دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، چهارشنبه در حاشیه اجلاس گروه هفت در فرانسه، بار دیگر از نحوه خروج امریکا از افغانستان انتقاد کرد و مدعی شد طالبان برای جلب رضایت واشنگتن در حال «چاپلوسی» از امریکا است. او همچنین از احتمال بازپسگیری تجهیزات نظامی باقیمانده در افغانستان سخن گفت.
ترامپ با اشاره به خروج نیروهای امریکایی از افغانستان در سال ۱۴۰۰ گفت: «به افغانستان نگاه کنید؛ به آن عقبنشینی فاجعهباری که این افراد انجام دادند و تجهیزات را پشت سر گذاشتند. آنها تحت هیچ فشاری نبودند. میتوانستند با حوصله و برنامه خارج شوند.»
او با تأکید بر اینکه خود نیز برنامه خروج از افغانستان را داشت، افزود: «من هم قرار بود خارج شوم، اما ما میخواستیم با عزت و افتخار خارج شویم و صد درصد تجهیزات را با خود ببریم. من حتی خیمهها را هم جمع میکردم. اما آنها روی کار آمدند و همه چیز را رها کردند و تمام تجهیزات را جا گذاشتند.»
رئیسجمهور امریکا سپس به احتمال بازپسگیری این تجهیزات اشاره کرد و گفت: «شاید همه آن تجهیزات را پس بگیریم. البته حالا این موضوع بیشتر جنبه نمادین دارد، چون این تجهیزات کمی قدیمی شدهاند، اما ممکن است همه آنها را بازپس بگیریم.»
ترامپ همچنین مدعی شد که طالبان در تلاش برای بهبود روابط با واشنگتن است و افزود: «طالبان در حال چاپلوسی از ما است.»
این نخستین بار نیست که ترامپ از بازپسگیری تجهیزات نظامی باقیمانده در افغانستان سخن میگوید. با این حال، او تاکنون جزئیاتی درباره سازوکار یا چگونگی بازپسگیری این تجهیزات از طالبان ارائه نکرده است.
ترامپ پیشتر نیز بارها گفته بود که مایل است به دلیل اهمیت ژئوپولیتیکی پایگاه بگرام، بار دیگر کنترول آن را در اختیار بگیرد.
در مقابل، مقامهای طالبان پیش از این ادعاهای ترامپ را رد کرده و گفتهاند که اجازه بازپسگیری این تجهیزات را نخواهند داد. طالبان این تسلیحات را «غنیمت جنگی» میداند و هرگونه بازگشت امریکا به پایگاه بگرام را نیز بهشدت رد کرده است.
پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، گزارشهای رسمی پنتاگون نشان داد که تجهیزات و تسلیحات نظامی به ارزش حدود هفت میلیارد دالر در افغانستان باقی مانده است؛ تجهیزاتی که شامل هواپیماها، موترهای زرهی، سلاحها و تجهیزات پیشرفته دید در شب میشود.
حکومت بایدن در این باره گفته بود که تسلیحات و تجهیزات متعلق به ارتش پیشین افغانستان بود که امریکا در طول حضور خود در افغانستان نیروهای امنیتی افغان داده بود.
آقای فایق روز چهارشنبه در پیامی در اکس نوشت در حالیکه جهان با استفاده از علم، فناوری و هوش مصنوعی در حال بهبود زندگی مردم و ایجاد فرصتهای تازه برای پیشرفت و رفاه است، طالبان مردم افغانستان را از ابتداییترین ابزارهای ارتباطی و دسترسی به اطلاعات محروم میکند.
او افزود که نیمی از جامعه افغانستان از حق آموزش، تحصیل و کار محروم شدهاند و آموزش علوم و مهارتهای عصری در مکاتب و مراکز آموزشی محدود یا ممنوع شده است.
سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل تأکید کرد که آزادیهای اساسی انسانی و اسلامی بهگونه گسترده نقض میشود و محرومساختن عمدی یک ملت از دانش، آگاهی، فناوری و روند پیشرفت، به هیچ دلیل و بهانهای قابل توجیه نیست.
فایق گفت که محکومکردن مردم به فقر، جهل و انزوا از طریق محدودیتهای آموزشی و اطلاعاتی، نه تنها مانع توسعه کشور میشود، بلکه آینده نسلهای بعدی را نیز با خطر مواجه میکند.
ممنوعیت استفاده از موبایلهای هوشمند
افغانستان اینترنشنال پیشتر گزارش داد که هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، استفاده از تلفنهای هوشمند را برای اعضای طالبان و کارمندان دولت ممنوع کرده است. بر اساس اسناد رسیده، این دستور از سوی اداره نظارت و تعقیب فرامین و احکام طالبان به نهادهای مربوطه ابلاغ شده و هشدار داده متخلفان ممکن است به محاکم نظامی معرفی شوند.
در روزهای گذشته، تصاویری از نیروهای طالبان منتشرشده که موبایلهای هوشمند را نابود میکنند.
مرکز خبرنگاران افغانستان تصمیم طالبان مبنی بر ممنوعیت استفاده از تلفنهای هوشمند برای کارمندان ادارات دولتی را محکوم کرد و این اقدام را گامی در راستای تشدید کنترول بر آزادی بیان دانست. این نهاد هشدار داد که با این اقدام، روند اطلاعرسانی بیش از پیش با بحران مواجه خواهد شد.
مرکز خبرنگاران افغانستان روز چهارشنبه گفت هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در دیدار با شماری از والیان در قندهار دستور منع استفاده کارمندان دولتی از تلفنهای هوشمند را صادر کرده و این دستور تاکنون به ولایتهای پکتیا، پکتیکا، خوست، لوگر، بلخ، قندز، بغلان، بادغیس، بدخشان، هرات، هلمند و غزنی ابلاغ شده است.
این ممنوعیت در شرایطی اعمال میشود که پیش از این نیز دسترسی خبرنگاران به اطلاعات با دستورالعملهای سختگیرانه طالبان از جمله ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان و مصاحبههای تصویری، محدود شده بود.
یک خبرنگار محلی در خوست به مرکز خبرنگاران افغانستان گفت که با اجرای این طرح، اطلاعرسانی کنترولشده ادارات محلی که پیش از این از طریق گروههای ویژه در واتساپ انجام میشد، به طور کامل متوقف شده است.
وزیر امر به معروف طالبان افزود: «خلقیها و پرچمیها از حمایت شوروی برخوردار بودند و در دوره جمهوری نیز تمام جهان از این نظام پشتیبانی میکرد، اما این نظام با وجود آن حمایتها سقوط کرد؛ زیرا اندیشه و نظریه اسلامی در آن وجود نداشت.»
تلویزیون ملی افغانستان، تحت کنترول طالبان، روز چهارشنبه ۲۷ جوزا بخشی از سخنرانی صوتی خالد حنفی را منتشر کرد که در آن انتقادهای تندی از نظامهای پیشین افغانستان مطرح شده است.
او از علما، اعضای طالبان، استادان دانشگاهها، معلمان مکاتب و مدارس، وکیلان گذر و تمام شهروندان کشور خواست برای تطبیق آنچه «نظام اسلامی» خواند، متحد شوند. وی تأکید کرد که نباید به مخالفان اجازه داده شود میان مردم اختلاف و تفرقه ایجاد کنند.
آقای حنفی در این سخنرانی گفت: «جمهوری فاسد بیستساله گذشته که تمام جهان از آن حمایت میکرد، به این دلیل از بین رفت که دارای نظریه و اندیشه اسلامی نبود.»
خالد حنفی اما در مورد رژیم اول طالبان و دلایل فروپاشی آن هیچ اشارهای نکرد.
وزیر امر به معروف طالبان گفت: «به دشمن فرصت ندهید که از نام قوم، سمت و سایر عناوین میان ما و مردم کشور شکاف ایجاد کند.»
حنفی با اشاره به رهبران حکومتهای پیشین افغانستان اظهار داشت که قدرت و حکومت پایدار نیست. او گفت: «از نورمحمد ترهکی تا نجیب و سپس تا اشرف غنی، هیچ مقام و منصبی با کسی وفا نکرده است.»
خالد حنفی از چهرههای بانفوذ طالبان به شمار میرود و بارها درباره «نظام اسلامی»، «حاکمیت شرعی» و ارزشهای ایدئولوژیک این گروه اظهارنظر کرده است.
او در تازهترین سخنانش بار دیگر از نظام جمهوری افغانستان انتقاد کرده و دلیل اصلی سقوط آن را نه ضعف نظامی یا کمبود منابع مالی، بلکه نبود «اندیشه اسلامی» دانسته است.
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسوزرای طالبان اخیرا ادعا کرد که نظامی شبیه اداره طالبان در ۵۰۰ سال گذشته در افغانستان سابقه نداشته است. او اداره طالبان را «نعمت الهی» خواند و از مردم خواست قدر آن را بدانند. ملا برادر گفت «اگر قدردان نظام طالبان نباشیم ممکن است این نعمت از دست برود.»
با این وجود، شماری از علمای جهان اسلام محدودیتهای طالبان بر زنان از جمله محرومیت آموزشی و اشتغال زنان را که زیرعنوان شریعت اسلامی خوانده میشود، خلاف آموزههای اسلام میدانند.
