ریچارد بنت، گزارشگر ویژه ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، روز جمعه یکم جوزا در یادداشتی در اکس، نسبت به روند رو به افزایش اخراج افغانها از کشورهای همسایه و اروپا هشدار داد.
او تاکید کرد افغانستان کشوری امن نیست و بازگشتکنندگان با خطر آزار و اذیت، بازداشت، شکنجه، گرسنگی و بدتر از آن مواجهاند.
ریچارد بنت افزود تعهدات حقوق بشری بینالمللی باید جدی گرفته شود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که در ماههای اخیر چندین کشور از جمله پاکستان، ایران، ترکیه و برخی کشورهای اروپایی روند اخراج یا بازگشت اجباری پناهجویان افغان را شدت بخشیدهاند.
ریچارد بنت که مسئولیت نظارت بر وضعیت حقوق بشر در افغانستان را بر عهده دارد، پیش از این نیز بارها نسبت به وخامت شرایط انسانی و امنیتی در این کشور تحت کنترول طالبان هشدار داده است.
او گزارشی را در اکس خود بازنشر کرده که ولکر تورک، کمیشنر عالی حقوق بشر ملل متحد تاکید کرده کشورها باید اخراج به افغانستان را متوقف کنند.
ولکر تورک قوانین جدید پیشنهادی اتحادیه اروپا درباره اخراج پناهجویان افغان را نگرانکننده خوانده است. این مقام سازمان ملل تاکید کرد که بازگرداندن پناهجویان به افغانستان تحت تسلط طالبان، آنها را در «معرض خطر جدی» قرار میدهد.
ولکر تورک، جمعه، اول جوزا در بیانیهای اخراج پناهجویان افغان را نقض قوانین بینالمللی پناهندگان و حقوق بشر توصیف کرد و گفت که قوانین پیشنهادی و در حال بررسی درباره مهاجران در اتحادیه اروپا ضمانتهای حقوق بشر را تضعیف کرده و پناهجویان را در معرض آسیب قرار میدهند.
کمیشنر عالی حقوق بشر ملل متحد میگوید که زنان، کودکان و مردان افغان از کشورهایی که در آنها به دنبال امنیت بودهاند بیرون رانده میشوند و ناچارند برخلاف خواست خود به افغانستان بازگردند؛ امری که آنان را در «معرض خطر جدی» قرار میدهد. او تاکید کرد بازگرداندن افرادِ در معرض خطر جدی نقض اصل بنیادین «عدم بازگرداندن» است و از دولتها خواست به تعهدات حقوقی بینالمللی خود درباره پناهجویان پایبند بمانند.
سخنگوی دفتر حقوق بشر سازمان ملل نیز با انتقاد از اخراج مهاجران افغان از کشورهای میزبان گفته است این اقدام بازگشتکنندگان را با خطر مواجه میکند.
تاکنون واکنش رسمی از سوی طالبان یا کشورهای اخراجکننده منتشر نشده است.
منابع افغانستان اینترنشنال در بیستم ثور از بازداشت این دو خبرنگار از سوی استخبارات طالبان خبر داده بودند. خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان دو روز پس از انتشار این خبر، بازداشت منصور نیازی و عمران دانش را تایید کرد.
طالبان اعلام کرده است که در حال بررسی پروندههای این دو خبرنگار است. منصور نیازی، گوینده خبر و گرداننده برنامههای سیاسی طلوعنیوز، روز پنجشنبه ۱۷ ثور توسط ماموران استخبارات طالبان در منطقه کارته چهار کابل بازداشت شد.
عمران دانش، گوینده و مسئول بخش سیاسی این رسانه نیز شام روز شنبه در نزدیکی دفتر طلوعنیوز در وزیر اکبرخان بازداشت شد.
طلوعنیوز نیز بازداشت این خبرنگاران را تابید کرده اما درباره علت بازداشت آنان جزئیات نداده است. پیشتر سازمان عفو بینالملل نیز از بازداشت این خبرنگاران ابراز نگرانی کرده و خواستار آزادی آنها شده بود.
نظام قضایی طالبان در نزدیک به پنج سال گذشته به دلیل عدم دسترسی زندانیان به وکیل مدافع، محدودیت در ملاقات با خانواده و نبود شفافیت در روند بررسی پروندهها، مورد انتقاد قرار گرفته است.
منتقدان این وضعیت را مغایر با اصول دادرسی عادلانه و نشانهای از ضعف در تضمین حقوق متهمان و فقدان شفافیت قضایی میدانند.
