رئیس پیشین امنیت ملی: هند در ساخت پهپاد با طالبان همکاری میکند
احمدضیا سراج، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان میگوید گزارشهایی وجود دارد که هند کمکهای ابتدایی را برای ساخت و توسعه پهپاد در اختیار طالبان قرار داده است. او حملات پهپادی طالبان به پاکستان را غیرموثر خواند و گفت این اقدامات با هدف «فریب افکار عامه» و تبلیغات راهاندازی شده است.
رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان روز شنبه به افغانستان اینترنشنال گفت: «طالبان اکثراً پهپادها را از بازارهای آزاد خریداری میکنند و با دستکاری، قابلیت انتقال مواد انفجاری را به آنها اضافه میکنند.»
او گفت «گزارشهای تاییدنشدهای وجود دارد که هند در حال حاضر یک قسمت از ظرفیتهای ابتدایی را در اختیار طالبان قرار میدهد.» آقای سراج در این زمینه سند و مدرکی ارائه نکرد.
روز گذشته وزارت دفاع طالبان اعلام کرد که با انجام حملات هوایی، «مراکز وابسته به گروه داعش» را در دو ایالت بلوچستان و خیبرپختونخوا پاکستان هدف قرار داده است.
آقای سراج میگوید حملات اخیری که طالبان مدعی است در ایالت بلوچستان پاکستان انجام داد، صرفاً جهت «فریب» مردم و «کاهش فشارهای داخلی» است و بهجز «کاربرد تبلیغاتی»، هیچ دستاورد دیگری نداشته است.
وزارت اطلاعات و نشرات پاکستان تایید کرد که پدافند نیروی هوایی این کشور یک پهپاد ابتدایی متعلق به «رژیم طالبان» را در نزدیکی شینکو، در ولسوالی خیبر شناسایی و سرنگون کرد. بهگفته این وزارت، این نفوذ هوایی بهسرعت مهار شد و هیچ خسارت یا تلفاتی نداشته است.
پاکستان بارها طالبان را به همدستی با هند در برهمزدن امنیت این کشور متهم کرده است. اخیرا خبرنگار افغانستان اینترنشنال در هند گزارش داد که هند زخمیهای طالبان در جنگ با پاکستان را درمان میکند.
دستکم یک زخمی طالبان در جنگ مرزی با پاکستان به دهلی، پایتخت هند منتقل شده و تحت درمان قرار گرفته است. خبرنگار افغانستان اینترنشنال در دهلی روز جمعه این زخمی طالبان را -که به سادگی قادر به راه رفتن نبود- همراه با دو پایوازش در این شهر ملاقات کرده است.
پیشینه استفاده طالبان از پهپاد
احمدضیا سراج با اشاره به اینکه طالبان از دیرباز بدینسو از پهپاد استفاده میکنند، فاش کرد که این گروه در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ میلادی، چندین بار با استفاده از پهپاد بالای پاسگاهها، مراکز نظامی و حتی محلات غیرنظامی در ولایتهای لوگر، میدانوردک، قندوز، تخار، پکتیا و بلخ حمله کرده بود. او گفت که تمام این حملات به وسیله پهپادهای بسیار ابتدایی صورت میگرفت.
به گفته رئیس پیشین امنیت ملی، این پهپادها معمولاً از بازارهای آزاد تحت پوشش استفاده تجارتی خریداری میشدند و با اندک دستکاری، ظرفیت انتقال دو الی چهار کیلوگرام مواد انفجاری را پیدا میکردند.
او در توضیح کارایی این تسلیحات گفت: «این پهپادها از نظر قدرت تخریب میتوانند بالای یک هدف کوچک، اگر بهصورت درست عمل کنند موثر عمل کنند؛ ولی هدف قرار دادن یک مرکز تروریستی با این پهپادها قطعاً موثر نیست، بهجز اینکه برای موارد اطلاعاتی و فریب اذهان استفاده شود.»
پیش از این نیز طالبان مناطقی را در اسلامآباد و راولپندی، از جمله پایگاه هوایی استراتژیک «نورخان» را آماج حملات پهپادی قرار داده بود.
بر اساس گزارشها، طالبان پس از تسلط بر افغانستان، کارگاهها و کارخانههای کوچکی را برای مونتاژ و تولید پهپادهای انتحاری و شناسایی در کابل و برخی ولایتها راهاندازی کردهاند و تلاش میکنند از این ابزار به عنوان بدیلی برای جبران کمبود نیروی هوایی خود در منازعات مرزی استفاده کنند.
ثبت ۱۲ مورد حمله پهپادی طالبان به پاکستان در سال جاری
دادههای سازمان بینالمللی «اکملد» که رویدادهای جنگی و منازعات جهان را ثبت میکند، نشان میدهد که طالبان افغان برای نخستینبار در فبروری سال جاری میلادی، استفاده از پهپادها را به عنوان بخشی از پاسخ نظامی خود در برابر پاکستان آغاز کردهاند.
بر اساس آمارهای این نهاد بینالمللی، از زمان آغاز این تاکتیک جدید نظامی در فبروری تاکنون، دستکم ۱۲ مورد حمله پهپادی توسط نیروهای طالبان به داخل خاک پاکستان ثبت و مستند شده است.
روزنامه بریتانیایی دیلی میل در جوزا ۱۴۰۴ گزارش داد که طالبان در پی ساخت پهپادهای انتحاری است که میتوانند به اهدافی فراتر از مرزهای افغانستان حمله کنند. در گزارش آمده است که این پهپادها در کمپ فونیکس در حومه کابل ساخته میشوند. این کمپ پیش از ۲۰۲۱ پایگاه نیروهای امریکایی بود.
وزارت داخله طالبان میگوید که بر اثر آتشسوزی در فاز دوم شهرک صنعتی هرات یک نفر کشته شده و این حادثه ۲۰ میلیون افغانی خسارت وارد کرده است.
طالبان گفته آتشنشانها به ارزش ۶۵۰ میلیون افغانی اموال تاجران را نجات دادهاند.
عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت داخله طالبان در خبرنامهای نوشت این آتشسوزی حوالی ساعت ۳:۰۰ بامداد شنبه، ۳۰ جوزا در کارخانه نور آریا در فاز دوم شهرک صنعتی هرات رخ داده است. او افزود که این کارخانه در زمینه تولید کاغذ و مقوا فعالیت دارد.
طالبان درباره علت این آتشسوزی ابرازنظر نکرده است. باشندگان هرات پیشتر از بلند شدن ستون دود در شهرک صنعتی خبر داده بودند.
وزارت داخله طالبان همزمان از وقوع یک آتشسوزی دیگر در ناحیه اول شهر جلالآباد خبر داده است. این وزارت گفته آتشنشانها در ننگرهار اموال مردم به ارزش یک میلیون افغانی را از فرو رفتن به کام آتش نجات دادند.
سیریک ژومانگارین، معاون صدراعظم و وزیر اقتصاد قزاقستان که در رأس یک هیئت بلندپایه وارد کابل شد، روز شنبه (۳۰ جوزا) با محمدحسن آخند، رئیسوزرای طالبان در ارگ دیدار و گفتوگو کرد.
معاون صدراعظم قزاقستان گفته است که کشورش به دنبال افزایش سطح واردات از افغانستان است.
او همچنین از ورود محموله جدید کمکهای بشردوستانه قزاقستان شامل ۸ واگن قطار (حاوی خیمه، دارو و اقلام ضروری) برای حمایت از مهاجران عودتکننده و آسیبدیدگان حوادث طبیعی خبر داد. همزمان، یک تیم از پزشکان متخصص قزاقستانی نیز برای ارائه خدمات درمانی وارد کابل شدهاند.
به گفته طالبان، در این دیدار، ژومانگارین به نمایندگی از رئیسجمهور قزاقستان، به طور رسمی از ملا محمدحسن آخند دعوت کرد تا به آستانه سفر کند. متقابلاً رئیسوزرای طالبان نیز از رئیسجمهور قزاقستان برای سفر به کابل دعوت به عمل آورد.
همزمان با این دیدار، «مجمع اقتصادی افغان-قزاق» با حضور مقامات طالبان و نمایندگان برجسته بخش خصوصی دو کشور در کابل برگزار شد.
در این مجمع، نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان و وزیر اقتصاد ملی قزاقستان، بر اراده قوی دو طرف برای گسترش روابط اقتصادی، سرمایهگذاری متقابل و تقویت حملونقل و ترانزیت تاکید کردند.
وزیران اقتصاد قزاقستان و طالبان
نورالدین عزیزی در این مجمع اعلام کرد که حجم مبادلات تجاری میان افغانستان و قزاقستان از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ میلادی، در حدود ۱۰۰ درصد و نسبت به سال گذشته حدود ۴۱ درصد افزایش یافته است.
عزیزی با اشاره به امضای نقشهراه اقتصادی میان دو کشور گفت: «تعیین هدف برای رساندن میزان تجارت دو کشور تا سقف ۳ میلیارد دالر، یک هدف واقعبینانه و قابل دستیابی است.»
او تاکید کرد که برای رسیدن به این هدف، نیاز به ایجاد تسهیلات بیشتر، توسعه همکاریهای بانکی، تقویت ترانزیت، حملونقل و ایجاد فرصتهای بیشتر برای سرمایهگذاری متقابل است. وزیر صنعت و تجارت طالبان همچنین از بازرگانان قزاقستانی خواست تا در بخشهای زراعت، معادن، صنایع تبدیلی، لجستیک و انرژی در افغانستان سرمایهگذاری کنند.
سفر این هیئت بلندپایه به کابل و تلاش برای امضای نقشهراه تجارت ۳ میلیارد دالری در حالی صورت میگیرد که طالبان به دلیل چالشها و تنشهای مداوم مرزی و تجارتی با پاکستان، به شدت در تلاش است تا مسیرهای ترانزیتی و شرکای اقتصادی خود را به سمت کشورهای آسیای مرکزی تغییر دهد.
قزاقستان اگرچه اداره طالبان را به رسمیت نمیشناسد، اما در سال گذشته نام این گروه را از فهرست سازمانهای تروریستی خود حذف کرد و در حال حاضر یکی از اصلیترین تأمینکنندگان گندم، آرد و فرآوردههای استراتژیک کشاورزی افغانستان به شمار میرود.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، به مناسبت روز جهانی پناهجو اعلام کرد که وجود یک افغانستان امن، باثبات و از نظر اقتصادی تابآور، برای بازگشت با عزت و ادغام مجدد و پایدار پناهجویان افغان در کشورشان ضروری است.
شهباز شریف در پیام خود به مناسبت ۲۰ جون، روز جهانی پناهجو، گفت که پاکستان با جامعه بینالمللی در ابراز همبستگی با پناهجویان در سراسر جهان همصدا است.
نخستوزیر پاکستان تأکید کرد که در سطح جهانی، این روز برای ترویج حس همدلی با پناهجویان و افزایش آگاهی در مورد مصایب و سختیهایی که آنها متحمل میشوند، گرامی داشته میشود.
آقای شریف با اشاره به تاریخچه حضور پناهجویان افغان در کشورش گفت: «برای پاکستان، این موضوع صرفاً ابراز یک احساس در یک روز خاص نیست؛ بلکه بازتابدهنده یک تعهد بشردوستانه است که ملت ما نزدیک به نیم قرن آن را در عمل نشان داده است.»
او افزود که پس از رویدادهای سال ۱۹۷۹ میلادی، میلیونها شهروند افغانستان برای فرار از جنگ و ناامنی به پاکستان پناه آوردند و این کشور با وجود منابع محدود خود، نه تنها مرزها، بلکه آغوش خود را به روی نسلهای متوالی آنها گشود.
نخستوزیر پاکستان مدعی شد که کشورش در راستای سنتهای بشردوستانه خود، با ایجاد شهرکها و کمپها، بیش از چهار دهه به عنوان یکی از بزرگترین کشورهای میزبان پناهجویان در جهان باقی مانده و چندین نسل از خانوادههای افغان با عزت در این کشور زندگی کردهاند.
اظهارات شهباز شریف در مورد «پناه دادن با عزت» به افغانها در حالی مطرح میشود که دولت پاکستان از سپتمبر ۲۰۲۳ به اینسو، روند اخراج گسترده و اجباری پناهجویان بدون مدرک افغان را آغاز کرده است؛ روندی که بر اساس آمارهای اسلامآباد، تا جون ۲۰۲۶ منجر به بازگشت بیش از ۲.۴ میلیون افغان به کشورشان شده است.
از سوی دیگر، این پیام در شرایطی صادر میشود که روابط میان اسلامآباد و اداره طالبان به دلیل مسائل امنیتی، حملات فرامرزی اخیر و حضور پناهگاههای تحریک طالبان پاکستان در افغانستان، به شدت متشنج شده و آتشبس میان دو طرف عملاً فروپاشیده است.
سازمان عفو بینالملل در روز جهانی پناهندگان گفت که میلیونها افغان در سراسر جهان با اخراج مواجهاند و روند بازگرداندن اجباری آنها در حال افزایش است.
این سازمان میگوید که مهاجران افغان پس از بازگشت به افغانستان با شدیدترین بحران انسانی جهان و نقض حقوق بشر روبهرو هستند.
عفو بینالملل شنبه، ۳۰ جوزا در بیانیهای نوشت که مهاجران افغان در برخی از کشورهای میزبان با بازداشت خودسرانه، جدایی از خانواده مواجهاند. این سازمان تاکید کرد که پس از باگشت نیز، زندگی آنها را خطرات مختلف در افغانستان تهدید میکند.
فقر، بیکاری، ممنوعیت آموزش، آوارگی، نبود امکانات و خدمات ضروری در افغانستان از مشکلات سر راه بازگشتکنندگان افغان است.
سازمان عفو بینالملل از کشورهای جهان خواست اخراج غیرقانونی مهاجران افغان را متوقف کنند. این نهاد تاکید کرد که باید از افراد نیازمند طبق قوانین بینالمللی حقوق بشر محافظت شود.
بربنیاد گزارشهای ملل متحد، در حال حاضر دستکم ۲۱ میلیون افغان نیازمند کمکهای بشردوستانه هستند. ملل متحد هشدار داده که بازگشت بیرویه مهاجران افغان وضعیت بشری در این کشور را وخیمتر کرده است.
شماری از شهروندان در ولایتهای کابل، غزنی و هرات میگویند که افراد طالبان با عزاداران محرم بدرفتاری و خشونت میکنند.
آنها به افغانستان اینترنشنال گفتند که نیروهای طالبان پرچمهای محرم را پایین میکنند و پارچههای سیاه مکانهای برگزاری مراسم عزاداری را پاره میکنند.
این شهروندان با فرستادن پیام و ویدیو به افغانستان اینترنشنال گفتند طالبان بار دیگر از برگزاری مراسم محرم جلوگیری میکند. آنها میگویند ماموران طالبان با عزاداران برخورد تحقیرآمیز و خشونتبار دارند.
اخیرا، شورای علمای شیعه افغانستان با انتشار بیانیهای از اداره طالبان خواست امنیت مراسم عزاداری را در سراسر کشور تأمین کند. این شورا بر فراهم شدن فضایی آرام، امن و عاری از هرگونه محدودیت برای برگزاری مراسم عاشورا تأکید کرده است.
یک باشنده دشتبرچی کابل گفت: «طالبان حقوق شیعیان را پایمال میکند و زندگی را برای آنها دشوار کرده است.» او افزود طالبان برخلاف تعهد و ادعاهایی که در رسانهها مطرح میکند، امسال نیز، برای برگزاری مراسم محرم محدودیتهای زیادی وضع کرده است.
یکی از باشندگان شهرک حاجقربان در منطقه شیدایی هرات گفت که ماموران طالبان عصر چهارشنبه ساکنان محل را وادار کردند که پرچمهای عزاداری محرم را پایین بیاورند.
همزمان یک باشنده دشتبرچی کابل گفت امر به معروف طالبان اوایل روز شنبه پرچمهای محرم را از دکانها، خانهها و مکانهای ویژه عزاداری جمعآوری کردند. او افزود که امر به معروف تمام نمادهای محرم را در برچی با زور و خشونت برچیده است.
شهروند دیگری از غزنی با فرستادن ویدیویی گفت: «ماموران طالبان جمعهشب طی گشت سیار تمامی پرچمها را پایین کشیدند سیاهپوشها را پاره کردند.»
این نخستین بار نیست که طالبان با عزاداران محرم در افغانستان بدرفتاری میکند. این گروه در نزدیک به پنج سال سلطه بر افغانستان بارها از برگزاری مراسم مذهبی شیعیان جلوگیری کرده و عزاداران را بازداشت کرده است.
پیشتر، سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، در نشست رهبری وزارت داخله این گروه بر اتخاذ تدابیر لازم برای تأمین امنیت شهروندان در جریان ماه محرم تأکید کرد.