همیش فالکونر، معاون وزیر خارجه بریتانیا در سفر به اسلامآباد گفت که پاکستان بر اساس قوانین بینالمللی حق دارد در برابر تهدیدهای برخاسته از خاک افغانستان از خود دفاع کند. او همچنین هشدار داد که ناامنی در افغانستان به مرزهای این کشور محدود نمیماند و پیامدهای منطقهای دارد.
آقای فالکونر که مسئول امور خاورمیانه، افغانستان و پاکستان در وزارت خارجه بریتانیا است، این اظهارات را در جریان سفرش به اسلامآباد و در گفتوگو با روزنامه دان مطرح کرده است.
فالکونر با اشاره به تنشهای مرزی میان افغانستان و پاکستان گفت هر کشوری در صورت مواجهه با تهدیدهای فرامرزی، در چارچوب قوانین بینالمللی حق دارد از شهروندان خود محافظت کند.
مقامهای پاکستانی بارها طالبان افغان را متهم کردهاند که به گروههای مسلح مخالف اسلامآباد اجازه فعالیت در خاک افغانستان را میدهد. طالبان این اتهامات را رد کرده است.
تهدیدهای فرامرزی افغانستان
معاون وزیر خارجه بریتانیا ضمن ابراز تسلیت به خانوادههای قربانیان حملات اخیر در پاکستان، وضعیت امنیتی منطقه را «عمیقاً نگرانکننده» خواند.
او گفت: «هیچکس نمیخواهد شاهد تلفات غیرنظامیان باشد؛ چه در پاکستان و چه در افغانستان.»
فالکونر افزود چالشهای امنیتی پاکستان صرفاً یک مسئله داخلی نیست و پیامدهای گسترده منطقهای دارد. به گفته او، تهدیدهای امنیتی برخاسته از افغانستان میتواند به کشورهای همسایه و فراتر از منطقه آسیب بزند.
تأکید بر گفتوگو میان کابل و اسلامآباد
فالکونر در جریان سفر خود با مقامهای ارشد پاکستانی، از جمله اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر خارجه پاکستان، دیدار کرد. او گفت افغانستان بهعنوان کشوری کلیدی برای صلح و ثبات منطقه، محور اصلی این گفتوگوها بوده است.
او افزود: «از گفتوگوهای ما کاملاً روشن است که پاکستان معتقد است برخی از تهدیدهایی که با آن مواجه است، از آن سوی مرز سرچشمه میگیرد. این نگرانی جدی بوده و نیازمند همکاری و بررسی است.»
این مقام بریتانیایی همچنین بر ضرورت جلوگیری از تشدید تنشها و گسترش تعاملات دیپلوماتیک میان اداره طالبان و اسلامآباد تأکید کرد.
روابط اداره طالبان و پاکستان در ماههای اخیر به دلیل افزایش حملات مرزی و اتهامهای متقابل درباره فعالیت گروههای مسلح تیرهتر شده است. اسلامآباد بارها ادعا کرده است که اعضای تحریک طالبان پاکستان از خاک افغانستان به پاکستان حمله میکنند، اما طالبان این ادعاها را رد کرده و گفته است اجازه نمیدهد از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده شود.
دو عضو ارشد جبهه مقاومت با حفظ هویت خود به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامهای ایرانی این جبهه را از جنگ با طالبان منع کردهاند.
ظاهراً، مقامهای ایرانی به اعضای جبهه مقاومت هشدار دادهاند که «شلیک به طالبان به معنای شلیک به ما است.»
طبق اطلاعات، جمهوری اسلامی فشارها بر اعضای جبهه مقاومت ملی مقیم ایران را افزایش داده است تا حملات شان علیه طالبان را متوقف کنند.
این منابع همچنین میگویند روابط جمهوری اسلامی با طالبان در حال گسترش است و مقامهای ایرانی به جبهه مقاومت گفتهاند که تهران در صورت بهبود شرایط و توافق احتمالی با امریکا، ممکن است به سمت به رسمیت شناختن اداره طالبان حرکت کند.
تا هنوز مشخص نیست که پاسخ جبهه مقاومت به درخواست مقامهای ایرانی چه بوده است.
سخنگوی احمد مسعود، رهبر جبهه، تا زمان انتشار این گزارش به سوالات خبرنگار افغانستان اینترنشنال درباره ادعای فشارهای جمهوری اسلامی پاسخ نداده است.
همزمان، دو منبع آگاه دیگر به افغانستان اینترنشنال گفتند که جمهوری اسلامی برای نظامیان پیشین افغانستان مقیم ایران نیز محدودیتهایی وضع کرده است.
این منابع با حفظ هویت خود گفتند که بیشتر نظامیان سابق در ایران ثبتنام شدهاند و بدون مجوز رسمی وزارت خارجه ایران نمیتوانند به افغانستان سفر کنند. به گفته آنان، جمهوری اسلامی نگران پیوستن نظامیان پیشین به جبهات مخالف طالبان است.
افغانستان اینترنشنال دریافته است که دو عضو پیشین ارتش افغانستان میخواستند به افغانستان سفر کنند، اما مسئولان ایرانی از آنها خواستند که برای خروج از ایران باید نامهای از وزارت خارجه جمهوری اسلامی دریافت کنند.
جبهه مقاومت ملی در ایران، بهویژه در شهر مشهد، دفتر دارد و شماری از اعضای آن، از جمله محمد اسماعیل خان، در ایران به سر میبرند. این جبهه یکی از جریانهای نظامی و سیاسی مخالف طالبان است و هر از گاهی مسئولیت حملات علیه نیروهای طالبان را بر عهده میگیرد.
در تازهترین مورد، جبهه مقاومت ملی اعلام کرد که نیروهایش شنبهشب (۲۳ جوزا ۱۴۰۵) عملیاتی علیه طالبان در هرات انجام دادهاند که در نتیجه آن به گفته این جبهه، دو عضو طالبان کشته شدند.
این جبهه همچنین در خبرنامهای اعلام کرد که جمعهشب (۲۲ جوزا ۱۴۰۵) عملیاتی هدفمند را در ولسوالی فرنگ ولایت بغلان انجام داده که در نتیجه آن یک عضو طالبان کشته و عضو دیگری زخمی شده است.
پیش از این، احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، و محمد اسماعیل خان با میانجیگری ایران با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در تهران دیدار کرده بودند.
محمد اسماعیل خان درباره این دیدار گفته بود که این مذاکرات با هدف رساندن پیام و خواستههای مردم برای پایان دادن به وضعیت کنونی انجام شده است و اگر طالبان به این خواستهها تمکین نکند، جبهه مقاومت به هر گزینه لازم متوسل خواهد شد.
شورای علمای شیعه روز دو شنبه ۲۵ جوزا، با انتشار بیانیهای از مسئولان دستهها و هیئتهای عزاداری خواست با نیروهای طالبان در تأمین امنیت مراسم همکاری کامل داشته باشند تا مجالس عزاداری در فضایی آرام، امن و بدون محدودیت برگزار شود.
در بیاینه این شورا گفته شده است که از نیروهای امنیتی طالبان انتظار میرود زمینه برگزاری باشکوه، منظم و امن مراسم محرم و عاشورا را فراهم کنند و حقوق دینی و مذهبی همه شهروندان را مورد توجه قرار دهند.
همزمان، طالبان نیز اعلام کرده است که برای تأمین امنیت مراسم محرم و عاشورا تدابیر ویژهای روی دست گرفته است.
در سالهای گذشته طالبان مراسم عاشورا را در ولایتهای مختلف محدود کرد و گزارشهایی از برخورد خشونتآمیز این گروه با عزاداران، جلوگیری از مراسم و برهم زدن تجمعات مذهبی منتشر شده است.
در خبرنامهای که روز سهشنبه از سوی فرماندهی قول اردوی مرکزی ۳۱۳ طالبان منتشر شد، آمده است که نیروهای این گروه برای تأمین امنیت مراسم ماه محرم به تجهیزات سبک و سنگین مجهز شدهاند تا به گفته آنان، پیروان مذهب شیعه بتوانند آیینهای مذهبی خود را در فضایی امن و آرام برگزار کنند.
گشتهای سیار، ایجاد کمربندهای امنیتی و استقرار ایستهای بازرسی در نقاط مختلف از جمله تدابیری است که طالبان برای تأمین امنیت این مراسم در نظر گرفته است.
در سالهای اخیر در برخی ولایتها پرچمها و نمادهای عاشورا جمعآوری شده و در هرات نیز شماری از غرفههای توزیع نذر آب و شربت تخریب شد.
همچنین دو سال پیش گزارشهایی از برهم خوردن مراسم عاشورا در منطقه گولایی مهتابقلعه در غرب کابل منتشر شد.
در آن زمان برخی شرکتکنندگان ادعا کرده بودند که نیروهای طالبان برای متفرق کردن عزاداران از زور استفاده کرده و شماری از دستههای سینهزنی را پراکنده کردهاند.
طالبان در سال گذشته نیز در روز عاشورا، به بهانه تأمین امنیت، دسترسی به شبکههای مخابراتی را در برخی مناطق محدود کرد.
مقامهای این گروه در آن زمان گفته بودند که این اقدام برای جلوگیری از تهدیدهای احتمالی امنیتی انجام شده است.
