پاکستان تشکیل نیروی مرزی ۸۰۰۰ نفری طالبان را کم‌اهمیت دانست

یوناما روز چهارشنبه در بیانیه‌ای نوشت که تضمین مشارکت معنادار زنان در زندگی عمومی و روندهای تصمیم‌گیری در افغانستان همچنان یک ضرورت اساسی است.

این نهاد سازمان ملل بار دیگر بر اهمیت فراهم‌سازی فرصت‌های برابر برای زنان و دختران افغان تأکید کرده و گفته است که آنان باید بتوانند آموزش ببینند، رهبری کنند و در تمامی عرصه‌های جامعه، از جمله دیپلوماسی و خدمات عمومی، نقش مؤثر ایفا کنند.

روز جهانی زنان در دیپلوماسی هر سال در ۲۴ جون گرامی داشته می‌شود و هدف آن برجسته‌کردن نقش زنان در دیپلوماسی، صلح‌سازی و تصمیم‌گیری‌های بین‌المللی و ترویج مشارکت برابر آنان در عرصه روابط بین‌الملل است.

در بیانیه یوناما که روز چهارشنبه منتشر شدف آمده است که دیپلومات‌های زن تنها مشارکت‌کنندگان در عرصه روابط بین‌الملل نیستند، بلکه به‌عنوان رهبران، میانجی‌گران صلح و مدافعان برابری، نقش مهمی در تقویت همکاری‌های بین‌المللی، پیشبرد صلح و شکل‌دهی تصمیم‌گیری‌های فراگیر ایفا می‌کنند.

این نهاد افزود که زنان با دانش، تجربه و دیدگاه‌های خود به ایجاد جهانی عادلانه‌تر، باثبات‌تر و پایدارتر کمک می‌کنند و حضور آنان در عرصه‌های دیپلوماتیک و عمومی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

طالبان پس از بازگشت به قدرت در اسد ۱۴۰۰، محدودیت‌های گسترده‌ای بر زندگی خصوصی و عمومی زنان افغانستان وضع کرده‌اند که منجر به حذف تدریجی زنان از عرصه عمومی شده است.

پیش از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، زنان به‌طور گسترده در تصمیم‌گیری‌های سیاسی حضور داشتند و نقش فعالی ایفا می‌کردند. در حکومت پیشین افغانستان زنان عضو کابینه بودند و زنان در سمت‌های بلند دولتی از جمله والی، سفیر، ولسوال و در مجلس نمایندگان نقش آفرینی می‌کردند.

فعالان حقوق بشر می‌گویند طالبان با حذف زنان از جامعه «آپارتاید جنسیتی» را تحکیم کرده است.

این کمک مالی در شرایطی به افغانستان اختصاص یافته است که این کشور با یکی از بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین بحران‌های انسانی در جهان دست‌وپنجه نرم می‌کند و موج گسترده بازگشت پناهجویان، این بحران را تشدید کرده است.

بر اساس آمار سازمان بین‌المللی مهاجرت، تنها در سال ۲۰۲۵ میلادی بیش از ۲.۸ میلیون مهاجر افغان فاقد مدرک از ایران و پاکستان به کشور خود بازگشته‌اند.

بسیاری از این افراد با شبکه‌های اجتماعی و منابع مالی بسیار محدود وارد افغانستان می‌شوند و برای دسترسی به مسکن، معیشت و خدمات اولیه با چالش‌های جدی مواجه هستند.

ورونیکا بوسکوویچ پوهار، کاردار اتحادیه اروپا در افغانستان با تاکید بر تعهد این اتحادیه برای حمایت از ادغام مجدد بازگشت کنندگان، گفت که شراکت با سازمان بین‌المللی مهاجرت در مرکز این تلاش‌ها قرار دارد.

او افزود که اتحادیه اروپا از سال ۲۰۲۲ میلادی تاکنون بیش از ۱۴۰ میلیون یورو برای پاسخ به بحران آوارگی در افغانستان و ارائه کمک‌های چندبخشی اختصاص داده است.

موتیا ایزورا ماسکون، معاون عملیاتی ماموریت سازمان بین‌المللی مهاجرت نیز با قدردانی از حمایت‌های اتحادیه اروپا گفت که این کمک مالی به این سازمان اجازه می‌دهد تا حمایت‌های حیاتی خود را گسترش داده و دسترسی به خدمات اساسی را تقویت کند.

این برنامه‌ها شامل آموزش‌های فنی‌ و حرفه‌ای و حمایت از شرکت‌های کوچک و متوسط است که به تسهیل ادغام پایدار بازگشت‌کنندگان، به‌ویژه زنان و گروه‌های آسیب‌پذیر کمک می‌کند.

آقای کابلوف از هیچ کشور خاصی نام نبرد، اما به نوشته ایزوستیا، پاکستان در حال حاضر مخالف اصلی حضور طالبان در فعالیت‌ها و نشست‌های سازمان همکاری شانگهای است.

به گزارش این روزنامه روسی، با وجود اینکه افغانستان از سال ۲۰۱۲ به عنوان عضو ناظر سازمان شانگهای پذیرفته شده، اما پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، فعالیت و حضور کابل در این مأموریت‌های منطقه‌ای عملاً مسدود شده است؛ به‌طوری که آخرین حضور رسمی نمایندگان افغانستان در نشست‌های این سازمان به سال ۲۰۲۰ بازمی‌گردد.

نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه گفته است: «مقامات کابل تمایل دارند به عنوان عضو کامل در سازمان حضور داشته باشند و بقیه اعضا نیز به نوعی با آن‌ها در ارتباط و تعامل هستند، اما از آنجا که تصمیم‌گیری‌ها در شانگهای بر اساس اجماع (موافقت همه‌جانبه) است، مخالفت یک عضو مانع از آغاز این فرآیند شده است.»

در گزارش به نقل از کارشناسان آمده است با توجه به تنش‌های اخیر میان طالبان و پاکستان، مخالفت اصلی از سوی پاکستان صورت می‌گیرد. روابط پاکستان و طالبان از تابستان سال گذشته به دلیل درگیری‌های مرزی، حملات موشکی و اتهامات اسلام‌آباد مبنی بر پناه دادن طالبان به شبه‌نظامیان تحریک طالبان پاکستان (TTP) به شدت بحرانی شده است. حملات هوایی طرفین بر یکدیگر نیز همچنان ادامه دارد.

مانع بزرگ‌تر؛ چالش «عدم مشروعیت بین‌المللی» در درون شانگهای

ایزوستیا نوشت علاوه بر گمانه‌زنی‌ها درباره وتوی پاکستان، کارشناسان اندیشکده‌های مسکو گفته‌اند که حتی در صورت موافقت اسلام‌آباد، ساختار شانگهای مانع دیگری نیز پیش رو دارد؛ عدم رسمیت اداره طالبان در میان تمام اعضای این سازمان. به باور تحلیلگران، تا زمانی که کل ۱۰ عضو اصلی این بلوک، اداره طالبان را به رسمیت نشناسند، دعوت از آن‌ها برای حضور در نشست‌های رسمی عملاً غیرممکن است.

با این حال، مسکو بدون در نظر گرفتن این موانع، مسیر توسعه روابط با کابل را پیش گرفته است. ضمیر کابلوف در این رابطه گفت که نمایندگان طالبان امسال نیز در نشست‌های «فرمت مسکو» درباره افغانستان حضور خواهند داشت.

این در حالی است که روسیه و طالبان در ماه می گذشته، توافق‌نامه‌ای در زمینه همکاری‌های فنی-نظامی امضا کردند که به گفته کابلوف، یک چارچوب حقوقی برای تعاملات آینده است.

احمد سعیدمرادزاده، معاون دبیرکل سازمان شانگهای در گفت‌وگو با ایزوستیا تایید کرد که فرآیند بازنگری در ساختار حقوقی این سازمان هم‌اکنون تحت ریاست قرغیزستان در حال انجام است، اما تا زمان نهایی شدن و تصویب این اصلاحات، تمامی اعضای ناظر (از جمله افغانستان) در وضعیت کنونی خود باقی خواهند ماند.

بختیار حکیموف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور سازمان همکاری شانگهای، در ۱۰ جون اعلام کرد که عضویت کامل افغانستان با مشکل مواجه است. او در عین حال، خواهان احیای گروه تماس سازمان همکاری شانگهای - افغانستان شد.

سازمان همکاری شانگهای، یک نهاد بین‌المللی و منطقه‌ای است که در سال ۲۰۰۱ پایه‌گذاری شد. این بلوک از ۱۰ عضو اصلی شامل بلاروس، هند، ایران، قزاقستان، قرغیزستان، چین، پاکستان، روسیه، تاجیکستان و اوزبیکستان تشکیل شده است. افزون بر این، آذربایجان، ارمنستان، افغانستان، بحرین، مصر، کامبوج، قطر، کویت، لائوس، مالدیو، مغولستان، میانمار، نپال، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، ترکیه و سریلانکا نیز به عنوان «شریک» (در قالب اعضای ناظر یا شرکای گفت‌وگو) با این سازمان تعامل دارند.

خبرگزاری قازبا قزاقستان روز سه‌شنبه دوم سرطان نوشت شرکت قزاقستانی «اوراسین ریسورسز گروپ» در حال بررسی خرید مستقیم یک معدن کروم یا تشکیل یک شرکت سرمایه‌گذاری مشترک با شرکای افغان است.

در گزارش‌ آمده است که در جریان دیدار سیریک ژومان‌گارین، معاون نخست‌وزیر قزاقستان با ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌وزرای اداره طالبان، موضوع واردات سنگ آکوامارین صنعتی به قزاقستان برای فرآوری مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

علاوه بر این، در جریان این سفر برنامه‌ریزی شد تا یادداشت تفاهمی برای ارسال ۳۰ هزار تُن سنگ روی از افغانستان به قزاقستان جهت فرآوری به ارزش ۱۸.۸ میلیون دالر امضا شود.

وزارت صنعت و تجارت طالبان پیشتر اعلام کرد که با برگزاری مجمع افغان - قزاق در کابل، ۲۵ تفاهم‌نامه همکاری میان بخش خصوصی افغانستان و قزاقستان امضا شد. این تفاهم‌نامه‌ها در جریان سفر معاون نخست‌وزیر قزاقستان به کابل امضا شدند و هدف از آن توسعه دادوستد و تسهیل در بخش‌های واردات و صادرات میان بخش خصوصی افغانستان و قزاقستان اعلام شده است.

سیریک ژومان‌گارین که در رأس یک هیئت بلندپایه به کابل رفته بود، روز شنبه ۳۰ جوزا با مقام‌های اداره طالبان از جمله محمدحسن آخند، رئیس‌وزرا، سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله و نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان دیدارهای جداگانه داشت.

هرچند قزاقستان نیز همانند دیگر کشورها (به جز روسیه)، تاکنون اداره طالبان را به رسمیت نشناخته است، اما روابط سیاسی و اقتصادی دو طرف در حدود پنج‌سال اخیر گسترده بوده و مقام‌های‌ ارشد دو طرف بارها به کابل و آستانه سفر کرده‌اند.

یرکین توکوموف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور قزاقستان در امور افغانستان گفته است که حذف نام طالبان از فهرست سازمان‌های تروریستی، به معنای به رسمیت شناختن اداره طالبان نیست. او با تاکید بر موضع قزاقستان مبنی بر تعامل «بدون به رسمیت شناختن»، گفت وضعیت فعلی افغانستان همچنان پیچیده است.

این دیپلمات ارشد قزاق با اشاره به شرایط پیچیده اقتصادی و اجتماعی افغانستان گفت که تجربه دهه‌های گذشته نشان داده است که هرگونه خلاء اقتصادی، انسانی یا نهادی در این کشور، ناگزیر با فرآیندهای مخرب پر خواهد شد.

آقای اندیشه گفت شهروندان افغانستان یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های پناهجویان نیازمند انتقال و اسکان مجدد را تشکیل می‌دهند، اما مسیرهای مهاجرت قانونی و حق خروج آن‌ها در حال محدود شدن است.

در بیانیه‌ای که حین بحث با گزارشگر ویژه ملل متحد در امور مهاجرت خوانده شد، اندیشه هشدار داد که برخی کشورهای اروپایی با انجام «معاملات مشکوک و داد و ستد» با رژیم طالبان برای اخراج‌های اجباری، خطر اخراج زنجیره‌ای پناهجویان افغان را افزایش داده‌اند.

او به‌ویژه نسبت به عواقب بسیار وخیم بازگشت برای زنان، دختران و اعضای سابق نیروهای امنیتی ابراز نگرانی کرد.

اندیشه گفت: «از همه کشورهای عضو می‌خواهیم که درک و اذعان نمایند که شرایط لازم برای بازگشت امن و داوطلبانه در حال حاضر در افغانستان وجود ندارد.»

او افزود برنامه‌های اسکان مجدد نیز که قبلاً از اقشار آسیب‌پذیر حمایت می‌کردند، اکنون به حالت تعلیق درآمده یا متوقف شده‌اند و هزاران نفر را در کشورهای ثالث، اغلب در شرایطی شبیه به بازداشت، سرگردان رها کرده‌اند.

نماینده افغانستان تأکید کرد که بازگشت اجباری پناهجویان تحت حاکمیت طالبان، به‌ویژه برای زنان و دختران و کسانی که با این رژیم تعارض داشته‌اند، خطر آزار و اذیت سیستماتیک را به همراه دارد.

این اظهارات در حالی مطرح شده که نمایندگان اتحادیه اروپا سه‌شنبه با هیئت طالبان در بروکسل دیدار کردند. یک منبع معتبر در کمیسیون اروپا به افغانستان اینترنشنال گفت که نمایندگان ۱۵ کشور عضو این اتحادیه در این نشست حضور داشتند.

هانا نیومن، عضو پارلمان اروپا سفر هیئت طالبان به بروکسل برای مذاکرات درباره مهاجران افغان را «نمایش مزخرف» توصیف کرده است. او گفت طالبان به دنبال مذاکرات فنی نیست، بلکه خواستار مشروعیت است و تعامل را در این سطح متوقف نمی‌کند.