مهاجران افغان در پاکستان با موجی از پروندههای قضایی روبهرو شدهاند
کامران، فرزند مادر پاکستانی و پدر افغان، برای فعال کردن دوباره اسناد هویتی مادرش و دریافت حق اقامت قانونی در پاکستان، به دادگاه عالی پیشاور دادخواست ارائه کرده است.
کامران، فرزند مادر پاکستانی و پدر افغان، برای فعال کردن دوباره اسناد هویتی مادرش و دریافت حق اقامت قانونی در پاکستان، به دادگاه عالی پیشاور دادخواست ارائه کرده است.
کامران میگوید تمام عمرش را در پاکستان گذرانده و برادران و خواهرانش نیز در همین کشور زندگی میکنند. با این حال، به دلیل مشکلات اسناد هویتی، ادامه تحصیل برایش دشوار شده و همواره با خطر بازداشت و اخراج روبهرو است. او میگوید در افغانستان نه خانهای دارد و نه چشماندازی برای آیندهای امن.
عثمان علی، وکیل امور مهاجران، میگوید دادگاه عالی پیشاور در تازهترین تصمیم خود اعلام کرده است افرادی که دارای کارتهای «پیاوآر» (PoR)، «ایسیسی» (ACC) یا اسناد قدیمی ثبتنام والدینشان هستند، باید ابتدا به اداره ثبت احوال پاکستان مراجعه و درخواست بازنگری در تصمیم بیاعتبار شدن این اسناد را ثبت کنند.
به گفته او، اگر اداره ثبت احوال درخواست آنان را رد کند، میتوانند پرونده خود را به دادگاه عالی پشاور ببرند. او افزود که در گذشته افراد مستقیماً به دادگاه مراجعه میکردند، اما اکنون باید ابتدا مراحل اداری را طی کنند.
امینالرحمان، رئیس انجمن وکلای دادگاه پشاور، میگوید تغییرات مکرر سیاستهای حکومت پاکستان در قبال مهاجران افغان، آنان را در وضعیت بلاتکلیف قرار داده است. به گفته او، یکبار مهلت بازگشت مهاجران تمدید میشود و بار دیگر روند بازداشت و اخراج شدت میگیرد.
این نوسان در سیاستها باعث شده شمار پروندههای مربوط به تابعیت، اقامت قانونی، ازدواج و تحصیل مهاجران افغان در دادگاه عالی پشاور افزایش یابد.
او افزود تغییرات پیدرپی در سیاستهای دولت، علاوه بر دشوارتر کردن وضعیت مهاجران افغان، فشار بیشتری نیز بر دستگاه قضایی پاکستان وارد کرده است.
بر اساس آمار، از سپتامبر ۲۰۲۳ تا سال ۲۰۲۵، بیش از دو میلیون و ۴۰۰ هزار مهاجر افغان پاکستان را ترک کردهاند. تنها در سال ۲۰۲۵، حدود یک میلیون و ۱۵۰ هزار افغان به افغانستان بازگردانده شدهاند.
همزمان، وزارت داخله پاکستان به همه ایالتها دستور داده است که از ۱۰ جولای ۲۰۲۶، اتباع افغان فاقد ویزا را بازداشت و روند اخراج آنان را تسریع کنند. این وزارتخانه همچنین از مقامهای محلی خواسته است گزارش روزانه بازداشتها و اقدامات انجامشده را ارائه کنند.
این کمیسیون شنبه، ۳۰ جوزا در خبرنامهای نوشت از این میان دستکم ۲ هزار ۶۷ نفر بازگشتکننده به ولایتهای ننگرهار، کنر و کابل منتقل شدند.
دولت پاکستان در ماههای پسین روند بازداشت و اخراج مهاجران افغان را به شدت افزایش داده است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، به مناسبت روز جهانی پناهجو اعلام کرد که وجود یک افغانستان امن، باثبات و از نظر اقتصادی تابآور، برای بازگشت با عزت و ادغام مجدد و پایدار پناهجویان افغان در کشورشان ضروری است.
آژانس پناهندگان ملل متحد در ۲۱ جوزا گزارش داد که در سال ۲۰۲۵ حدود دو میلیون و ۹۰۰ هزار مهاجر افغان به افغانستان بازگردانده شدهاند. طبق گزارش این سازمان، بیشتر این بازگشتها اجباری بوده و در پی تغییر سیاستهای کشورهای ایران و پاکستان رخ داده است.
سخنگوی وزارت مهاجرین طالبان در ۲۴ جوزا گفت در دو ماه گذشته بیش از ۴۹۵ هزار مهاجر افغان از پاکستان، ایران و ترکیه به کشور بازگشتهاند.
سازمان ملل با ابراز نگرانی نسبت به وضعیت زندگی اسفبار بازگشتکنندگان افغان، گفته است که آنان با چالشهای جدی از جمله دسترسی محدود به غذا، سرپناه، خدمات صحی و آموزش مواجه اند.
