دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کردند ارتش این کشور در پاسخ به شلیک پرتابه از سوی حزبالله به خاک اسرائیل، اهدافی را در منطقه ضاحیه بیروت هدف قرار داده است.
به گفته این مقامات این حمله در واکنش به شلیک پرتابه از لبنان انجام شده است.
مقامهای اسرائیلی همچنین افزودند که اسرائیل شلیک به خاک خود را تحمل نخواهد کرد.
این حمله پس از آن انجام شد که ارتش اسرائیل اعلام کرد حزبالله یکشنبه ۲۴ جوزا، سه پرتابه به سوی شهرهای شمال اسرائیل شلیک کرد.
پیشتر مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کرده بودند در صورت حمله اسرائیل به جنوب لبنان و به طور خاص، بیروت، حملات تلافیجویانه علیه اسرائیل انجام خواهند داد.
رویترز به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد که بر اساس پیشنویس تفاهمنامه میان تهران و واشنگتن، امریکا با آزادسازی ۲۵ میلیارد دالر از داراییهای مسدودشده ایران موافقت کرده است.
به گفته این مقام، این داراییها از طریق انتقال مستقیم نقدی، همکاری کشورهای منطقه و ایجاد خطوط اعتباری مالی آزاد خواهند شد.
این مقام همچنین گفت امریکا در چارچوب تفاهمنامه احتمالی، برای مدت مشخصی از اعمال تحریمهای نفتی علیه تهران صرفنظر خواهد کرد و در مقابل، جمهوری اسلامی تنگه هرمز را بلافاصله بهروی همه کشتیهای بازرگانی باز خواهد کرد.
رویترز همچنین به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد که امریکا با رقیقسازی ذخایر اورانیوم با غنای بالا در داخل ایران موافقت کرده است و سازوکار اجرای این موضوع در ۶۰ روز آینده مورد بحث قرار خواهد گرفت.
رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش نوشته است که تفاهمنامه احتمالی میان واشنگتن و تهران شامل یک دوره ۶۰ روزه برای مذاکرات فنی و سیاسی درباره برنامه هستهای ایران خواهد بود.
بر اساس این گزارش، امریکا در این مدت از اجرای بخشی از تحریمهای نفتی علیه ایران صرفنظر میکند و امکان فروش نفت ایران را فراهم میکند.
در مقابل، جمهوری اسلامی تنگه هرمز را به روی کشتیهای تجاری باز کرده و عبور و مرور دریایی را تسهیل خواهد کرد.
نکته مهم گزارش رویترز این است که هنوز اختلافهایی بر سر سرنوشت نهایی ذخایر اورانیوم غنیشده وجود دارد و توافق نهایی در این زمینه حاصل نشده است.
برخی مقامهای ایرانی نیز پیشتر گفته بودند که موضوع هستهای قرار است در مذاکرات بعدی بررسی شود.
ارتش اسرائیل برای بیش از ۱۰ شهرک و روستا در محدوده رودخانه زهرانی لبنان هشدار تخلیه صادر کرد و از ساکنان این مناطق خواست خانههای خود را تخلیه کرده و به شمال رودخانه زهرانی نقل مکان کنند.
این هشدارها پس از آن صورت گرفته است که ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروی هوایی این کشور در روز شنبه ۲۳ جوزا، «یک هدف هوایی مشکوک را که از لبنان وارد خاک اسرائیل شده بود، رهگیری کرده است».
ارتش اسرائیل پیشتر نیز برای ساکنان روستاهای صرفند، تفاحتا و مزرعه سینا در جنوب لبنان هشدار تخلیه صادر کرده بود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که مقامهای امریکایی و ایرانی از نزدیک شدن به توافقی برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه خبر دادهاند.
یک مقام ارشد امریکایی گفته است پیشنویس توافق صلح شامل لبنان نیز میشود.
با این حال، درگیریها میان اسرائیل و حزبالله با وجود آتشبسهای اعلامشده همچنان ادامه دارد.
العربیه به نقل از منابع خود گزارش داد که هیئتهای امریکا و ایران امروز در یک نشست مجازی، تفاهمنامه صلح را امضا میکنند. رسانههای ایرانی نیز از سفر دوباره یک هیئت قطری به تهران برای رایزنی با مقامهای جمهوری اسلامی خبر دادهاند.
بر اساس گزارش العربیه، این نشست با حضور کشورهای میانجی، پاکستان و قطر، برگزار میشود و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور امریکا، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز در آن حضور خواهند داشت.
منابع به العربیه گفتهاند که پس از امضای این تفاهمنامه، تنگه هرمز دوباره باز میشود و رفتوآمد در آن بدون پرداخت هزینه اجازه داده خواهد شد.
به گفته این منابع، پس از امضای توافق، محاصره بندرهای ایران نیز برداشته خواهد شد.
در همین حال، رسانههای ایرانی گزارش دادهاند که یک هیئت قطری بار دیگر برای گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی وارد تهران شده است.
ایرنا گزارش داد که این هیئت درباره آخرین تحولات مربوط به تلاشها برای پایان دادن به آنچه مقامهای جمهوری اسلامی «جنگ تحمیلی امریکا» میخوانند، گفتوگو کرده است.
این دومین سفر گزارششده هیات قطری به تهران در هفته جاری است و همزمان با مرحله پایانی مذاکرات درباره توافق در حال شکلگیری میان امریکا و ایران انجام شده است.
گزارشها درباره نزدیکشدن ایران و امریکا به یک توافق احتمالی، اختلاف میان حامیان جمهوری اسلامی را علنی کرده است. مخالفان این تفاهم در چند شهر تجمع کردند و شماری از چهرههای حکومتی نیز از این مخالفتها انتقاد کردند.
در حالیکه مقامهای امریکایی و پاکستانی از نزدیکشدن تهران و واشنگتن به یک چارچوب توافق برای پایان جنگ خبر دادهاند، جمهوری اسلامی هنوز زمان مشخصی را برای امضای این تفاهم تایید نکرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، گفته است توافق با جمهوری اسلامی قرار است یکشنبه، ۲۴ جوزا، امضاء شود. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز گفته است دو طرف بر سر چارچوب یک توافق صلح به تفاهم رسیدهاند و اسلامآباد برای امضای الکترونیکی آن آماده میشود.
با این حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفته است امضای توافق «یکشنبه» انجام نمیشود، اما احتمال دارد در روزهای آینده صورت گیرد.
افزایش اختلافات
همزمان، احتمال امضای تفاهم با امریکا با مخالفت تند بخشی از حامیان حکومت روبهرو شده است. ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد شماری از حامیان حکومت در مشهد و تهران علیه این تفاهم تجمع کردند.
در مشهد، گروهی از معترضان مقابل دفتر نمایندگی وزارت خارجه تجمع کردند و علیه عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، شعار دادند. آنان عراقچی را «سازشکار» و «نفوذی» خواندند.
در تهران نیز معترضان علیه عراقچی و محمدباقر قالیباف شعار دادند. آنان با اشاره به کشتهشدن علی خامنهای، از روند تفاهم احتمالی انتقاد کردند و آن را «عقبنشینی» دانستند.
اعضای مجلس: از خط قرمز رهبر عبور شده است
مخالفتها درباره امضای توافقنامه با امریکا در ایران به خیابانها محدود نمانده است.
کامران غضنفری، نماینده مجلس جمهوری اسلامی، گفته است مقامهای جمهوری اسلامی در مذاکرات از «خطوط قرمز» رهبر جمهوری اسلامی عبور کردهاند و به همین دلیل هرگونه توافق با امریکا مشروعیت ندارد.
نایبرئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس جمهوری اسلامی، هم گفته است امریکا با این توافق به «پیروزی کامل» میرسد.
در سوی دیگر، شماری از چهرههای حکومتی از شدت گرفتن مخالفتها انتقاد کردهاند. محمدمهدی میرباقری، عضو مجلس خبرگان ایران گفته است ممکن است تفاهم «عالی» نباشد، اما نباید نگرانی و اضطراب به مردم منتقل شود.
او از معترضان خواسته است «اضطراب» ایجاد نکنند. میرباقری همچنین گفته است مجتبی خامنهای نظارت جدی دارد، تذکر میدهد و صحنه را کنترول میکند.
عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز در واکنش به تجمعهای مخالفان تفاهم با امریکا نوشته است که نباید اختلافها به تنازع و تفرقه تبدیل شود. او از مخالفان خواسته است «صفوف متحد ملت» را درهم نشکنند.
در همین حال، یک مقام ارشد دولت امریکا به فاکسنیوز گفته است واشنگتن باور دارد چارچوب توافقی با تهران در حال شکلگیری است. به گفته او، این توافق جمهوری اسلامی را ملزم میکند تنگه هرمز را بدون دریافت عوارض باز کند و امریکا نیز محاصره بنادر ایران را لغو کند.
ترامپ گفته است این توافق «دیواری در برابر دستیابی به سلاح هستهای» خواهد بود. او همچنین گفته است پس از آرام شدن شرایط، مواد هستهای باقیمانده از تاسیسات ایران خارج و نابود خواهد شد.
با این حال، برخی تحلیلگران میگویند هنوز میان روایت امریکا و جمهوری اسلامی از آنچه توافق شده، فاصله وجود دارد. ریچارد هاس، رئیس سابق شورای روابط خارجی امریکا، گفته است تا زمانی که واقعیتها روشن نشود، باید «سر و صداها» را نادیده گرفت.
در حالیکه مقامهای امریکایی و پاکستانی از امضای قریبالوقوع یک چارچوب توافق برای پایان دادن به جنگ میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی خبر میدهند، تهران هنوز زمان مشخصی برای امضای این توافق را تائید نکرده و همزمان مخالفتها با آن در میان بخشی از حامیان حکومت در ایران ادامه دارد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز شنبه ۲۳ جوزا در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد توافق با [حکومت] ایران قرار است روز یکشنبه ۲۴ جوزا، همزمان با هشتادمین سالروز تولد او، امضا شود.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز گفت دو طرف بر سر چارچوب یک توافق صلح به تفاهم رسیدهاند و اسلامآباد برای امضای الکترونیکی این توافق در روز یکشنبه آماده میشود. به گفته او، مذاکرات فنی و کارشناسی پس از امضای این چارچوب ادامه خواهد یافت.
با این حال، جمهوری اسلامی چنین زمانبندی را تایید نکرده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته است امضای توافق «فردا» [یکشنبه] انجام نخواهد شد، هرچند احتمال دارد این اتفاق در روزهای آینده رخ دهد.
بر اساس گزارش رویترز، یکی از محورهای اصلی این توافق، بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به محدودیتهای ایجادشده در این گذرگاه حیاتی انرژی است. ترامپ اعلام کرده است که به محض امضای توافق، تنگه هرمز «برای همه» باز خواهد شد.
منابع آگاه از مذاکرات به رویترز گفتهاند که پیشنویس یادداشت تفاهم شامل بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران و لغو محاصره دریایی اعمالشده از سوی امریکا است. یک مقام امریکایی به رویترز گفته است که این اقدامات به صورت همزمان اجرا خواهند شد و پس از آن مرحله پاکسازی ماینها از مسیرهای دریایی آغاز میشود؛ اقدامی که ممکن است با مشارکت کشورهای عضو گروه هفت انجام شود.
به نوشته رویترز، در ازای بازگشایی تنگه هرمز، امریکا روند آزادسازی میلیاردها دالر از داراییهای مسدودشده ایران را آغاز خواهد کرد و تحریمهای مربوط به صادرات نفت ایران را نیز تعلیق خواهد کرد.
اسماعیل بقایی نیز به خبرگزاری فارس گفته است که آزادسازی داراییهای بلوکهشده بخش جداییناپذیر توافق است. او در عین حال تاکید کرده که [حکومت] ایران برای خدمات ارائهشده در تنگه هرمز باید هزینه دریافت کند. بقایی همچنین خواستار پایان حضور پایگاههای نظامی خارجی در منطقه شده است.
رویترز گزارش داده که موضوع برنامه هستهای جمهوری اسلامی در مرحله بعدی مذاکرات و در قالب یک دوره ۶۰ روزه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. به گفته یک مقام امریکایی، هدف نهایی این مذاکرات برچیدن برنامه هستهای ایران، نابودی ذخایر اورانیوم با غنای بالا و انتقال آنها از کشور است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که در داخل ایران مخالفتهایی با توافق احتمالی در حال شکلگیری است. ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی و رسانههای داخلی نشان میدهد گروهی از مخالفان توافق در تهران و برخی شهرهای دیگر تجمع کردهاند و علیه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و مسئول مذاکرات، شعار سر دادهاند.
رویترز به نقل از یک شهروند ساکن مشهد گزارش داده است که برخی معترضان شعارهایی مانند «مرگ بر سازشکار» و «سازشکار، استعفا، استعفا» سر دادهاند؛ شعارهایی که به نظر میرسد عراقچی را هدف قرار داده بود.
به گزارش رویترز، با وجود پیشرفت مذاکرات، درگیریهای نظامی همچنان ادامه دارد. ارتش امریکا اعلام کرده است که بامداد شنبه چندین پهپاد انتحاری ایرانی را که به سمت تنگه هرمز در حرکت بودند سرنگون کرده است.