طالبان از رهایی پنج افغان از زندانهای لیبیا خبر داد
سفارت طالبان در مصر روز شنبه اعلام کرده است که با هماهنگی و همکاری نهادهای مرتبط، پنج افغان از زندانهای لیبیا آزاد و به افغانستان منتقل شدهاند.
به گفته این سفارت، تلاشها برای آزادی سایر زندانیان افغان نیز ادامه دارد.
طالبان درباره هویت این زندانیان و دلیل بازداشت آنان در لیبیا جزئیات بیشتری ارائه نکرده است.
سفارت طالبان در مصر روز شنبه، ششم سرطان، با انتشار بیانیهای اعلام کرد که پس از تکمیل مراحل قانونی و اداری لازم، دیگر زندانیان افغان نیز در آینده نزدیک به افغانستان منتقل خواهند شد.
در بیانیه طالبان مشخص نشده است که چه تعداد شهروندان افغان در زندانهای لیبیا بهسر میبرند.
لیبیا، در شمال آفریقا، یکی از مسیرهای اصلی مهاجرت به اروپا به شمار میرود؛ مسیری که هزاران مهاجر در تلاش برای عبور از آن و رسیدن به اروپا بازداشت شده و اکنون در زندانهای این کشور نگهداری میشوند.
مرکز خبرنگاران افغانستان روز شنبه در بیانیهای ضمن محکوم کردن بازداشت محمد رحمتی، مدیر مسئول و محمدرضا احسانی، کارمند تلویزیون خصوصی تمدن، خواستار آزادی فوری آنان شده است.
بر مبنای آمار این مرکز، در حال حاضر هفت خبرنگار و کارمند رسانهای در زندان طالبان بسر میبرند.
مرکز خبرنگاران افغانستان روز شنبه، ششم سرطان، با انتشار بیانیهای نوشت که محمد رحمتی و محمدرضا احسانی به دستور وزارت عدلیه طالبان، بدون حکم دادگاه و بدون اعلام اتهام، بازداشت شدهاند و در سلول انفرادی نگهداری میشوند.
یک منبع در تلویزیون تمدن به مرکز خبرنگاران افغانستان گفته است که این دو کارمند پس از آن بازداشت شدند که خبر بستهشدن این رسانه در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
تلویزیون تمدن در اوایل ماه سرطان توسط افراد مسلح وابسته به وزارت عدلیه طالبان بسته شد. محمدجواد محسنی، رئیس این تلویزیون گفت که افراد مسلح تجهیزات این رسانه را نیز ضبط کرده و به مکان نامعلومی منتقل کردهاند.
مقامهای طالبان تاکنون بهطور رسمی درباره بسته شدن تلویزیون تمدن و بازداشت کارکنان آن اظهارنظر نکردهاند.
نیروهای طالبان در ماه جوزای ۱۴۰۳ نیز به این تلویزیون یورش برده و پس از توهین و بدرفتاری با کارکنان، شماری از تجهیزات آن را با خود بردند.
طالبان پیشتر مدعی شده بود که تلویزیون تمدن با حزب منحلشده «حرکت اسلامی افغانستان» ارتباط دارد و بر اساس قوانین این گروه، رسانههای وابسته به احزاب سیاسی حق فعالیت ندارند.
با این حال، محمدجواد محسنی، رئیس تلویزیون تمدن، این اتهامها را رد کرده و گفته است که محمدآصف محسنی، بنیانگذار این رسانه، دو سال پیش از روی کار آمدن طالبان درگذشته بود و پیش از آن نیز از فعالیتهای سیاسی کنارهگیری کرده بود.
او همچنین افزود که دعوای حقوقی مربوط به مالکیت زمین این رسانه همچنان در دادگاه ویژه در حال بررسی است و تاکنون رأی نهایی درباره آن صادر نشده است.
آمار مرکز خبرنگاران افغانستان نشان میدهد که از زمان بازگشت طالبان به قدرت تاکنون، حدود ۳۰۰ خبرنگار و کارمند رسانهای به دلیل نقض دستورالعملهای سختگیرانه رسانهای این گروه بازداشت یا زندانی شدهاند.
لوری بریستو، سفیر پیشین بریتانیا در افغانستان، میگوید لندن نباید طالبان را به رسمیت بشناسد، اما برای درک دیدگاههای این گروه باید با آن در ارتباط باشد.
او در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال هشدار داد که محرومیت زنان و دختران از آموزش پیامدهای بنیادی برای افغانستان خواهد داشت.
سفیر پیشین بریتانیا در افغانستان روز شنبه (ششم سرطان) با سمیرا رسا، خبرنگار افغانستان اینترنشنال، درباره تعامل بریتانیا با طالبان، عدم بهرسمیتشناسی این گروه و پیامدهای محدودیت آموزش بر زنان و دختران گفتوگو کرد.
او در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه آیا بریتانیا قصدی برای تعامل با طالبان دارد یا خیر، تصریح کرد که لندن نباید طالبان را به رسمیت بشناسد، اما در عین حال برای درک بهتر دیدگاهها و رویکردهای این گروه باید با طالبان در ارتباط باشد.
آقای بریستو تاکید کرد که تعامل با طالبان به معنای موافقت با سیاستهای این گروه نیست.
سفیر سابق بریتانیا در افغانستان گفت: «حکومت بریتانیا با بسیاری از کسانی که موافق آنها نبود کار کرده است. برخی از آنها دولتها بودهاند و برخی دولتها نبودهاند. ما با تمام کارهایی که طالبان بهویژه علیه زنان و دختران انجام میدهد، موافق نیستیم و باید توضیح بدهیم که این اقدامات چه پیامدهایی دارد.»
این مقام سابق بریتانیایی همچنین با ابراز نگرانی نسبت به ممنوعیت آموزش زنان و دختران در افغانستان گفت طالبان با این اقدام نیمی از نیروی کار جامعه را از دسترسی به آموزش محروم کرده است.
او با تاکید بر لغو محدودیتهای جنسیتی و توانمندسازی زنان افغان افزود: «باید طالبان را متقاعد کنیم که اگر میخواهند کشور را اداره کنند، نمیتوانند نیمی از جامعه را کنار بگذارند.»
لوری بریستو در ماه می سال ۲۰۲۱ به جای آلیسون بلیک بهعنوان سفیر بریتانیا در افغانستان منصوب شد و در ۲۹ اگست همان سال، اندکی پس از استیلای طالبان بر افغانستان، به بریتانیا بازگشت.
بر مبنای مکتوب دریافتی افغانستان اینترنشنال، رئیس مبارزه با حوادث اداره طالبان گفته است که کارمندان این اداره برای «نجات جان و مال آسیبدیدگان» به تلفنهای هوشمند «نیاز جدی» دارند.
نورالدین ترابی میگوید بهرغم این نیاز جدی، ممنوعیت استفاده از تلفنهای هوشمند پابرجا خواهد ماند.
نسخهای از این مکتوب که به دسترس افغانستان اینترنشنال قرار گرفته است، نشان میدهد که کارمندان اداره مبارزه با حوادث طالبان اجازه استفاده از تلفنهای هوشمند را در دفاتر خود ندارند. براساس این نامه این دستور از سهشنبه، ۲۶ جوزا، در این اداره اجرایی شده است.
نورالدین ترابی در این مکتوب گفته است که کارمندان اداره مبارزه با حوادث طبیعی طالبان برای کاهش خطرات، نجات جان و مال آسیبدیدگان و رسیدگی به رویدادهای طبیعی، بهگونه جدی به تلفنهای هوشمند نیاز دارند، اما تا زمان دریافت اجازه از سوی هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، این ممنوعیت پابرجا خواهد ماند.
این اداره برای جلوگیری از اختلال در فعالیت تیمهای امداد و نجات، از کارمندان خواسته است تلفنهای ساده خود را فعال نگه دارند و رؤسای مرکز و ولایتها نیز شماره تلفنهای ساده کارکنان زیرمجموعه خود را با مرکز شریک کنند.
در مکتوب آمده است افرادی که به ایمیل دسترسی ندارند، باید از طریق پیامک و با استفاده از تلفنهای ساده ارتباط برقرار کنند و کارمندان موظفاند به پیامها فورا پاسخ دهند.
افغانستان اینترنشنال پیشتر برای نخستین بار سندی از وزارت عدلیه طالبان منتشر کرد که در آن هبتالله آخندزاده در یک دستور شفاهی، استفاده از تلفنهای هوشمند را برای تمامی اعضای طالبان و کارمندان دولتی ممنوع کرده است.
پس از صدور این دستور، افغانستان اینترنشنال فایلهای صوتی برخی مسئولان طالبان را نیز منتشر کرد که به اعضای خود دستور شکستن تلفنهای همراه را داده بودند.
در این پیامها همچنین توصیه شده بود که هر فرد پس از شکستن تلفن همراه خود، نام خود را در یک فورم ویژه ثبت کند. این تصمیم اما با واکنشهای مواجه شده است.
فعالان حقوق بشر این تصمیم را فراتر از یک اقدام اداری میدانند. به گفته آنان، تلفنهای هوشمند یکی از مهمترین ابزارهای شهروندان برای دسترسی به آموزش آنلاین، اخبار، برقراری ارتباطات خصوصی و مستندسازی موارد نقض حقوق بشر است.
سازمان بهداشت جهانی میگوید که متعهد به اجرای برنامههای پیشگیری، درمان و بازپروری معتادان در افغانستان است.
این سازمان نوشت که در حال حاضر از ۱۱ مرکز درمان اعتیاد در سراسر افغانستان حمایت میکند.
سازمان بهداشت جهانی شنبه، ششم سرطان به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر در بیانیهای نوشت مصرف مواد مخدر بسیاری از افراد، خانوادهها و جوامع را در افغانستان تحت تاثیر قرار داده و چالشهای جدی بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی ایجاد کرده است.
از میان ۱۱ مرکز تحت حمایت این سازمان، چهار مرکز به درمان زنان و کودکان و یک مرکز به نوجوانان پسر اختصاص دارد. این مراکز در مجموع دارای ۶۱۰ تخت فعال هستند و در کنار آنها، ۱۱ تیم سیار در ۱۰ ولایت افغانستان خدمات درمانی، سلامت روان و حمایتهای روانی-اجتماعی را به آسیبدیدگان مواد مخدر ارائه میدهند.
همچنین چهار مرکز درمان نگهدارنده با داروهای آگونیست افیونی در شهرهای کابل، قندهار و هلمند فعالاند که به بیش از ۵۰۰ نفر خدمترسانی میکنند.
ادوین سنیزا سالوادور، نماینده سازمان بهداشت جهانی در افغانستان، گفت اختلالات سوءمصرف مواد مخدر شرایط بهداشتی قابل پیشگیری هستند. او تاکید کرد سازمان بهداشت جهانی با سرمایهگذاری در بخش پیشگیری، گسترش دسترسی به مراقبتها و تقویت خدمات بهداشتی، به بهبود افراد وضعیت معتادان و مشارکت آنها در خانواده و جامعه کمک میکند.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد روز جمعه در گزارش جهانی مواد مخدر ۲۰۲۶ هشدار داد که کاهش بیسابقه تولید تریاک در افغانستان، همزمان با گسترش مواد افیونی مصنوعی، در حال تغییر ساختار بازار جهانی مواد مخدر است.
تیم کریکت زنان پناهنده افغانستان پس از سالها آوارگی و فرار از تهدیدهای طالبان، در سفری تاریخی به بریتانیا و پس از دیدار با شاه چارلز سوم، سرانجام در کمبریج به میدان رفت تا با انجام دو مسابقه نمادین، زنده بودن رویاها و مقاومت زنان افغان را به جهان ثابت کند.
نزدیک به پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت و محرومیت مطلق زنان افغان از آموزش، کار و ورزش، تیم ملی کریکت زنان افغانستان در ورزشگاه تاریخی «فنرز گراوند» کمبریج انگلستان مسابقات تاریخی خود را برگزار کرد.
این تیم که به دلیل محدودیتهای بینالمللی با نام «یازده تن از زنان افغان» مسابقه میدهد، در دو بازی بیستاوره به مصاف «تیم زنان نیروهای مسلح بریتانیا» و «تیم باشگاه زنان دانشگاه کمبریج» رفت.
اما تیم کریکت زنان پناهنده افغانستان در یکی از دیدارهای تور تدارکاتی خود مقابل تیم زنان نیروهای مسلح بریتانیا با اختلاف ۵۲ دوش شکست خورد. در این مسابقه که صبح روز شنبه برگزار شد، تیم بریتانیا در ۲۰ آور با از دست دادن ۷ ویکت ۱۴۹ دوش بهدست آورد.
با این حال، فعالان افغان و مدافعان حقوق بشر بازگشت تیم کریکت زنان افغان را در میدان رقابتها دستاورد مهم برای زنان افغانستان عنوان کردند.
از پنهانکاری در کابل تا برخاستن در تبعید
پیشینه این تیم به سال ۲۰۱۰ بازمیگردد؛ زمانی که دختران افغان با وجود مخالفتهای فرهنگی و تهدیدهای امنیتی، نخستین تیم ملی زنان را تشکیل دادند. اما با سقوط کابل در اگست ۲۰۲۱ همهچیز فروریخت. طالبان ورزش زنان را ممنوع کردند و بخش زنان کریکت بورد را به طور کامل بستند.
بازیکنان تیم ناچار شدند هفتهها در خانههای امن پنهان شوند، لباسهای تیم ملی را بسوزانند، بتها (چوبها) و مدالهای خود را پنهان یا نابود کنند تا توسط استخبارات طالبان شناسایی نشوند.
سرانجام با کمک نهادهای بینالمللی و دولت استرالیا، اکثر اعضای تیم از راههای خطرناک به پاکستان گریختند و سپس با ویزای بشردوستانه در استرالیا، کانادا و بریتانیا مستقر شدند و تمرینات خود را از صفر آغاز کردند.
پارادوکس بزرگ جهان کریکت
برگزاری این مسابقه بار دیگر یک تناقض بزرگ را در مدیریت ورزش جهان برجسته کرد. بر اساس مقررات شورای بینالمللی کریکت، کشورهای عضو باید تیم ملی زنان داشته باشند. با این حال، شورای بین المللی کریکت همچنان کریکت بورد تحت کنترول طالبان را به رسمیت میشناسد؛ تیم مردان افغانستان بدون هیچ مانعی در مسابقات جهانی رقابت میکند، اما تیم زنان از هویت رسمی ملی محروم است و به عنوان یک تیم پناهجو و بدون بودجه رسمی در جهان فعالیت میکند.
دیدار با پادشاه بریتانیا و بازتاب جهانی آن
سفر این تیم به بریتانیا که همزمان با جام جهانی بیستاوره زنان انجام شد، با میزبانی نهادهای علمی نامدار کمبریج مانند «هیوز هال» همراه بود. مهمترین رویداد این سفر، دیدار رسمی اعضای تیم با شاه چارلز سوم در کاخ «کلارنس هاوس» لندن بود که پیامی روشن از به رسمیت شناخته شدن این زنان توسط جامعه بینالمللی داشت.
در این دیدار، شکریه نوری، از بازیکنان باسابقه، بتی را که توسط تمامی اعضا امضا شده بود به پادشاه هدیه داد و شاه چارلز نیز با ستایش از شجاعت آنها گفت: «بسیار خوشحالم که توانستهاید راهی را که به آن عشق میورزید، ادامه دهید.»
صدای برای میلیونها زن محروم
بازیکنان این تیم اکنون به سخنگویان حقوق بشر تبدیل شدهاند. ناهیده، کاپیتان تیم که امور تیم را در ملبورن هماهنگ میکند، این حرکت را یک «جنبش برای تغییر» میداند.
فیروزه امیری، دیگر چهره شاخص تیم، تأکید میکند که آنها امروز نماینده میلیونها زنی هستند که تحت آپارتاید جنسیتی طالبان از ابتداییترین حقوق خود محرومند.
اکیل لطیفی، ویکتبان ۱۷ ساله تیم که هنگام سقوط کابل مجبور شد خانوادهاش را تنها بگذارد، میگوید این مسابقه فرصتی برای دفاع از حقوق زنان کشورش بود.
برای دختران افغان، بازی در کمبریج صرفاً یک رقابت ورزشی نبود. پنج سال پس از آنکه مجبور شدند از ترس جانشان ابزار ورزشی خود را بشکنند، هر ران (رن) و هر ویکتی که در این مسابقه ثبت شد، سندی زنده بود از اینکه طالبان با وجود تهی کردن میدانهای ورزشی داخل افغانستان، هرگز نتوانستهاند امید، استعداد و هویت زنان افغان را نابود کنند.