تاکید مقام‌های سازمان ملل بر ادامه کمک‌های بشردوستانه به افغانستان

این دو مقام با شماری از مهاجران بازگشته، زنان و صاحبان کسب‌وکارهای کوچک دیدار کردند و از مراکز آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و پروژه‌های کوچک اقتصادی بازدید کردند. سازمان ملل اعلام کرد که مزارشریف یکی از مهم‌ترین مقصدهای بازگشت مهاجران افغان است.

آن‌ها در شهرک‌های قالین‌بافان و فردوسی مزارشریف با مهاجران بازگشته، بیجاشدگان داخلی و خانواده‌های ساکن این مناطق دیدار و درباره نیازها و چالش‌های آنان گفت‌وگو کردند.

در این دیدارها، مقام‌های سازمان ملل بر دسترسی بازگشت‌کنندگان به خدمات اساسی، فرصت‌های کاری و کمک به آنان برای آغاز دوباره زندگی با حفظ کرامت انسانی تأکید کردند.

100%

این دو مقام سازمان ملل همچنین با اعضای گروه «پس‌انداز زنان باران» دیدار کردند. در این نشست، بر فراهم‌سازی راه‌حل‌های پایدار برای اسکان و ادغام مهاجران بازگشته و تقویت توان اقتصادی و اجتماعی مردم محل و بازگشت‌کنندگان تأکید شد.

کمیشنر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و رئیس برنامه توسعه سازمان ملل همچنین از یک شرکت تولید میوه خشک بازدید کردند.

100%

به گفته سازمان ملل، این شرکت با حمایت برنامه توسعه سازمان ملل برای ۴۰۰ نفر زمینه کار فراهم کرده که ۳۰۰ تن آنان زن هستند. همچنین ۱۰۰ فرصت شغلی تازه ایجاد شده و زنجیره تأمین محصولات نیز گسترش یافته است، اقدامی که حدود سه هزار کشاورز از آن بهره‌مند شده‌اند.

100%

کمیشنر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و رئیس برنامه توسعه سازمان ملل روز یکشنبه وارد کابل شدند. آنان روز گذشته نیز به ننگرهار سفر کردند و با آسیب‌دیدگان زمین‌لرزه اخیر دیدار داشتند.

نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان، روز سه‌شنبه (۱۶ سرطان) در مراسم اختتامیه این نمایشگاه گفت که حکومت طالبان برای حمایت از بخش صنعت، تعرفه گمرکی ماشین‌آلات صنعتی را کاهش داده است.

او همچنین گفت که طالبان در نظر دارد مالیات بر عواید را از ۲۰ درصد به ۱۰ درصد کاهش دهد و برای صنایع تازه‌تأسیس، پنج سال معافیت مالیاتی در نظر بگیرد.

عزیزی از صنعت‌کاران خواست از ایجاد کارخانه در مناطق غیرمجاز خودداری کنند، از «رقابت‌های ناسالم» بپرهیزند و قیمت محصولات خود را به‌گونه «متناسب» تعیین کنند.

برنامه توسعه سازمان ملل متحد در گزارش تازه‌ای اعلام کرده است که طالبان در جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی ناکام بوده‌اند.

به گفته این نهاد، محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی طالبان سرمایه‌گذاران را دلسرد کرده و در کنار بی‌ثباتی مالی، نقش بخش خصوصی را در اقتصاد افغانستان تضعیف کرده است.

برنامه توسعه سازمان ملل، محدودیت‌های بانکی، ضعف زیرساخت‌ها، نااطمینانی اقتصادی و بی‌ثباتی را از مهم‌ترین عوامل کاهش تمایل سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برای سرمایه‌گذاری در افغانستان دانسته است.

حیات‌الله مهاجر فراهی، معین نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در گفت‌و‌گویی با رسانه هندی اندیا‌ تودی اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر بازپس‌گیری کنترول پایگاه بگرام را به تمسخر گرفت. او گفت: «ترامپ فقط در خواب می‌تواند پایگاه هوایی بگرام را به دست بیاورد.»

پایگاه هوایی بگرام که در دوران اتحاد جماهیر شوروی در شمال کابل ساخته شد، پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به مرکز اصلی نیروهای تحت رهبری امریکا در افغانستان تبدیل شد.

این پایگاه در اگست ۲۰۲۱، پس از خروج آخرین نیروهای امریکایی، به دست طالبان افتاد. دونالد ترامپ از آن زمان تاکنون بارها استدلال کرده است که امریکا باید به دلیل موقعیت راهبردی بگرام در نزدیکی چین، کنترول این پایگاه را حفظ می‌کرد.

درگیری طالبان با پاکستان

معین وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان درباره تنش‌های با پاکستان گفت این گروه از حاکمیت خود در برابر هرگونه اقدامات خارجی دفاع خواهد کرد.

او گفت: «به حکومت نظامی پاکستان پاسخ محکمی داده شده است. ما به هر قیمتی از حاکمیت خود محافظت خواهیم کرد.»

این اظهارات درحالی مطرح می‌شود که تنش‌ها میان طالبان و پاکستان بر مسائل امنیتی مرزی همچنان ادامه دارد.
گسترش روابط طالبان با هند

مهاجر فراهی درباره گسترش روابط با هند گفت که سیاست‌های خارجی این گروه تنها براساس منافع ملی افغانستان تنظیم خواهد شد نه براساس انتخاب کشور دیگری.

او به اندیاتودی گفت: «ما روابط تاریخی و پیوندهای عمیقی با هند داریم. هیچ‌کس نمی‌تواند به ما دیکته کند که با چه کشوری دوست باشیم یا نباشیم. ما خواهان گسترش روابط و تقویت تجارت با هند هستیم.»

مهاجر فراهی افزود که اداره طالبان برای کاهش وابستگی خود به پاکستان، درحال گسترش مسیرهای جایگزین تجاری است.

این مقام طالبان گفت: «گذرگاه‌های مرزی ما با پاکستان بارها بسته شده‌اند، بنابراین مسیرهای تجاری جدیدی از طریق آسیای مرکزی، ایران، هند و چین ایجاد کرده‌ایم. در حال تقویت این مسیرها هستیم و دیگر به پاکستان وابسته نخواهیم بود.»

در این فایل صوتی، عبدالمتین مبلغ می‌گوید که هنگام مراجعه به فرماندهی پولیس طالبان در فیض‌آباد، یکی از کارمندان مانع ورود او شده است. او از مقام‌های طالبان می‌خواهد این موضوع را به مسئولان مربوط منتقل کنند و هشدار می‌دهد که رفتار برخی کارمندان با مردم «به اعتبار نظام طالبان آسیب می‌زند».

او همچنین از برخورد نامناسب با مراجعه‌کنندگان انتقاد کرده و خواستار بررسی عملکرد کارمندان از سوی استخبارات طالبان شده است. مبلغ تأکید می‌کند که «دروازه نظام باید به‌روی مردم باز باشد».

منابع می‌گویند عبدالمتین مبلغ پس از انتشار این فایل صوتی، بازداشت شده و تاکنون از سرنوشت او اطلاعی در دست نیست. مبلغ در این فایل صوتی با اشاره به دوران جنگ طالبان علیه حکومت پیشین و نقش مردم در حمایت از اعضای این گروه می‌گوید: «همین مردم بودند که برای ما نان و چای دادند و ما را به این نظام رساندند.»

طالبان در نزدیک به پنج سال گذشته بارها با صداهای منتقد، از جمله منتقدان در داخل صفوف خود، برخورد کرده است. منتقدان می‌گویند این گروه تحمل اندکی در برابر انتقاد دارد.

در سال‌های اخیر، شمار زیادی از فعالان زن، استادان دانشگاه، روزنامه‌نگاران و منتقدان سیاست‌های طالبان بازداشت و زندانی شده‌اند.

منابع محلی می‌گویند بزرگان و ساکنان اشکاشم درخواست او برای پیوستن جوانان اسماعیلی به نیروهای نظامی طالبان را نپذیرفته‌اند.

به گفته منابع محلی، محمدیعقوب مجاهد در ادامه سفر خود وارد ولسوالی مرزی اشکاشم شد. اکثریت ساکنان این منطقه‌ اسماعیلیه هستند. جمعیت اسماعیلیان این منطقه حدود ۲۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود.

منابع می‌گویند هدف اصلی این سفر، تشویق و دعوت جوانان اسماعیلی برای پیوستن به نیروهای نظامی طالبان بوده است، اما این درخواست با مخالفت بزرگان و مردم محل روبه‌رو شده است.

ملا یعقوب از مردم اسماعیلیه در کران‌ومنجان، یمگان، جرم، زیباک و اشکاشم خواسته است به ارتش طالبان بپیوندند. پیش از این نیز، استخبارات طالبان در نشست‌های پی‌هم چنین درخواستی را از اسماعیلیان مطرح کرده بود.

این گزارش‌ها در حالی منتشر می‌شود که پیش‌تر نیز نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های حقوق بشری از اعمال فشارهای مذهبی طالبان بر جامعه اسماعیلی افغانستان گزارش داده بودند. طالبان در پنج سال گذشته تلاش کرده است که اسماعیله‌ها را به مذهب حنفی دعوت کنند.

وزیر دفاع طالبان بامداد روز سه‌شنبه، شانزدهم سرطان، همچنین از لوای ۲۱۹ نظامی در ولسوالی بهارک بازدید کرد. یعقوب مجاهد از پنج روز به این‌سو در بدخشان به سر می‌برد.

پیش از این نیز فصیح‌الدین، رئیس ستاد ارتش، و امان‌الدین، والی هلمند، که هر دو اهل بدخشان هستند، بارها از این ولایت بازدید کرده‌اند.

تمرکز این دو مقام طالبان بیشتر بر تنش‌های درون‌گروهی بر سر معادن، درگیری با دهقانان بر سر تخریب مزارع کوکنار و افزایش تحرکات مخالفان در بدخشان بوده است.

خلع سلاح یک فرمانده محلی و تشدید اختلافات درون‌گروهی

هم‌زمان با حضور وزیر دفاع طالبان در بدخشان، گزارش‌هایی از تشدید اختلافات داخلی این گروه در فیض‌آباد، مرکز ولایت، منتشر شده است.

به گفته منابع محلی، عصر روز گذشته یک قطعه ویژه طالبان موترها و محافظان ملا شمس‌الله جرمی، از فرماندهان محلی این گروه، را خلع سلاح کرد. منابع می‌گویند پس از مصادره تجهیزات و اموال، او منطقه را ترک کرده است.

ملا شمس‌الله جرمی پیش‌تر از جمعه‌خان فاتح، فرمانده ناراضی و تحت تعقیب طالبان، حمایت کرده بود. او همچنین در اظهاراتی جنجالی گفته بود: «اگر حاکمیت طالبان پنج سال دیگر ادامه یابد، طالبان جنوب همه دختران این منطقه را با خود خواهند برد.»

مقامات طالبان هر کدام دو، سه و چهار زن دارند. اخیرا فردی به نام مبین از فعالان رسانه‌ای طالبان، برای سومین بار ازدواج کرد.

نگرانی طالبان فراتر از فاتح است

هرچند در ابتدا تصور می‌شد سفرهای پیاپی مقام‌های ارشد طالبان به بدخشان صرفاً با هدف مهار تحرکات جمعه‌خان فاتح انجام شده است، اما منابع آگاه می‌گویند نگرانی‌های امنیتی طالبان فراتر از این موضوع است.

به گفته این منابع، طالبان نگران تحرکات پاکستان، و افزایش فعالیت و حضور جبهه‌های مخالف از جمله جبهه آزادی و مقاومت در بدخشان هستند.

بدخشان از طریق منطقه چترال و ولایت‌های شرقی با پاکستان ارتباط دارد و به دلیل موقعیت کوهستانی و مسیرهای صعب‌العبور، همواره از مناطق حساس برای فعالیت گروه‌های مسلح به شمار رفته است. زیباک و کران‌ومنجان در بدخشان با پاکستان هم‌مرز است. کوتل توپخانه در زیباک و شاه سلیم در کران و منجان از مسیرهای ارتباطی پاکستان هستند.

برخی ناظران سیاسی نیز معتقدند در صورت تغییر موازنه نظامی در افغانستان، بدخشان می‌تواند یکی از کانون‌های اصلی این تحولات باشد.

براساس آخرین گزارش‌ها، اختلاف میان رهبری طالبان و جمعه‌خان فاتح همچنان ادامه دارد. نیروهای اعزامی طالبان در ولسوالی نسی مستقر شده‌اند، اما منابع می‌گویند محمدیعقوب مجاهد دستور خروج این نیروها از منطقه را صادر کرده است.

در مقابل، جمعه‌خان فاتح به نیروهای خود دستور داده است در صورت ورود نیروهای اعزامی کابل بدون هماهنگی قبلی، به سوی آنان آتش بگشایند.

منابع می‌گویند افراد تحت فرمان او مقر اصلی خود در شهرک الفتح و پاسگاه‌های پایین‌دست را تخلیه کرده و به ارتفاعات صعب‌العبور دلوان، خون و مناطق مرتفع فوغذ عقب‌نشینی کرده‌اند. براساس این گزارش‌ها، جمعه‌خان فاتح اکنون همراه با صدها نیروی مسلح در زادگاه خود در روستای غمی، مستقر است.

تمرکز طالبان روی معادن

هم‌زمان، فعالیت طالبان در بخش معادن بدخشان نیز افزایش یافته است. منابع می‌گویند رئیس اداره معادن طالبان در بدخشان به همراه سه موتر حامل نیروهای مسلح وارد ولسوالی نسی شده تا روند بازرسی معادن منطقه را آغاز کند. همچنین به کارگران محلی دستور داده شده است تا پایان این بررسی‌ها فعالیت خود را متوقف کنند.

به گفته منابع محلی، طالبان در روزهای اخیر حضور نظامی خود را در بدخشان به‌طور قابل توجهی افزایش داده و صدها نیروی تازه‌نفس را از کابل و دیگر ولایت‌های شمال‌شرق به این منطقه اعزام کرده‌اند. هدف وزارت دفاع طالبان، تشکیل یک لوای سرحدی در کران‌ومنجان عنوان شده است.

کارشناسان معتقدند با توجه به آرایش جدید نیروهای مخالف و ادامه مقاومت فرماندهان محلی، احتمال افزایش درگیری‌های نظامی در بدخشان طی ماه‌های آینده وجود دارد.