فروریختن سقف یک خانه در خوست جان چهار عضو یک خانواده را گرفت

این تجمع بخشی از موج گسترده اعتراضات افغان‌ها در شهرهای مختلف جهان از آسیا تا اروپا و کانادا است؛ اعتراضاتی که در حمایت از زنان و مردان معترض در هرات برگزار شده‌اند.

در هامبورگ، یکی از بزرگ‌ترین تجمعات روز شنبه شکل گرفت. شرکت‌کنندگان با شعار «تحصیل، کار، آزادی» حمایت خود را از اعتراضات هرات اعلام کردند. همزمان، تجمعات مشابهی در برلین، نوریـنبرگ در ایالت بایرن و اشتوتگارت نیز برگزار شد.

اعتراضاتی «درباره انسان و دردهایش»

فرهاد دریا، هنرمند شناخته‌شده افغانستان، در تجمع هامبورگ گفت این گردهمایی نشان می‌دهد که زنان افغانستان تنها نیستند. به گفته او، این اعتراضات درباره «انسان و دردهایش» است؛ درباره مادرانی که از سرنوشت فرزندانشان بی‌خبرند و دخترانی که تنها آرزویشان راه رفتن آزادانه در خیابان است.

شعار «تحصیل، کار، آزادی» در اشتوتگارت نیز تکرار شد. در همین روز، تجمعاتی در حمایت از زنان افغانستان در ایران، تورنتو و شماری از شهرهای اروپایی برگزار شد.

درخواست توقف تعامل با طالبان

در اشتوتگارت، معترضان از دولت آلمان خواستند هرگونه رابطه دیپلوماتیک با طالبان را متوقف کند. آنان می‌گویند تعامل کشورهای اروپایی با طالبان، این گروه را در سرکوب زنان جسورتر کرده است.

منتقدان همچنین به وضعیت نمایندگی‌های افغانستان در آلمان اشاره می‌کنند و می‌گویند برخی از آن‌ها تحت نفوذ یا کنترول دیپلومات‌های طالبان قرار دارند؛ موضوعی که به باور آنان می‌تواند به عادی‌سازی وضعیت کنونی افغانستان بینجامد.

«زنان جنازه بر دوش / جهان نشسته خاموش»

در پاریس، معترضان با شعار «زنان جنازه بر دوش، جهان نشسته خاموش» نسبت به آنچه بی‌تفاوتی جامعه جهانی در برابر وضعیت زنان افغانستان می‌خوانند، اعتراض کردند.

در مادرید نیز یک زن افغان در سخنانی تند از وضعیت حقوق بشر در افغانستان انتقاد کرد و گفت در شرایطی که زنان و مردان از خانه‌ها بازداشت می‌شوند، جامعه جهانی نباید سکوت کند.

100%

در هلسینکی، جمعی از شهروندان افغان و فعالان مدنی مقابل پارلمان فنلند تجمع کردند و خواستار اقدام جدی جامعه جهانی در حمایت از حقوق زنان افغانستان شدند.

در تورنتو، معترضان با شعار «نه به طالبان» و «تحصیل، کار، آزادی» تجمع کردند و از دولت کانادا خواستند از جرم‌انگاری «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان حمایت کند. برخی شهروندان ایرانی و کانادایی نیز در این تجمع حضور داشتند.

در ایران، گزارش‌ها از ادامه تجمعات افغان‌ها در تهران و مشهد حکایت دارد. معترضان در روزهای اخیر در مقابل سفارت و کنسولگری افغانستان تحت کنترول طالبان تجمع کرده‌اند. با این حال، در مشهد پلیس از برگزاری یکی از تجمعات جلوگیری کرده است. معترضان می‌گویند برای دریافت مجوز اقدام کرده بودند، اما اجازه برگزاری دریافت نکرده‌اند.

یک مادر دیگر با اشاره به وضعیت زنان و دختران در افغانستان، گفت: «هر روز که می‌گذرد، می‌بینم که امید در چشمان دخترم کم‌رنگ‌تر می‌شود و این بزرگ‌ترین درد یک مادر است.»

حکومت طالبان در نزدیک به پنج سال گذشته، محدودیت‌های گسترده‌ای علیه زنان در عرصه‌های پوشش، حضور در اجتماع، تحصیل و کار وضع کرده است.

این گروه همچنین قوانینی وضع کرده است که حقوق اساسی زنان را به گونه‌ای «سازمان‌یافته» هدف قرار می‌دهد. منتقدان و کارشناسان حقوق بشر، سیاست‌ها و عملکرد طالبان درباره زنان افغانستان را «آپارتاید جنسیتی» عنوان می‌کنند.

علاوه بر این، اخراج اجباری میلیون‌ها مهاجر از کشورهایی مانند ایران و پاکستان، به چالش‌های زندگی زنان در افغانستان افزوده است.

تا پیش از بازگشت طالبان به قدرت، روز مادر در بسیاری از نهادهای دولتی، آموزشی، فرهنگی و رسانه‌ای به‌گونه گسترده گرامی داشته می‌شد.

آسیب‌پذیری زنان و مادران

آمار نهادهای بین‌المللی نشان می‌دهد که بحران بشری در افغانستان بسیار گسترده است و زنان و مادران از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در این بحران‌اند.

دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در برنامه نیازمندی‌ها و پاسخ بشردوستانه افغانستان برای سال ۲۰۲۶ گفته است که حدود ۲۱ میلیون و ۹۰۰ هزار نفر در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.

بر اساس همین ارزیابی، بیش از ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار زن و دختر در افغانستان در سال ۲۰۲۶ به کمک‌های بشردوستانه نیازمندند.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد نیز گفته است که در سال ۲۰۲۶ حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار زن باردار و شیرده در افغانستان با سوءتغذیه حاد روبه‌رو هستند.

این نهاد گفته است که کاهش کمک‌های مالی و محدودیت‌ها بر کار زنان در بخش صحت، دسترسی زنان و مادران به خدمات صحی را دشوارتر کرده است.

بانک جهانی، بر اساس برآوردهای سازمان جهانی صحت، یونیسف، صندوق جمعیت سازمان ملل و گروه بانک جهانی، نرخ مرگ‌ومیر مادران در افغانستان را ۵۲۱ مرگ در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده ثبت کرده است.

این رقم نشان می‌دهد که بارداری و زایمان در افغانستان همچنان برای بسیاری از زنان خطرناک است. همچنین، محدودیت‌های طالبان علیه کار زنان و مرکز تحصیلات پزشکی، دسترسی زنان به خدمات بهداشتی را به ویژه در خارج از شهرهای اصلی محدود کرده است.

ممنوعیت آموزش دختران، به رنج مادران افزوده است

رحیمه، مادری از هرات، می‌گوید تنها فرزندش، مهسا، هنگام بازگشت طالبان در سال ۱۴۰۰، دانشجوی سال اول دانشگاه بود، اما پس از آن خانه‌نشین شد.

شوهر رحیمه یک سال پیش از بازگشت طالبان درگذشته بود و او پس از بسته شدن دانشگاه‌ها، دخترش را برای چند ماه به آموزشگاه‌ها فرستاد. با بسته شدن این مراکز از سوی طالبان، مهسا بار دیگر از آموزش بازماند.

رحیمه به افغانستان اینترنشنال گفت که وضعیت روحی دخترش پس از محرومیت از آموزش، روزبه‌روز بدتر شده است. به گفته او، مهسا با «افکار عجیب» روبه‌رو شده و بارها او را نزد پزشک برده است.

این زن می‌گوید پزشک تشخیص داده است که دخترش دچار افسردگی و اضطراب ناشی از انزوای اجتماعی شده است.

این مادر می‌گوید هر روز بیش از گذشته نگران دخترش است و اکنون بیشتر وقتش را صرف مواظبت از او می‌کند.

یونیسف هشدار داده که ادامه ممنوعیت آموزش دختران و محدودیت کار زنان می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ باعث از دست رفتن ۲۰ هزار معلم زن و پنج هزار و ۴۰۰ کارمند صحی زن در افغانستان شود.

این نهاد گفته است که از زمان ممنوع شدن آموزش دختران بالاتر از صنف ششم در سپتامبر ۲۰۲۱، بیش از دو دختر در افغانستان از آموزش محروم شده‌اند.

یک مادر دیگر افغان به افغانستان اینترنشنال گفته است که دخترش آرزو داشت درس بخواند و آینده‌ای برای خود بسازد، اما اکنون مانند هزاران دختر دیگر با ناامیدی و محرومیت روبه‌رو است.

این مادر گفته است که شب‌ها از فکر آینده دخترش خواب ندارد و نمی‌داند چگونه می‌تواند او را از نگرانی و سختی نجات دهد.

او افزوده است: «ما فقط یک زندگی عادی، امنیت، آموزش و فرصتی برای ساختن آینده می‌خواهیم.»

فشار مضاعف طالبان به خاطر پوشش

در روزهای اخیر، بازداشت زنان در هرات به بهانه رعایت نکردن دستورهای پوشش طالبان نیز نگرانی‌ها درباره وضعیت زنان و مادران را بیشتر کرده است.

دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید که طالبان در هرات علیه معترضان از زور بیش از حد استفاده کرد و به سوی جمعیت معترض شلیک کرده است.

طالبان در هرات زنانی را که حتی مانتو بپوشند بازداشت می‌کند.

بازداشت زنان در هرات ترس گسترده‌ای در میان زنان و دختران ایجاد کرده است.

بر اساس گزارش بسیاری از بازاریان در هرات، زنان بخشی قابل وصفی از مشتریان بازارهای هرات را تشکیل می‌دهند. به گفته آنان پس از سختگیری‌های طالبان اکنون کسب‌وکار در هرات به شکل کم‌سابقه‌ای محدود شده است.

بازگشت از کشورهای همسایه

در همین حال، بازگشت گسترده مهاجران افغان از ایران و پاکستان نیز فشار تازه‌ای بر خانواده‌ها، به‌ویژه مادران، وارد کرده است.

بخش زیادی از این خانواده‌ها بدون خانه، کار، درآمد ثابت و دسترسی آسان به خدمات صحی و آموزشی به افغانستان برگشته‌اند.

نهادهای امدادرسان می‌گویند که زنان، کودکان، خانواده‌های بازگشت‌کننده، افراد دارای معلولیت و خانواده‌های زن‌سرپرست از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در افغانستان‌اند.

یونیسف در اپریل ۲۰۲۶ هشدار داد که ادامه ممنوعیت آموزش دختران و محدودیت کار زنان می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ باعث از دست رفتن ۲۰ هزار معلم زن و پنج هزار و ۴۰۰ کارمند صحی زن در افغانستان شود.

این نهاد گفته است که از زمان ممنوع شدن آموزش دختران بالاتر از صنف ششم در سپتامبر ۲۰۲۱، یک میلیون دختر در افغانستان از آموزش محروم شده‌اند.

یک مادر افغان به افغانستان اینترنشنال گفته است که دخترش آرزو داشت درس بخواند و آینده‌ای برای خود بسازد، اما اکنون مانند هزاران دختر دیگر با ناامیدی و محرومیت روبه‌رو است.

او گفت: «هر روز که می‌گذرد، می‌بینم که امید از چشمان دخترم کم‌رنگ‌تر می‌شود و این بزرگ‌ترین درد یک مادر است.»

این مادر گفته است که شب‌ها از فکر آینده دخترش خواب ندارد و نمی‌داند چگونه می‌تواند او را از نگرانی و سختی نجات دهد.

او افزوده است: «ما فقط یک زندگی عادی، امنیت، آموزش و فرصتی برای ساختن آینده می‌خواهیم.»

در روزهای اخیر، بازداشت زنان در هرات به اتهام رعایت نکردن دستورهای پوشش طالبان نیز نگرانی‌ها درباره وضعیت زنان و مادران را بیشتر کرده است.

دیده‌بان حقوق بشر گفته است که طالبان در ۹ جون ۲۰۲۶ در هرات علیه معترضان از زور بیش از حد استفاده کرد، به سوی جمعیت شلیک کرد، یک کودک را کشت، شماری را زخمی کرد و تعدادی را بازداشت کرد.

رویترز نیز به نقل از سازمان ملل گزارش داده است که بازداشت زنان در هرات ترس گسترده‌ای در میان زنان و دختران ایجاد کرده است.

در همین حال، بازگشت گسترده مهاجران افغان از ایران و پاکستان نیز فشار تازه‌ای بر خانواده‌ها، به‌ویژه مادران، وارد کرده است.

داده‌های کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل نشان می‌دهد که تا ۲۳ می ۲۰۲۶ بیش از ۷۳۸ هزار افغان به کشور برگشته‌اند.

بخش زیادی از این خانواده‌ها بدون خانه، کار، درآمد ثابت و دسترسی آسان به خدمات صحی و آموزشی به افغانستان برگشته‌اند.

نهادهای امدادرسان می‌گویند که زنان، کودکان، خانواده‌های بازگشت‌کننده، افراد دارای معلولیت و خانواده‌های زن‌سرپرست از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در افغانستان‌اند.

چهار سال و ده ماه پس از بازگشت طالبان، روز مادر در افغانستان در حالی برگزار می‌شود که بسیاری از مادران افغان با گرسنگی، بیماری، بیکاری، محدودیت رفت‌وآمد، بسته ماندن مکتب‌ها به روی دختران و نگرانی از آینده فرزندان‌شان روبه‌رو هستند.

او در روز سوم مارچ از سوی اداره مهاجرت و گمرک امریکا بازداشت شده بود.

بر اساس گزارش رسانه‌های امریکایی، یک قاضی فدرال به نام پیتر ولته، درخواست محمدعلی را پذیرفت و دستور داد که پرونده‌ او از سوی دادگاه مهاجرت بار دیگر بررسی شود.

این تصمیم باعث شد مشروعیت قانونی بازداشت او و نیز پرونده پناهندگی‌اش دوباره مورد ارزیابی قرار گیرد. این نظامی پیشین افغانستان در بخش استخبارات وظیفه انجام می‌داد و پس از خروج امریکا از افغانستان به ایالات متحده رفت.

او در سال ۲۰۲۲ از افغانستان فرار کرد و از مسیر عراق، برزیل و امریکای مرکزی عبور کرد تا سرانجام به مرز ایالات متحده و مکسیکو رسید و در تاریخ ۱۱ فبروری ۲۰۲۴ خود را در وقت تعیین‌شده به اداره گمرک و حفاظت مرزی معرفی کرد. تصمیم اخیر قاضی به این معنا است که پرونده او اکنون از طریق دادگاه ویژه مهاجرت دوباره بررسی خواهد شد و در آن، دلایل پناهندگی، وضعیت امنیتی و شرایط افغانستان بار دیگر ارزیابی می‌شود.

این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که بررسی پرونده‌های پناهجویان افغان در امریکا همچنان به دلیل روندهای طولانی حقوقی و نگرانی‌های امنیتی با تأخیر مواجه است.

خبرگزاری مهر روز شنبه ۲۳ جوزا گزارش داد که مدیرکل بندر و دریانوردی خرمشهر گفت نخستین عملیات صادرات گاز مایع (LPG) از طریق حمل‌ونقل ترکیبی به مقاصد افغانستان و پاکستان با موفقیت انجام شد.

حمل‌ونقل ترکیبی به معنای استفاده همزمان از چندین وسیله نقلیه (مانند کشتی، ریل و کامیون) تحت یک قرارداد واحد است.

پس از بسته شدن مرزهای پاکستان، طالبان کوشیده است که واردات از ایران را افزایش دهد.

حجم روابط تجاری میان دو کشور حدود چهار میلیارد دالر برآورد شده است.

کالاهای اصلی صادراتی از ایران شامل محصولات پتروشیمی، گاز مایع، نفت سفید، مواد غذایی، مصالح ساختمانی و کالاهای مصرفی است.

منابع می‌گویند بیشتر سرنشینان قایق را کارگران معدن تشکیل می‌دادند.

این حادثه حوالی ساعت ۱۱ پیش از چاشت رخ داده و تاکنون جزئیات دقیقی درباره علت واژگونی قایق منتشر نشده است.

فرماندهی پولیس طالبان در بدخشان این حادثه را تائید کرده است.

احسان‌الله کامگار، سخنگوی این فرماندهی گفت که در مجموع ۱۳ نفر در قایق سوار بودند که ۹ نفر نجات یافته‌اند و جستجو برای یافتن چهار نفر مفقود دیگر ادامه دارد.

با این حال، یک منبع محلی به افغانستان اینترنشنال گفته است که هفت نفر نجات یافته، اجساد دو نفر از آب بیرون کشیده شده و چهار نفر دیگر همچنان ناپدید هستند. مقامات طالبان تاکنون درباره وجود جان‌باختگان اظهارنظری نکرده‌اند.

ولایت بدخشان با جغرافیای کوهستانی و رودخانه‌های پرآب مانند کوکچه و پنج، اغلب از قایق‌ها برای جابه‌جایی کارگران معادن و ساکنان محلی استفاده می‌کند.

این منطقه غنی از معادن طلا، لاجورد و سایر مواد معدنی است، اما نبود استانداردهای ایمنی مناسب، زیرساخت‌های ضعیف حمل‌ونقل و شرایط جوی متغیر، حوادث مشابه را در سال‌های اخیر افزایش داده است.

بسیاری از کارگران معدن برای رسیدن به مناطق دورافتاده مجبور به عبور از رودخانه‌ها هستند که خطر واژگونی قایق‌ها را بالا می‌برد.