یک مهاجر افغان در تیراندازی نظامیان ایرانی کشته شد

سازمان حقوق بشری حالوش گزارش داد که در نتیجه تعقیب و تیراندازی نیروهای نظامی به سوی موترهای حامل مهاجران افغان در مسیر کرمان–یزد، یک مهاجر افغان کشته شده و حدود ۳۰ تن دیگر بازداشت شدهاند.

سازمان حقوق بشری حالوش گزارش داد که در نتیجه تعقیب و تیراندازی نیروهای نظامی به سوی موترهای حامل مهاجران افغان در مسیر کرمان–یزد، یک مهاجر افغان کشته شده و حدود ۳۰ تن دیگر بازداشت شدهاند.
این سازمان روز یکشنبه، ۳۱ جوزا، گزارش داد که این رویداد روز چهارشنبه ۲۷ جوزا در نزدیکی ایست بازرسی رایِن، در حدود ۹۰ کیلومتری محور کرمان–بم و در محدوده پایگاه نظامی «مرصاد» رخ داده است.
این نهاد حقوق بشری به نقل از منابع خود نوشته است که نیروهای نظامی با استفاده از دو موتر پژوی سیاه، پنج موتر حامل مهاجران افغان را تعقیب کردند. به گفته منابع، پس از آغاز تیراندازی، رانندگان مسیر خود را به جادههای خاکی تغییر دادند و سرنشینان برای فرار از موترها پیاده شدند.
بر اساس این گزارش، در حالی که مهاجران و رانندگان در حال فرار بودند، نیروهای نظامی به سوی آنان تیراندازی کردند. در نتیجه، یک مهاجر افغان از ناحیه پشت هدف گلوله قرار گرفت و جان باخت. حالوش افزوده است که هویت این مهاجر تا زمان نشر گزارش مشخص نشده است.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون درباره این رویداد چیزی نگفتهاند.

رسانههای آلمانی گزارش دادند که در پی یک نشست محرمانه مقامهای این کشور با طالبان، برلین پذیرفته است که شش دیپلومات دیگر این گروه را بپذیرد.
اندیآر گزارش داده این توافق پس از چند روز گفتوگوی محرمانه میان نمایندگان طالبان و مقامهای آلمانی در یک هوتل در استانبول بهدست آمده است.
وزارت داخله آلمان در پاسخ به اندیآر گفت که گفتوگوهایی «در سطح فنی» میان نمایندگان این وزارت و نمایندگان طالبان انجام شده است، اما جزئيات بیشتری رائه نکرده است.
با این حال، وزارت خارجه آلمان محل برگزاری این نشست در استانبول را تایید کرده است.
علاوه بر مقامات بلندپایه وزارت داخله آلمان، شماری از دیپلوماتهای وزارت خارجه این کشور نیز در این نشست حصور داشتهاند.
اندیآر توضیح نداده است که کدام مقامهای طالبان در این نشست حضور داشتند.
طالبان پیشتر گفته بود که برای شناسایی دقیق مجرمان بهعنوان شهروندان افغانستان و صدور اسناد سفر برای آنان به دیپلوماتهای بیشتری در آلمان نیاز دارد.
اکنون تنها دو کارمند قنسولی طالبان در آلمان حضور دارند که عملاً مدیریت سفارت افغانستان در برلین و قنسولگری افغانستان در بن را در دست گرفتهاند.
یک پرواز اخراج مهاجران که قرار بود در پایان ماه می انجام شود، به دلیل فشار طالبان به تعویق افتاد. به گزارش اندیآر، دلیل این تعویق این بود که حکومت آلمان در آن زمان هنوز با درخواست طالبان برای فرستادن دیپلوماتهای بیشتر موافقت نکرده بود.
به تازگی سخنگوی وزارت داخله آلمان گفته است که پروازهای چارتر به کابل افزایش مییابد و از این پس امکان انجام سه پرواز اخراج در هر ماه وجود خواهد داشت. او همچنین گفته است که اخراج افراد بهصورت جداگانه با پروازهای عادی نیز ممکن است.
روزنامه بیلد ام زونتاگ پیشتر گزارش داده بود که دستکم صد مجرم افغان که آماده اخراج هستند، اکنون در زندان یا بازداشتگاههای اخراج در آلمان نگهداری میشوند.
تجمعات اعتراضی افغانهای مقیم خارج و فعالان حقوق بشر در حمایت از زنان افغانستان و محکومیت سرکوب خونین اعتراضات هرات در روزهای اخیر، به ۲۹ شهر در کشورهای مختلف جهان گسترش یافته است.
شهروندان افغانستان و حامیان حقوق زنان در شهرهای اروپا، کانادا، امریکا، استرالیا و برخی نقاط دیگر جهان در روزهای گذشته تجمعات گسترده برگزار کردهاند.
این اعتراضات در پی بازداشت زنان و دختران در هرات و سرکوب مرگبار تظاهرات ۱۹ جوزا بهدست طالبان، شکل گرفت.
معترضان با شعارهای «آموزش، کار و آزادی»، «زنان افغانستان را نجات دهید» و محکومیت «آپارتاید جنسیتی» طالبان، خواستار اقدام فوری جامعه جهانی، عدم به رسمیت شناختن رژیم طالبان و فشار برای آزادی بازداشتشدگان شدند.
در آلمان، تجمعهای بزرگی در شهرهای هامبورگ، برلین، مونیخ، فرانکفورت، دوسلدورف، نورنبرگ، اشتوتگارت و دارمشتات برگزار شد که در برخی از آنها صدها نفر شرکت کردند.
در کانادا نیز شهرهای تورنتو، ونکوور و کلگری شاهد تجمعهای مشابه بودند. در سویدن، تجمعهایی در استکهلم و اوپسالا برگزار شد. در اتریش، معترضان در ویانا گردهم آمدند.
در استرالیا، تجمعهایی در سیدنی، ملبورن و کانبرا گزارش شده است. تجمعهای مشابهی نیز در پاریس، بروکسل، بیلبائو، هلسینکی، مادرید، روم، لوکزامبورگ، زوریخ، واشنگتن و شیکاگو برگزار شد.
در آسیا نیز افغانها در تهران و مشهد در حمایت از زنان افغانستان و اعتراض به سرکوب زنان در هرات گردهم آمدند.
فعالان در این تجمعات تاکید کردند که سرکوب اعتراضات هرات تنها نمونهای از سیاستهای سیستماتیک طالبان علیه زنان است؛ سیاستی که شامل محدودیت شدید پوشش، ممنوعیت آموزش و کار، و بازداشتهای خودسرانه میشود.
بسیاری از سخنرانان از سازمان ملل و کشورهای غربی خواستند تا این وضعیت را به عنوان «آپارتاید جنسیتی» به رسمیت بشناسند و اقدامات عملیتری اتخاذ کنند.
این موج جهانی اعتراضات در حالی ادامه دارد که داخل افغانستان، حضور زنان در خیابانهای هرات به طور قابل توجهی کاهش یافته و جو امنیتی شدیدی حاکم است.
سازمانهایی مانند عفو بینالملل و گزارشگران حقوق بشر سازمان ملل نیز با انتشار بیانیههایی، سرکوب تظاهرات مسالمتآمیز شهروندان توسط طالبان را محکوم کردهاند.
در سرکوب اعتراضات خونین اعتراضات ماه گذشته در هرات، دستکم دو نوجوان کشته و شماری از افراد دیگر زخمی شدند.
یرکین توکوموف، نماینده ویژه رئیسجمهور قزاقستان در امور افغانستان میگوید حذف نام طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی، به معنای به رسمیت شناختن اداره طالبان نیست. او با تاکید بر موضع قزاقستان مبنی بر تعامل «بدون به رسمیت شناختن»، گفت وضعیت فعلی افغانستان همچنان پیچیده است.
به گزارش خبرگزاری کازانفورم، او درباره موضع قزاقستان مبنی به رسمیت نشناختن طالبان تاکید کرد که آستانه در این زمینه کاملا مطابق با تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل متحد عمل میکند.
این دیپلمات ارشد قزاق با اشاره به شرایط پیچیده اقتصادی و اجتماعی افغانستان گفت که تجربه دهههای گذشته نشان داده است که هرگونه خلاء اقتصادی، انسانی یا نهادی در این کشور، ناگزیر با فرآیندهای مخرب پر خواهد شد.
وی تاکید کرد که کمک به افغانستان یک ابزار کاربردی و عملی برای تامین امنیت کل منطقه است.
به گفته آقای توکوموف، گنجاندن افغانستان در فرآیندهای اقتصادی قانونی، تنها راه موثر برای متوقف کردن قاچاق مواد مخدر، مهاجرت غیرقانونی و تروریسم فرامرزی است.
قزاقستان در سال ۲۰۲۴ میلادی، طالبان را از فهرست سازمانهای تروریستی حذف کرد.
با این حال، قزاقستان روابط سیاسی و اقتصادی با طالبان دارد.
سیریک ژومانگارین، معاون نخستوزیر قزاقستان که در روزهای گذشته در کابل سفر کرد، با مقامهای اداره طالبان از جمله محمدحسن آخند، رئیسوزرا، سراجالدین حقانی، وزیر داخله و نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان دیدار و گفتوگوهای جداگانه داشت.
دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه ملل متحد (اوچا) اعلام کرد تخمین زده میشود که در سال ۲۰۲۶ میلادی ۱۶ میلیون افغان در سراسر کشور به کمکهای آب و بهداشت نیاز دارند. اوچا گفت وقتی آب کمیاب میشود، زندگی روزمره تغییر میکند.
این نهاد روز دوشنبه گفت خانوادهها به دنبال آب سالم هستند.
دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد هشدار داد که کودکان کودکان با خطرات سلامتی بیشتری روبرو هستند.
نهادهای بینالمللی پیش از این نیز درباره پیامدهای خشکسالیهای پیاپی و تغییرات اقلیمی در افغانستان تحت کنترول اداره طالبان هشدار داده بودند.
دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد بار دیگر خواستار توجه فوری جامعه جهانی و تامین بودجه لازم برای ارائه کمکهای حیاتی در بخش آب و بهداشت به میلیونها شهروند آسیبپذیر در این کشور شده است.
سیفالاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امر به معروف، در واکنش به انتقادها از تحمیل نوع پوشش بر زنان گفت که «در جهان هر حکومت برای شهروندان خود محدودیت وضع میکند» و هیچ کشوری «آزادی مطلق» را نمیپذیرد. او میگوید که جامعه تنها با نصیحت اصلاح نمیشود.
او روز یکشنبه، ۳۱ جوزا، در شبکه اکس نوشت همانگونه که دولتها شهروندان را به رعایت قوانینی مانند پرداخت مالیات و مقررات ترافیکی ملزم میکنند، یک حکومت اسلامی نیز حق دارد اصول اجتماعی و اخلاقی مورد نظر خود را اجرا کند.
خیبر افزود کشورهای مسلمان حق دارند زندگی عمومی را براساس ارزشهای دینی خود تنظیم کنند، همانگونه که کشورهای غربی قوانین خود را بر پایه ارزشهای فکری و سیاسیشان وضع میکنند.
او همچنین انتقادها از سختگیریهای طالبان را «احساساتی» خواند و گفت تخلف احتمالی محتسبان را نباید به اسلام نسبت داد.
سخنگوی وزارت امر به معروف طالبان از جامعه جهانی خواست تنوع نظامهای سیاسی و فرهنگی را بپذیرد و در قوانین و ارزشهای مورد نظر طالبان مداخله نکند.
او پرسیده است: «چرا وقتی یک دولت اسلامی بر بنیاد قوانین و ارزشهای خود برخی اصول اجتماعی و اخلاقی را اجرا میکند، آن را اجبار میخوانند، اما قوانین الزامآور دیگر دولتها اجبار محسوب نمیشود؟»
طالبان از زمان بازگشت به قدرت از سوی هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشده است. این گروه پس از تسلط نظامی بر کابل، برای تشکیل حکومت خود هیچ انتخابات یا سازوکار دیگری برای کسب مشروعیت عمومی برگزار نکرده است.
رهبر طالبان فرمانهای خود را بدون تصویب نهادهای منتخب صادر میکند. سازمانهای حقوق بشری میگویند این فرمانها با استفاده از اقدامات قهری اجرا شده است.
او در پاسخ به منتقدانی که بر آگاهیدهی و تشویق به جای اجبار تأکید دارند، نوشت که دعوت یکی از اصول مهم اسلام است، اما اداره جامعه تنها با دعوت ممکن نیست و قانون نیز باید اجرا شود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که مأموران طالبان زنانی را به اتهام رعایت نکردن حجاب بازداشت کردهاند. شاهدان و منابع محلی همچنین از برخورد خشونتآمیز با شماری از این زنان خبر دادهاند.
طالبان میگوید تنها پوششی را میپذیرد که تمام بدن و صورت زنان را بپوشاند؛ تفسیری که با شیوه پوشش رایج در بسیاری از کشورهای اسلامی تفاوت دارد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که طالبان از ۱۶ جوزا بازداشت زنان در هرات را به بهانه رعایت نکردن حجاب آغاز کرده است. در پی این بازداشتها، شماری از باشندگان هرات دست به اعتراض زدند، اما طالبان برای متفرق کردن معترضان تیراندازی کرد.
براساس گزارشها، در نتیجه تیراندازی طالبان دستکم دو نفر، از جمله یک کودک، کشته و شماری دیگر زخمی شدند.
سازمان ملل متحد، عفو بینالملل و دیگر نهادهای حقوق بشری نیز نسبت به بازداشت زنان و برخورد خشونتآمیز با معترضان ابراز نگرانی کردهاند.
در بیش از دو هفته گذشته، افغانها در کشورهای مختلف در حمایت از زنان هرات و اعتراض به رفتار طالبان تجمع کردهاند.