کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرد استعفای خود از رهبری حزب حاکم و نخستوزیر بریتانیا را به اطلاع پادشاه رسانده است. آقای استارمر که با ورود اندی برنام به پارلمان، تحت فشار بیشتر قرار گرفته گفت که تا زمان انتخاب نخستوزیر جدید در خانه شماره ۱۰ خواهد ماند.
روند اعلام نامزدهای رهبری حزب کارگر از ۱۸ سرطان آغاز میشود.
کییر استارمر پیش از اعلام استعفای خود گفت حزب کارگر را در حالی تحویل گرفت که «از نظر سیاسی، مالی و اخلاقی ورشکسته» بود.
نخستوزیر مستعفی بریتانیا افزود «بارها و بارها» به او گفته شده بود که حزب کارگر «تمام شده است»، اما او ثابت کرد «آن افراد اشتباه میکردند».
آقای استارمر گفت حزب کارگر را با «ریشهکن کردن زهر یهودستیزی» تغییر داد و افزود که دولتش اعتماد به «اقتصاد، دفاع و امنیت ملی» را بازگرداند.
استارمر طی هفتههای گذشته تحت فشار فزاینده برای استعفا قرار داشت و تصمیم او پس از آن گرفته شد که اندی برنام شهردار سابق منچستر، و رقیب سیاسیاش از داخل حزب کارگر، اعلام کرد که برای بهدست گرفتن رهبری حزب و مقام نخستوزیری با او رقابت خواهد کرد.
استارمر پیشتر وعده داده بود در سمت خود باقی بماند، اما موقعیت او بهتدریج غیرقابل دوام شد، زیرا شمار بیشتری از همحزبیهایش به این نتیجه رسیدند که دوران او به پایان رسیده است. روند خروج او پس از آن سرعت گرفت که برنام از سمت شهرداری کنارهگیری کرد و سپس هفته گذشته بهعنوان نماینده پارلمان از حوزه انتخابیه خود به مجلس راه یافت. زیرا نخستوزیران بریتانیا معمولاً از میان اعضای فعلی مجلس عوام انتخاب میشوند.
انتظار میرفت که استارمر امروز جدول زمانی خروج خود از نخستوزیری را اعلام و زمینه را برای انتقال قدرت به اندی برنام، رقیبش، فراهم کند.
این اقدام راه را برای بر سر کار آمدن هفتمین نخستوزیر در بریتانیا در طول یک دهه گذشته، هموار خواهد کرد. استارمر کمتر از دو سال پس از آن که با پیروزی قاطع در انتخابات وعده پایان دادن به آشفتگی سیاسی در بریتانیا را داد، از قدرت خارج خواهد شد.
خبرگزاری رویترز اول سرطان به نقل از یک منبع نوشت نخستوزیر آخر هفته (شنبه و یکشنبه ۳۰ و ۳۱ جورا) را صرف بررسی این موضوع کرد که آیا باید کنار برود یا در رقابت رهبری حزب کارگر مبارزه کند.
تهدید علیه استارمر که ماهها در حال شکلگیری بود، ۲۹ جوزا بهطور چشمگیری شدت گرفت؛ زمانی که اندی برنام، در انتخابات پارلمانی پیروزی قاطعی به دست آورد و برای بازگشت به وستمینستر موفق شد نامزد حزب اصلاح بریتانیا (ریفرم) به رهبری نایجل فاراژ را شکست دهد. حزبی که بیش از یک سال است در نظرسنجیهای سراسری پیشتاز بوده است.
این پیروزی به نمایندگان حزب کارگر امید داد که برنام، سیاستمداری با سابقه که به مهارتهای ارتباطی خود مشهور است، بتواند وضعیت حزبی را که در دوران رهبری استارمر بخشی از حمایت عمومی خود را از دست داده، متحول کند؛ استارمری که میزان محبوبیتش به پایینترین سطح ثبتشده برای هر رهبر بریتانیایی رسیده است.
اما تغییر رهبری که بسیاری آن را محتمل میدانند، بدون خطر نیست.
برنام تاکنون فراتر از تاکید بر نیاز کشور به تغییرات بنیادین و کاهش هزینههای زندگی، دیدگاه خود را درباره سیاست خارجی، اقتصاد و دفاع بهطور روشن بیان نکرده است.
او نیز مانند استارمر ممکن است دریابد که فضای مانور چندانی ندارد؛ از یک سو با سرمایهگذاران بازار اوراق قرضه که با هرگونه استقراض بیشتر مخالفاند روبهرو است و از سوی دیگر با رایدهندگانی خشمگین مواجه است که معتقدند کشور بهدرستی اداره نمیشود.
بریتانیا هماکنون به دلیل بدهی بالا، هزینههای سنگین بهره، سالها رشد اقتصادی ضعیف، دشواری در کاهش هزینههای عمومی و نیاز به سرمایهگذاری در حوزههایی مانند دفاع، بالاترین هزینه استقراض را در میان کشورهای عضو گروه هفت دارد.
استارمر جمعه گفته بود که در هر رقابت رسمی برای رهبری حزب کارگر که با هدف جایگزینی او برگزار شود شرکت خواهد کرد.
اما به نظر میرسد این موضع در طول آخر هفته (شنبه و یکشنبه) تغییر کرده باشد. این میزان جابهجایی در رهبری ــ که بالاترین سطح در بریتانیا طی نزدیک به دو قرن گذشته است ــ نشاندهنده دشواری حفظ حمایت رایدهندگانی است که از ناکامیهای پیاپی دولتها در بهبود سطح زندگی، ارتقای خدمات عمومی و مقابله با مهاجرت غیرقانونی خشمگین هستند.
