در حالی که درگیری‌ها در لبنان روند دیپلوماسی را مختل کرده است، ایران و امریکا تایید کردند که آخر این هفته در سوئیس مذاکره خواهند کرد. در صورت انجام گفت‌وگوهای مستقیم، این نخستین دیدار رو در رو پس از توافق ۱۴ بندی اخیر خواهد بود؛ اما محورهای احتمالی این گفت‌وگوها چه خواهد بود؟
مسائل هسته‌ای
آینده برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی محور اصلی این دور تازه مذاکرات خواهد بود. در توافق اولیه، تهران پذیرفته است که «به دنبال تولید یا توسعه سلاح هسته‌ای نرود.»
جمهوری اسلامی و ایالات متحده همچنین توافق کرده‌اند که در بازه ۶۰ روزه تعیین‌شده، درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران و نحوه مدیریت آن برای دستیابی به توافق نهایی تصمیم‌گیری کنند. سرنوشت این ذخایر از مهم‌ترین نقاط اختلاف در مذاکرات پیشین بوده است.
درگیری‌ها در لبنان
ایران بارها تاکید کرده است تا زمانی که اسرائیل به حملات خود در لبنان ادامه دهد، هیچ توافقی با امریکا امضا نخواهد کرد. تهران روز شنبه اعلام کرد که در واکنش به «نقض‌های مداوم» آتش‌بس در لبنان و آنچه «ناتوانی» واشنگتن در جلوگیری از این وضعیت خواند، تنگه هرمز را خواهد بست.
رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز پس از آنکه ایران اوایل هفته جاری به محدودیت‌های اعمال‌شده بر این آبراه راهبردی پایان داد، به تدریج در حال افزایش بود. حتی پیش از مطرح شدن احتمال بسته شدن دوباره تنگه از سوی تهران، مذاکره‌کنندگان در تلاش بودند چارچوبی را تعیین کنند که بر اساس آن این مسیر حیاتی کشتیرانی و یکی از مهم‌ترین شریان‌های اقتصاد جهانی باز و قابل استفاده باقی بماند.
با این حال دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا هشدار داده است که در صورت ناکامی مذاکرات و نرسیدن به توافق نهایی با ایران، عوارضی بر عبور و مرور از تنگه هرمز وضع خواهد شد.
او گفت: «در طول دوره آتش‌بس ۶۰ روزه هیچ عوارضی برای عبور از تنگه هرمز دریافت نخواهد شد و پس از پایان این دوره نیز عوارضی وجود نخواهد داشت. مگر آنکه ایالات متحده در صورت نهایی نشدن توافق، چنین تصمیمی بگیرد.»
دونالد ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروت‌سوشال نوشت که این عوارض برای «جبران هزینه‌های گذشته، حال و آینده خدماتی» خواهد بود که به گفته او امریکا به‌عنوان «فرشته نگهبان کشورهای خاورمیانه» ارائه کرده است.
در یادداشت تفاهم میان امریکا و ایران مشخص نشده است که در نهایت کنترول تنگه هرمز در اختیار چه طرفی خواهد بود. طبق توافق موجود، کشتی‌ها در طول دوره ۶۰ روزه آتش‌بس می‌توانند بدون پرداخت عوارض از این گذرگاه عبور کنند تا ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس درباره سازوکار جدید مدیریت این مسیر راهبردی به توافق برسند.
کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، روز سه‌شنبه، ۷ دلو برای نخستین سفر رسمی راهی چین می‌شود. این نخستین سفر یک رهبر بریتانیا از سال ۲۰۱۸ به چین به شمار می‌رود.
آقای استارمر قرار است در جریان این سفر با شی جی پینگ، رئیس‌جمهور چین و لی چیانگ، نخست‌وزیر این کشور دیدار کند.
محور اصلی گفت‌وگوها توسعه همکاری‌های اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری و گسترش دسترسی شرکت‌های بریتانیایی به بازار چین اعلام شده است.
انتظار می‌رود پیتر کایل، وزیر تجارت بریتانیا و ده‌ها مدیر ارشد شرکت‌های بزرگ نیز او را همراهی کنند.
بریتانیا در پی جذب فناوری و سرمایه‌گذاری چین و همچنین دسترسی بیشتر به دومین اقتصاد بزرگ جهان برای خدمات مالی، صنعت موتر سازی و صادرات ویسکی اسکاتلندی است.
دولت بریتانیا این سفر را مبتنی بر «عمل‌گرایی واقع‌بینانه» توصیف کرده و تأکید دارد که در کنار حفظ گفت‌وگوی دیپلوماتیک با چین، همچنان نسبت به مسائل امنیتی و مداخلات خارجی حساس خواهد بود.
سفر استارمر در حالی انجام می‌شود که روابط لندن و واشنگتن در پی سیاست‌های تجاری و مواضع جنجالی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، با تنش‌هایی همراه شده و برخی متحدان سنتی امریکا در حال بازنگری در رویکرد خود نسبت به چین هستند.
سفر استارمر به چین در حالی انجام می‌شود که نشانه‌هایی از ترک برداشتن تلاش او برای حفظ رابطه‌ای گرم با دونالد ترامپ دیده می‌شود. این تلاش پیش‌تر با توافقی تجاری همراه شد و تعرفه‌های امریکا بر صنایع کلیدی موترسازی و هوافضای بریتانیا را کاهش داد.
بریتانیا امیدوار است این سفر به تقویت اقتصاد این کشور کمک کند، اما در عین حال با خطر خشم منتقدان سرسخت چین در داخل کشور و همچنین دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا روبه‌روست.
اقتصاد بریتانیا به عنوان ششمین اقتصاد بزرگ جهان و همچنین محبوبیت آقای استارمر، هر دو به تقویت نیاز دارند.
دولت او در تحقق وعده‌های رشد اقتصادی و کاهش بحران هزینه‌های زندگی برای میلیون‌ها خانوار با مشکل مواجه بوده است.
حزب کارگر در نظرسنجی‌ها از حزب راست افراطی «ریفورم یوکی» عقب افتاده و برخی نمایندگان نگران حزب به‌طور علنی درباره جایگزینی استارمر با چهره‌ای کاریزماتیک‌تر، مانند اندی برنام، شهردار منچستر را مطرح کرده‌اند.
تحلیلگران این سفر را نشانه تلاش بریتانیا برای ایجاد توازن میان روابط با امریکا و چین و دستیابی به فضای مانور مستقل‌تر در سیاست خارجی ارزیابی می‌کنند.
ناظران بر این باورند که این سفر در کنار سفر نخست‌وزیر کانادا و صدراعظم آلمان، نشان می‌دهد اروپا و متحدان امریکا دارند رویکرد همکاری کنترول‌شده با چین را در پیش بگیرند.
