دانشگاه نوتردام امریکا با دانشگاه آنلاین زن تفاهمنامه همکاری امضا کرد
دانشگاه نوتردام امریکا اعلام کرده است که برای گسترش فرصتهای آموزشی برای زنان افغان تفاهمنامه همکاری با دانشگاه آنلاین زن امضا کرده است.
هدف از این همکاری، گسترش فرصتهای آموزشی از طریق پروژههای مشترک، کورسهای آنلاین، برنامههای تحقیقاتی و تبادل منابع علمی گفته شده است.
این تفاهمنامه همکاری بهطور مجازی میان دانشکده امور جهانی کیوگ و دانشگاه آنلاین زن امضا شده است.
دانشگاه آنلاین زن که یکسال پس از قدرتگیری طالبان در سال ۲۰۲۲ تاسیس شد، تاکنون به بیش از ۲۰ هزار دانشجو در ۱۶ رشته آموزشی خدمات ارائه کرده و صدها صنف درسی آنلاین را هر هفته برگزار میکند. این نهاد همچنین برنامههای حمایتی آموزشی و مشاورهیی را برای دانشجویان فراهم ساخته است.
مری گالاگر، رئیس دانشکده کیوگ، گفت: «این همکاری برای تقویت فرصتهای آموزشی در شرایطی صورت میگیرد که دسترسی زنان افغان بهشدت محدود شده است.»
او افزود: «ما میبینیم که دانشجویان افغان با چه شیوههای شگفتانگیزی به دنبال آموزش هستند. این مقاومت چیزی است که نمیتوان نادیده گرفت و باید تشویق شود.»
در بیانیه رسمی دانشگاه نوتردام که روز پنجشنبه نشر شد، آمده است که این همکاری پس از ماهها گفتوگو شکل گرفته است و شامل استادان و مسئولان نهادهای مختلف علمی و پژوهشی میشود.
دانشگاه نوتردام در این بیانیه گفته است که «این برنامه بخشی از تلاشهای گستردهتر برای صلح و توسعه در افغانستان است که هدف آن حمایت از حقوق بشر و ایجاد صلح پایدار و فراگیر عنوان شده است.»
این همکاری قرار است از فصل پاییز با ارائه کورسهای جدید، از جمله یک کورس درباره رهبری در بحران آغاز شود.
سیروس علاف، مشاور اقتصادی در حکومت پیشین و از بزرگان شیعه در هرات، در مراسم عاشورا از عملکرد طالبان انتقاد کرد و گفت در حالی که مردم در افغانستان نان ندارند، «سردمداران فعلی» ظاهر مردم را بررسی میکنند.
آقای علاف که روز جمعه در مراسم ظهر عاشورا در منطقه بکرآباد هرات سخنرانی میکرد، گفت انسان باید حق و عدالت را محور زندگی خود قرار دهد، نه اینکه تنها سختگیر و قدرتنما باشد.
طالبان در هفتههای اخیر محدودیتهای تازهای را در هرات وضع کرده و بازداشت زنان و مردان در این ولایت واکنشهای گستردهای در پی داشته است.
علاف گفت حاکمان فعلی افغانستان از مشکلات مردم بیخبر هستند، در حالی که مردم در تنگنای اقتصادی قرار دارند.
او از حاضران پرسید که به نظر شما، آیا چنین افرادی میتوانند به قلب مردم راه پیدا کنند؟
اخیرا انتقاد از عملکرد طالبان در داخل و خارج از افغانستان به دلیل وضع محدودیتهای روزافزون بر زنان و مردان افزایش یافته است.
در تازهترین مورد، ماموران امر به معروف طالبان در ۳۱ جوزا دستکم ۲۰ کارمند نهادهای بینالمللی و همکاران سازمان ملل را در منطقه صفری اسلامقلعه هرات به دلیل «داشتن ریش کوتاه» بازداشت کردند.
منابع همچنین گفتند طالبان در همان روز دستکم ۱۶ کارمند شفاخانه حوزهای هرات، از جمله مدیر اداری و شماری از کارمندان این مرکز صحی را به دلیل «کوتاه کردن ریش» بازداشت کرد.
طالبان در هفتههای گذشته زنان زیادی را نیز در هرات به اتهام نداشتن پوشش مورد نظر این گروه بازداشت کرده است.
بازداشت زنان در هرات اعتراضهای کمسابقهای را نیز در پی داشت.
صبح سهشنبه، ۱۹ جوزا، باشندگان جبرئیل هرات در اعتراض به بازداشت زنان از سوی طالبان تجمع کردند و نیروهای طالبان به روی مردم شلیک کردند. این رویداد دستکم دو کشته برجای گذاشت.
پس از آن، روز جمعه، ۲۲ جوزا، شماری از باشندگان هرات در برابر دفتر والی طالبان در این ولایت، در اعتراض به بازداشت زنان تجمع کردند.
طالبان این اعتراض را سرکوب و شماری از معترضان را دستگیر کرد.
اعتراض به بازداشت زنان در هرات سپس به بیرون از افغانستان نیز کشیده شد و مهاجران افغان در ۲۹ شهر دنیا تظاهرات کردند.
روزنامه بریتانیایی گاردین در سر مقاله خود نوشته است که گفتوگوی اتحادیه اروپا با طالبان درباره بازگرداندن مهاجران افغان، به معنی «فروش حقوق دختران، زنان و دیگر افغانها» است.
گاردین روز پنجشنبه، ۴ سرطان نوشت که کشورهای اروپایی پنج سال پس از سقوط کابل میخواهند مهاجران افغان را به کشورشان بازگردانند، «بدون توجه به اینکه این کار چه بهایی دارد و چه پیامدی در پی خواهد داشت.»
در این سرمقاله آمده است که دولتهایی که ادعا میکنند از زنان افغان حمایت میکنند، باید برای رسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی به عنوان جرم در حقوق بینالملل تلاش کنند، کمکهای بشردوستانه به افغانستان را پشتیبانی کنند و برای افغانهایی که از کشور گریختهاند، آیندهای امن فراهم سازند.
این روزنامه نوشته است که اتحادیه اروپا با طالبان در بروکسل گفتوگو کرده و محور این گفتوگوها، بازگرداندن افغانهایی بوده که حق اقامت در اروپا ندارند یا به جرایم جدی محکوم شدهاند. گاردین نوشته است که چنین گفتوگوهایی خطر مشروعیتبخشی به طالبان را در پی دارد.
در سرمقاله گاردین آمده است که طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، محدودیتهای شدید و سیستماتیک بر زنان و دختران وضع کرده است. این روزنامه به ممنوعیت آموزش دختران، محدودیت بر کار زنان، محدودیت رفتوآمد و حذف زنان از زندگی عمومی اشاره کرده است.
گاردین نوشته است که نهادها و کارشناسان حقوق بشری رفتار طالبان با زنان و دختران را مصداق احتمالی «آپارتاید جنسیتی» دانستهاند. این روزنامه افزوده است که اروپا در حالی با طالبان درباره اخراج افغانها گفتوگو میکند که خود بارها محدودیتهای این گروه علیه زنان را محکوم کرده است.
این روزنامه بریتانیایی نوشته است که گفتوگو با طالبان، برای بسیاری از زنان افغان و نهادهای مدافع حقوق بشر، نشانه یک تغییر خطرناک در سیاست اروپا است. به نوشته گاردین، اتحادیه اروپا به جای آنکه بر حقوق بشر و حمایت از افغانهای در معرض خطر تمرکز کند، اکنون کنترل مهاجرت را در اولویت قرار داده است.
گاردین همچنین نوشته است که بازگرداندن افغانها به کشورشان میتواند آنان را با خطر بازداشت، شکنجه، آزار و حتی مرگ روبهرو کند. این روزنامه تاکید کرده است که زنان، فعالان مدنی، مخالفان طالبان و کسانی که با نهادهای غربی کار کردهاند، در صورت بازگشت با خطر بیشتری روبهرو هستند.
روزنامه نوشته است که این دولتها نباید با طالبان کار کنند تا افغانهای بیشتری را به کشورشان بازگردانند، آن هم در شرایطی که بازگشت آنان میتواند به مرگشان منجر شود.
منابع از شمالشرق افغانستان از افزایش تحرکات و آرایش نظامی جمعه خان فاتح، فرمانده تاجیکتبار و ناراضی طالبان، در منطقه درواز ولایت بدخشان خبر میدهند. منابع آگاه میگویند این فرمانده در روزهای اخیر نیروهایش را سازماندهی کرده و در ولسوالی نسی با مردم دیدارهای گستردهای داشته است.
به گفته منابع، جمعه فاتح پس از بازگشت به پایگاه سنتی خود، حضور میدانیاش را افزایش داده و همزمان آرایش نیروهای تحت امرش را تقویت کرده است؛ اقدامی که از آمادگی او برای هرگونه تحول احتمالی حکایت دارد.
رد پیشنهاد کابل
منابع نزدیک به جمعه فاتح میگویند تلاشهایی برای گفتوگو و ارائه پیشنهاد به او صورت گرفته، اما این فرمانده طالبان هرگونه بازگشت به ساختار قدرت را رد کرده است.
دو منبع که بهتازگی بهصورت حضوری با او دیدار کردهاند، به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که جمعه فاتح در پاسخ به این پیشنهادها گفته است: «من در خانه خود هستم، وظیفه نمیخواهم، همینجا میباشم. اولین فیر را هم من نمیکنم.»
به گفته این منابع، او در عین حال نیروهایش را در حالت آمادهباش نگه داشته و از نظر نظامی و تدارکاتی آمادگی کامل دارد.
منابع میافزایند جمعه فاتح معتقد است که به دلیل جغرافیای کوهستانی و ناهموار بدخشان، نیروهای طالبان مستقر در کابل بهسادگی قادر به اجرای عملیات موفق علیه مواضع او نخواهند بود.
جمعه خان فاتح که از فرماندهان بانفوذ طالبان در شمالشرق افغانستان به شمار میرود و در میان هوادارانش به «فاتح دروازها» شهرت دارد، در هفتههای اخیر پس از تشدید اختلاف با رهبری طالبان در قندهار بر سر مدیریت منابع محلی و معادن طلا، از سمت معاونت ولایت زابل برکنار شد.
ناظران بر این باورند که برکناری او بدون سپردن مسئولیت جایگزین، بخشی از روند کنار گذاشتن فرماندهان غیرپشتون از ساختار قدرت طالبان است. اکنون، همزمان با بازگشت او به بدخشان، افزایش تحرکات میدانی، آرایش نیروها و رد پیشنهادهای کابل، احتمال رویارویی میان این فرمانده ناراضی و رهبری طالبان بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، مقامهای طالبان تاکنون درباره این تحرکات اظهارنظر رسمی نکردهاند.
نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر اعلام کرد که از کاهش تقاضا برای مواد مخدر و توانبخشی معتادان افغان حمایت میکند.
اتحادیه اروپا تاکید کرد که در امر مبارزه با مواد مخدر در کنار مردم افغانستان ایستاده است.
دفتر اتحادیه اروپا در افغانستان جمعه، پنجم سرطان در صفحه اکس خود نوشت که با همکاری سازمان جهانی بهداشت، دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد و دیگر شرکای خود از مراکز درمان و توانبخشی معتادان در افغانستان حمایت میکند.
اتحادیه اروپا افزوده است که یکی از بخشهای اصلی این تلاشها، بازگرداندن کودکانی به مکتب است که بهطور غیرمستقیم درگیر اعتیاد شدهاند. این اتحادیه اضافه کرده است که در زمینه جلوگیری از بازگشت افراد درمان شده به مصرف مواد مخدر و فراهم کردن معیشت بدیل در افغانستان پشتیبانی میکند.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد پیشتر در گزارش جهانی مواد مخدر ۲۰۲۶ هشدار داد که کاهش بیسابقه تولید تریاک در افغانستان، همزمان با گسترش مواد افیونی مصنوعی، در حال تغییر ساختار بازار جهانی مواد مخدر است. براساس این گزارش، افغانستان که تا سال ۲۰۲۲ حدود ۸۰ درصد تریاک غیرقانونی جهان را تولید میکرد، پس از اجرای ممنوعیت کشت خشخاش از سوی طالبان با سقوط ۹۵ درصدی تولید تریاک روبهرو شده است.
مقامهای طالبان امسال پیامی به مناسبت عاشورا منتشر نکردند و همزمان رسانههای طالبان از جمله تلویزیون ملی و خبرگزاری باختر که تحت مدیریت طالبان فعالیت میکنند گزارشی در مورد این مراسم پخش نکردند.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که برخی از مسئولان حسینیهها و مساجد از مقامهای طالبان برای شرکت در مراسم عاشورا دعوت کردند، اما آنها این دعوت را نپذیرفتند.
همزمان طالبان از حضور حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، در مراسم عزاداری عاشورا نیز جلوگیری کردهاند.
این حالی است که نخستوزیر هند، رئیسجمهور و نخستوزیر پاکستان در پیامهایی به مناسبت عاشورا، این روز را الهامبخش استقامت برای عدالتخواهی توصیف کردند. نخستوزیر هند گفت که فداکاری «امام حسین» الهامبخش بسیاری از مردم است تا در جستجوی حقیقت و عدالت ثابت قدم بمانند.
تشدید محدودیتها بر شیعیان
اقدامات طالبان در محرم امسال به خودداری از انتشار پیام یا عدم حضور در مراسم محدود نمانده و محدودیتها علیه نهادهای فرهنگی، آموزشی و رسانهای وابسته به جامعه شیعه نیز افزایش یافته است.
در روزهای گذشته، طالبان تلویزیون تمدن، یکی از معدود رسانههای تصویری متعلق به جامعه شیعیان افغانستان، را تعطیل کردند. همزمان، مدرسه علمیه خاتمالنبیین در کابل که از بزرگترین مراکز آموزش علوم دینی شیعیان به شمار میرود، نیز از سوی نیروهای طالبان بسته شد.
پارسال، مولوی شهابالدین دلاور، از مقامهای ارشد طالبان و وزیر پیشین معادن این گروه در مراسم عاشورا در حوزه علمیه خاتم النبیین شرکت و سخنرانی کرد. او گفت که در روز عاشورا صدای حق و جهاد در برابر ظالم بلند شده است.
همچنین وزیر عدلیه طالبان در روزهای اخیر دهها تن از مسئولان مساجد و عزاداران محرم را به خاطر برافراشتن پرچمهای محرم در زندان شخصی خود حبس کردند.
روز گذشته معین وزارت شهرسازی و مسکن طالبان از این اقدام وزیر عدلیه طالبان انتقاد کرد.
ممنوعیت نمادهای عاشورا در شهرها
گزارشها و مشاهدات میدانی از کابل و شماری از شهرهای دیگر افغانستان نشان میدهد که طالبان امسال محدودیتهای گستردهای بر نمایش نمادهای مذهبی عاشورا اعمال کردهاند.
به گفته منابع محلی، نیروهای طالبان از برافراشتن پرچمها و نمادهای مذهبی در جادهها، بازارها و میدانهای شهر جلوگیری کرده و در برخی مناطق این پرچمها را پایین کشیدهاند.
منابع در غرب کابل گفتند که طالبان گشت و گذار موترها را منع کرده است. طالبان همچنین روز جمعه شبکه های مخابراتی را در شماری از شهرها از جمله در کابل، هرات، مزار شریف، غزنی و بامیان قطع کردند.
ناظران میگویند تشدید این محدودیتها، در کنار بستن مراکز فرهنگی و آموزشی شیعیان و محدود کردن فعالیتهای مذهبی، نشاندهنده رویکرد سختگیرانهتر طالبان در قبال تنوع مذهبی و فرهنگی در افغانستان است.
جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی، دو جریان نظامی و سیاسی مخالف طالبان را متهم کردند که با اعمال فشار بر شیعیان به تنشهای مذهبی دامن میزند.
سازمان حمایت از رسانههای افغانستان نیز روز جمعه خبر داد که طالبان یک خبرنگار زن و همکارانش را بهدلیل پوشش خبری مراسم عاشورا در کابل بازداشت کردند. این سازمان از افزایش محدودیت عیله خبرنگاران و رسانهها به خاطر پوشش مراسم عاشورا ابراز نگرانی کرد.
روز گذشته، شورای علمای شیعه افغانستان اعلام کرد طالبان در روزهای اخیر شماری از مسئولان مساجد و تکیهخانههای شیعیان را به دلیل برپایی نمادهای عاشورا بازداشت کردهاند. این شورا همچنین از جمعآوری نمادهای محرم، توقف فعالیت تلویزیون تمدن و مسدود شدن حوزه علمیه خاتمالنبیین ابراز نگرانی کرد.