وزارت معادن و پترولیم طالبان روز یکشنبه، ۲۴ جوزا، اعلام کرد که وی هوآشیانگ، مسئول بخش آسیایی وزارت خارجه چین، در دیدار با مقامهای طالبان روابط افغانستان و چین را ارزشمند خواند. به گفته این وزارت، هیئت چینی درباره وضعیت پروژه مس عینک، چالشها و نیازهای آن معلومات داد و دو طرف درباره پیشبرد این پروژه گفتوگو کردند.
شرکت چینی امسیسی در اسد ۱۴۰۳ برخی کارهای مقدماتی را آغاز کرد، اما هنوز استخراج تجاری مس را شروع نکرده و از این معدن هیچ مسی تولید نمیشود.
قانت گفت که پروژه مس عینک برای افغانستان و چین اهمیت دارد. او خواست هرچه زودتر استخراج آغاز شود و افزود که اکنون «هیچ نوع مشکلی» بر سر راه اجرای پروژه وجود ندارد. به گفته او، شرکت چینی باید به تعهدات خود عمل کند تا دو طرف از منافع پروژه بهره ببرند.
از امضای قرارداد ۲.۹ میلیارد دالری مس عینک میان دولت پیشین افغانستان و شرکت امسیسی در ششم ثور ۱۳۸۷ بیش از ۱۸ سال میگذرد. ناامنی، اختلاف بر سر مفاد قرارداد و کشف آثار باستانی در محل معدن، از عوامل اصلی تأخیر این پروژه بوده است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت بارها از شرکت چینی خواسته است استخراج را آغاز کند، اما این درخواستها هنوز نتیجه نداده است. هدایتالله بدری، وزیر معادن و پترولیم طالبان، نیز پیشتر در ۱۶ ثور در دیدار با سفیر چین و مسئولان شرکت امسیسی بر آغاز استخراج این معدن تأکید کرده بود.
بیجینگ در سرمایهگذاریهای بزرگ در افغانستان محتاط عمل کرده است. نگرانیهای امنیتی، هزینه بالای ساخت زیرساختها و تلاش چین برای تغییر برخی مفاد قرارداد، از دلایل اصلی این تأخیر به شمار میروند.
در سالهای اخیر، بهویژه با رشد صنایع انرژی پاک و موترهای برقی، تقاضا و قیمت جهانی مس دوباره افزایش یافته و این فلز به یکی از مواد معدنی مهم جهان تبدیل شده است. با وجود این جذابیت اقتصادی، بیجینگ همچنان از آغاز استخراج تجاری خودداری کرده است.
این موضوع نشان میدهد که نگرانیهای امنیتی، مخاطرات سیاسی افغانستان و احتیاط چین در سرمایهگذاری بلندمدت در کشورهای بی ثبات، بر جذابیت اقتصادی این پروژه سایه انداخته است.