شهر کابل به علت افزایش جمعیت و خشکسالی با بحران شدید آب مواجه است و سطح آبهای زیرزمینی در این شهر به طور نگرانکنندهای کاهش یافته است. کارشناسان هشدار میدهند که اگر مدیریت منابع آب به طور اساسی تغییر نکند، کابل در یک دهه آینده با فاجعه انسانی بیسابقهای مواجه خواهد شد.
باشندگان مناطق فقیرنشین کابل میگویند به دلیل کمبود آب صحی، مجبور هستند از آب غیربهداشتی استفاده کرده یا آب آشامیدنی را به قیمت بلند از فروشندگان سیار خریداری کنند.
مردم آب را از جاهای دور منتقل میکنند. معروفه، باشنده دهمزنگ کابل به خبرگزاری اسوشیتدپرس گفت: «این ظروف انتقال آب خیلی سنگین اند و دیگر توان حمل شان را نداریم.»
در حالی که افغانستان با یکی از شدیدترین خشکسالیهای دهههای اخیر مواجه است، زنان بیش از هر گروه دیگری بار این بحران را به دوش میکشند. ادامه این روند، سلامت جسمی و روانی زنان را تهدید میکند و بر شدت فقر و نابرابریهای جنسیتی میافزاید.
کمبود آب بار سنگین اقتصادی بر دوش مردم پایتخت گذاشته است. ولی محمد، ۹۰ ساله و باشنده کابل به اسوشیتدپرس گفت: «ما پول غذا نداریم. چگونه میتوانیم آب تهیه کنیم؟»
این باشنده کابل میگوید طالبان لولههایی را که برخی ساکنان منطقه آنها برای انتقال آب از یک چاه عمومی به خانههای شان کشیده بودند، قطع کردند. محمد گفت: «آنها آب ما را قطع کردند. آنها روز دارند و حتی دلیل کار خود را هم به ما نمیگویند.»
اما برخی دیگر از ساکنان درباره قطع این لولهها گفتند لولههایی که به خانهها کشیده شده بود باعث کاهش سطح آب چاه شد که در نتیجه کسانی که در بالا دست منطقه زندگی میکردند، از آب محروم شده بودند.
کابل که در درهای مرتفع در میان کوههای هندوکش قرار دارد، بهسرعت در حال از دست دادن آبهای زیرزمینیاش است. مردم این شهر بیشتر به آبهای زیرزمینی که از چاهها استخراج میشود، متکی اند. این در حالیست که سطح آبهای زیرزمینی با سرعت نگرانکنندهای کاهش یافته و برخی چاهها باید تا عمق ۱۵۰ متر حفر شوند تا به آب برسند.
بر مبنای گزارش سازمان بینالمللی «مرسی کورپس» در ماه جوزای سال گذشته، سطح آبهای زیرزمینی کابل طی یک دهه گذشته ۲۵ تا ۳۰ متر کاهش یافته است. تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی و برفباری و افزایش جمعیت از عوامل اصلی این بحران است.
تخمین زده میشود که جمعیت کابل حدود ۶ میلیون نفر است. برگشت دهها هزار مهاجر افغان از کشورهای همسایه جمعیت پایتخت را افزایش داده و بحران بی آبی را بیشتر کرده است.
مطیعالله عابد، سخنگوی وزارت انرژی و آب طالبان، هشدار داده است که «وضعیت آب در شهر کابل در حالت بحرانی قرار دارد.» او عوامل اصلی بحران آب را «افزایش جمعیت، کاهش میزان بارندگی و افزایش مصرف» عنوان کرده است.
او گفت که برای مدیریت بحران، محدودیتهایی بر استخراج آب زیرزمینی وضع شده و برای شرکتها و گلخانهها سهمیه تعیین شده است. همچنان بند شاهوعروس در سال ۲۰۲۴ افتتاح شده و ظرفیت بند قرغه افزایش یافته است.
به نقل از اسوشیتدپرس، پروژههای بزرگتر مانند انتقال آب از پنجشیر و احداث بند شاهتوت به دلیل مشکلات مالی و فنی به تعویق افتاده است.این دو پروژه در مجموع میتوانند برای حدود ۴ میلیون نفر آب فراهم کنند.
شفیعالله زاهدی، رئیس عملیات شرکت آبرسانی کابل، به اسوشیتدپرس گفت که بودجه حدود ۱۳۰ میلیون دالری خط انتقال آب پنجشیر تایید شده و پس از ارزیابی مجدد، «کار عملی آن آغاز خواهد شد.»
نجیبالله سدید، کارشناس منابع آب، به اسوشیتدپرس گفت که در افغانستان پروژههای زیربنایی آبرسانی در اولویت حکومتها قرار نداشته است. او تاکید کرد که آب از حقوق اساسی مردم است و باید به عنوان اولویت ملی در نظر گرفته شود.
پیشتر شماری از باشندگان شهر کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند که از یکسو بیکاری و اقتصاد شکننده و از دیگرسو کمبود آب آشامیدنی سالم باعث شده است تا آنان بین آب و غذا یکی را انتخاب کنند.
برای خانوادههای فقیر در شهر کابل با درآمد روزانه کمتر از دو دالر در روز آنان باید هر هفته سه دالر را برای خرید آب مصرف کنند.
