این تاسیسات انجام دهد تا مانع از دسترسی ایران به این مواد شود.
ترامپ هنوز تصمیمی برای اجرای هیچیک از این سناریوها نگرفته است و مقامهای کاخ سفید هرگونه عملیات زمینی احتمالی را «فرضی» توصیف میکنند.
اما منابع میگویند اگر مذاکرات با ایران بهزودی نتایج ملموسی نداشته باشد، او آماده تشدید تنش است.
ترامپ ممکن است ابتدا تهدید خود مبنی بر بمباران نیروگاههای برق و تاسیسات انرژی ایران را عملی کند؛ اقدامی که تهران در قبال آن تهدید به عملیات تلافیجویانه گسترده در سراسر کشورهای حاشیه خلیج فارس کرده است.
هشدار جدی کاخ سفید
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه به جمهوری اسلامی هشدار داد که اگر توافقی حاصل نشود، ترامپ آماده است «سختتر از هر زمان دیگری» ضربه بزند.
لیویت گفت: «رییسجمهوری بلوف نمیزند و آماده است جهنم به پا کند. ایران نباید دوباره دچار اشتباه محاسباتی شود. هرگونه خشونتی از این لحظه به بعد، به این دلیل خواهد بود که حکومت ایران از رسیدن به توافق امتناع میورزد.»
واکنش تهران و هشدارهای قالیباف
مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که به تلاشهای ترامپ برای مذاکره اعتماد ندارند و آن را ترفندی برای انجام حملات غافلگیرانه میدانند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی اکس نوشت که اطلاعات ایران نشان میدهد «دشمنان ایران با حمایت کشوری در منطقه، در حال آمادهسازی عملیاتی برای اشغال یکی از جزایر ایران هستند.»
قالیباف افزود: «تمام تحرکات دشمن تحت رصد نیروهای مسلح ما است. اگر اقدامی انجام دهند، تمام زیرساختهای حیاتی آن کشور منطقهای بدون محدودیت هدف حملات بیامان قرار خواهد گرفت.»
بنبست بیاعتمادی و نقش میانجیها
یک منبع درگیر در تلاشها برای آغاز مذاکرات بین امریکا و ایران گفت که پاکستان، مصر و ترکیه همچنان در حال تلاش برای ترتیب دادن دیداری بین طرفین هستند.
این منبع گفت اگرچه ایران فهرست اولیه درخواستهای امریکا را رد کرده، اما مذاکره را بهطور کامل رد نکرده است.
او با اشاره به قدرت سپاه پاسداران گفت: «مشکل اصلی بیاعتمادی است. فرماندهان سپاه بسیار بدبین هستند، با این حال میانجیها تسلیم نشدهاند.»