ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان به روزنامه ایزوستیا گفت مخالفت صریح یکی از اعضای سازمان همکاری شانگهای، مانع اصلی مشارکت اداره طالبان در این سازمان است.
آقای کابلوف از هیچ کشور خاصی نام نبرد، اما به نوشته ایزوستیا، پاکستان در حال حاضر مخالف اصلی حضور طالبان در فعالیتها و نشستهای سازمان همکاری شانگهای است.
به گزارش این روزنامه روسی، با وجود اینکه افغانستان از سال ۲۰۱۲ به عنوان عضو ناظر سازمان شانگهای پذیرفته شده، اما پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، فعالیت و حضور کابل در این مأموریتهای منطقهای عملاً مسدود شده است؛ بهطوری که آخرین حضور رسمی نمایندگان افغانستان در نشستهای این سازمان به سال ۲۰۲۰ بازمیگردد.
نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه گفته است: «مقامات کابل تمایل دارند به عنوان عضو کامل در سازمان حضور داشته باشند و بقیه اعضا نیز به نوعی با آنها در ارتباط و تعامل هستند، اما از آنجا که تصمیمگیریها در شانگهای بر اساس اجماع (موافقت همهجانبه) است، مخالفت یک عضو مانع از آغاز این فرآیند شده است.»
در گزارش به نقل از کارشناسان آمده است با توجه به تنشهای اخیر میان طالبان و پاکستان، مخالفت اصلی از سوی پاکستان صورت میگیرد. روابط پاکستان و طالبان از تابستان سال گذشته به دلیل درگیریهای مرزی، حملات موشکی و اتهامات اسلامآباد مبنی بر پناه دادن طالبان به شبهنظامیان تحریک طالبان پاکستان (TTP) به شدت بحرانی شده است. حملات هوایی طرفین بر یکدیگر نیز همچنان ادامه دارد.
مانع بزرگتر؛ چالش «عدم مشروعیت بینالمللی» در درون شانگهای
ایزوستیا نوشت علاوه بر گمانهزنیها درباره وتوی پاکستان، کارشناسان اندیشکدههای مسکو گفتهاند که حتی در صورت موافقت اسلامآباد، ساختار شانگهای مانع دیگری نیز پیش رو دارد؛ عدم رسمیت اداره طالبان در میان تمام اعضای این سازمان. به باور تحلیلگران، تا زمانی که کل ۱۰ عضو اصلی این بلوک، اداره طالبان را به رسمیت نشناسند، دعوت از آنها برای حضور در نشستهای رسمی عملاً غیرممکن است.
با این حال، مسکو بدون در نظر گرفتن این موانع، مسیر توسعه روابط با کابل را پیش گرفته است. ضمیر کابلوف در این رابطه گفت که نمایندگان طالبان امسال نیز در نشستهای «فرمت مسکو» درباره افغانستان حضور خواهند داشت.
این در حالی است که روسیه و طالبان در ماه می گذشته، توافقنامهای در زمینه همکاریهای فنی-نظامی امضا کردند که به گفته کابلوف، یک چارچوب حقوقی برای تعاملات آینده است.
احمد سعیدمرادزاده، معاون دبیرکل سازمان شانگهای در گفتوگو با ایزوستیا تایید کرد که فرآیند بازنگری در ساختار حقوقی این سازمان هماکنون تحت ریاست قرغیزستان در حال انجام است، اما تا زمان نهایی شدن و تصویب این اصلاحات، تمامی اعضای ناظر (از جمله افغانستان) در وضعیت کنونی خود باقی خواهند ماند.
بختیار حکیموف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه در امور سازمان همکاری شانگهای، در ۱۰ جون اعلام کرد که عضویت کامل افغانستان با مشکل مواجه است. او در عین حال، خواهان احیای گروه تماس سازمان همکاری شانگهای - افغانستان شد.
سازمان همکاری شانگهای، یک نهاد بینالمللی و منطقهای است که در سال ۲۰۰۱ پایهگذاری شد. این بلوک از ۱۰ عضو اصلی شامل بلاروس، هند، ایران، قزاقستان، قرغیزستان، چین، پاکستان، روسیه، تاجیکستان و اوزبیکستان تشکیل شده است. افزون بر این، آذربایجان، ارمنستان، افغانستان، بحرین، مصر، کامبوج، قطر، کویت، لائوس، مالدیو، مغولستان، میانمار، نپال، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، ترکیه و سریلانکا نیز به عنوان «شریک» (در قالب اعضای ناظر یا شرکای گفتوگو) با این سازمان تعامل دارند.
