رئیس کمیته حقوق کودک سازمان ملل گفته است که فرمان تازه طالبان درباره ازدواج کودکان بهویژه دختران، به کودکهمسری مشروعیت میبخشد و با اصول حقوقبشر در تضاد قرار دارد. بهگفته سوفی کیلادزه، ازدواج کودکان موضوع «فرهنگی، سنتی یا خصوصی نیست، بلکه مسئله حیاتی مربوط به حقوق کودک است.
رئیس کمیته حقوق کودک سازمان ملل روز شنبه،۱۶ جوز، در گفتوگو با عربنیوز گفت که فرمان جدید طالبان در مورد ازدواج کودکان را «چالش مستقیم برای معیارهای بینالمللی» خواند و تاکید کرد که عدم مشروعیت بینالمللی طالبان، تعهدات حقوق بشری افغانستان را ملغی نمیکند.
وزارت عدلیه طالبان در ۲۴ ثور اعلام کرد که «اصولنامه تفریق زوجین» پس از توشیح هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، در جریده رسمی منتشر شده است. این اصولنامه که شرایط فسخ نکاح، موضوع ازدواج کودکان و احکام مرتبط با حضانت را تعیین میکند، با واکنش تند نهادهای بینالمللی مواجه شده است.
یکی از جنجالیترین بخشهای این فرمان به موضوع رضایت مربوط میشود. بر اساس این مقررات جدید، سکوت دختر پس از رسیدن به بلوغ میتواند به معنای رضایت او برای ازدواج شمرده شود. این حکم شامل پسران نمیشود.
سوفی کیلادزه، رئیس کمیته حقوق کودک سازمان ملل تاکید کرد: «مادهای که ازدواج را پس از رسیدن به بلوغ مجاز میداند و سکوت دختر را رضایت تلقی میکند، با معیارهای بینالمللی حقوق بشر و تعهدات افغانستان در کنوانسیون حقوق کودک سازگار نیست.»
کیلادزه همچنین مفهوم بلوغ را به چالش کشیده و گفته است: «بلوغ را نمیتوان معادل بزرگسالی یا سن قانونی برای ازدواج دانست. کودک طبق تعریف کنوانسیون، هر فرد زیر ۱۸ سال است و کودکان بهطور ذاتی فاقد بلوغ و استقلال حقوقی لازم برای ارائه رضایت در ازدواج هستند.»
او معتقد است که فرمان جدید طالبان، همه اصول بنیادین کنوانسیون حقوق کودک اعم از آموزش، صحت، حفاظت در برابر خشونت و حق بیان نظر را بهطور همزمان نقض میکند.
این مقام سازمان ملل با اشاره به ممنوعیت آموزش دختران گفت: «دسترسی به آموزش متوسطه اهمیت ویژهای دارد. دخترانی که در مکتب میمانند، به مراتب کمتر در معرض خطر ازدواج در سنین کودکی قرار میگیرند.»
کمیته حقوق کودک سازمان ملل پیش از این نیز در بیانیهای از طالبان خواسته بود تا قوانین مربوط به ازدواج کودکان را منع کند.
منابع مطلع در هرات شنبه، ۱۶ جوزا در تماس با افغانستان اینترنشنال گفتند که ماموران طالبان همه مرد بودند و این عملیات را در نقاط مختلف شهر از جمله، جاده لیلامیفروشی و ساحه نخودبریزیهای شهر هرات به راه انداختهاند.
شاهدان گفتند ماموران طالبان شماری از زنان را از مرکز خرید الماس شرق در جاده ولایت و منطقه قصر هرات نیز بازداشت کردند.
شاهدان عینی گفتند که ماموران طالبان چوب به دست دارند و زنانی را که حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکردهاند بازداشت میکنند. به گفته این شاهدان، زنان هنگام بازداشت و بازرسی مقاومت و فریاد میزدند.
به گفته این منابع که به دلایلی امنیتی نخواستند هویت شان ذکر شود، طالبان نخست شماری از زنان را از از جاده لیلامی و سپس از دیگر نقاط شهر بازداشت کرده است.
یک دکاندار در جاده لیلامی هرات گفت: «فعلا هیچ زنی در این جاده دیده نمیشود. برخی زنان را طالبان بازداشت کرد و شماری از آنها با فریاد از منطقه فرار کردند.» او افزود که بسیاری از زنان بازداشت شده حجاب مناسب داشتند و تمام بدن آنها پوشیده بودند.
شاهدان عینی گفتند که طالبان پس از بازداشت زنان، آنها را با خود بردند.
به گفته یک شاهد عینی، زنی که حجاب کامل داشت و طالبان او را بازداشت کرده بود از داخل موتر خطاب به مردانی که تماشا میکردند، گفت «شما بیغیرت هستید که ناموس تان را میبرند ولی شما فقط تماشا میکنید.»
اداره امر به معروف طالبان در هرات روز جمعه هشدار داد با زنانی که بدون رعایت حجاب مورد نظر این گروه، با چهره نمایان و آرایش به اماکن عمومی میروند، «برخورد خواهد شد.»
این اداره تاکید کرده بود زنانی که از دستور حجاب اجباری سرپیچی کنند، بازداشت و زندانی خواهند شد.
شماری از زنان در هرات بهطور سنتی از مانتو و حجابهای ایرانی و عربی به جای چادری، استفاده میکنند.
قانون امر به معروف طالبان صورت زنان را «عورت» دانسته و محتسبان این گروه تاکید دارند زنان حجابی به تن کنند که صورت آنها را کاملا بپوشاند.
پیش از این نیز، طالبان در هرات دسترسی زنان به خدمات عمومی در ادارات دولتی را به دلیل نپوشیدن چادری منع کرده بود.
