سازمان عفو بینالملل اعلام کرد شمار اعدامها در جهان در سال ۲۰۲۵ به بالاترین سطح ثبتشده در ۴۴ سال گذشته رسید. به گفته این سازمان افغانستان تحت کنترول طالبان تنها کشور در جنوب آسیا بود که در این سال ۶ نفر را اعدام کرد. جمهوری اسلامی نیز در این سال ۲۱۵۹ نفر را اعدام کرد.
بر اساس گزارش سالانه سازمان حقوق بشری عفو بینالملل درباره «احکام و اجرای اعدامها در سال ۲۰۲۵» که دوشنبه ۲۸ ثور منتشر شد، دستکم دو هزار و ۷۰۷ نفر در ۱۷ کشور جهان اعدام شدند؛ رقمی که از زمان آغاز ثبت این آمار از سوی عفو بینالملل در سال ۱۹۸۱، بیسابقه توصیف شده است.
عفو بینالملل اعلام کرد طالبان در سال ۲۰۲۵ شش نفر را اعدام کرده است.
به گفته این سازمان، تمامی اعدامها در طول سال بهصورت علنی (در ملأ عام) اجرا شدهاند. دستکم یک حکم اعدام نیز به اتهام «کفرگویی» صادر شده است.
عفو بینالملل اعلام کرد مقامهای جمهوری اسلامی نیز دستکم دو هزار و ۱۵۹ نفر را در سال ۲۰۲۵ اعدام کردند؛ آماری که بیش از دو برابر سال ۲۰۲۴ است و بیشترین سهم را در افزایش جهانی اعدامها داشته است.
این گزارش همچنین اعلام کرد که عربستان سعودی شمار اعدامهای خود را به دستکم ۳۵۶ مورد رسانده و بهطور گسترده از مجازات اعدام برای برخورد با جرایم مرتبط با مواد مخدر استفاده کرده است.
در سال گذشته میلادی شمار اعدامها در کویت از ۶ به ۱۷، در مصر از ۱۳ به ۲۳، در سنگاپور از ۹ به ۱۷ و در ایالات متحده از ۲۵ به ۴۷ مورد افزایش یافت.
در مجموع، شمار اعدامهای ثبتشده در جهان نسبت به سال قبل ۷۸ درصد افزایش داشته است.
در سال ۲۰۲۴ دستکم هزار و ۵۱۸ مورد اعدام ثبت شده بود.
این آمار شامل هزاران اعدامی نمیشود که عفو بینالملل معتقد است همچنان در چین انجام میشود.
اعدامهای مرتبط با مواد مخدر
عفو بینالملل اعلام کرد سیاستهای سختگیرانه در «مبارزه با مواد مخدر» یکی از عوامل اصلی افزایش اعدامها بوده است.
بر اساس این گزارش، نزدیک به نیمی از اعدامهای ثبتشده در سال ۲۰۲۵ - معادل هزار و ۲۵۷ مورد - به جرایم مرتبط با مواد مخدر مربوط بودهاند؛ از جمله در ایران، چین، سنگاپور، عربستان سعودی و کویت.
از میان این کشورها، ایران با ۹۹۸ اعدام مرتبط با مواد مخدر، بیشترین سهم را داشته است.
طالبان مجازات اعدام را برای قاچاق مواد مخدر اجرا نمیکند.
اگنس کالامار، دبیرکل عفو بینالملل، گفت: «اقلیتی شرمآور از حکومتها از مجازات اعدام برای ایجاد ترس، سرکوب مخالفتها و تنبیه گروههای به حاشیه رانده شده، استفاده میکنند.»
او افزود: «از چین، ایران، کوریای شمالی و عربستان سعودی تا یمن، کویت، سنگاپور و امریکا، این کشورها از اعدام برای ایجاد ترس و نمایش قدرت حکومت استفاده میکنند.»
کشورهای مجری اعدام همچنان در اقلیتاند
عفو بینالملل تاکید کرد با وجود افزایش اعدامها، کشورهای مجری این مجازات همچنان در اقلیت قرار دارند.
امریکا، ایران، چین، سومالی، عراق، عربستان سعودی، کوریای شمالی، مصر، ویتنام و یمن، پنج سال متوالی در میان کشورهایی بودهاند که همچنان اعدام اجرا میکنند.
در مقابل، این سازمان اعلام کرد روند جهانی لغو مجازات اعدام ادامه دارد. زمانی که عفو بینالملل در سال ۱۹۷۷ فعالیت علیه اعدام را آغاز کرد، تنها ۱۶ کشور مجازات اعدام را لغو کرده بودند، اما اکنون این تعداد به ۱۱۳ کشور رسیده است.
بر اساس این گزارش، ویتنام مجازات اعدام را برای هشت جرم، از جمله انتقال مواد مخدر، رشوه و اختلاس، لغو کرده و گامبیا نیز اعدام را برای قتل، خیانت و برخی جرایم علیه حکومت کنار گذاشته است.
عفو بینالملل همچنین از تلاشها در قرغیزستان، لبنان و نایجیریا برای جلوگیری از بازگشت یا گسترش مجازات اعدام خبر داد.
اعدام در حاکمیت طالبان در افغانستان
بر بنیاد گزارشهای منتشر شده توسط طالبان این گروه در نزدیک به پنج سال حاکمیت دوباره خود در افغانستان دستکم ۱۲ نفر را در ولایتهای فراه، لغمان، غزنی، جوزجان، بادغیس، نیمروز و خوست در حضور صدها تماشاگر اعدام کرده است.
در دوره پیشین اداره طالبان در اواخر دهه ۱۹۹۰ نیز اعدامها و سنگسارهای علنی یکی از اصلیترین نشانههای حکومت آنان بود.
مقامات طالبان از اعدام بنام قصاص یاد میکنند و میگویند «اجرای قصاص» براساس شریعت اسلامی صورت میگیرد و اجرای آن را برای جلوگیری از «جرایم سنگین و ارتکاب قتل» در افغانستان لازمی میدانند.
