• العربية
  • پښتو
  • English
Brand
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • رادیو
  • افغانستان
  • جهان
  • زاویه
  • صفحه شما
  • ورزش
  • بازار
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • رادیو
  • افغانستان
  • جهان
  • زاویه
  • صفحه شما
  • ورزش
  • بازار
  • پوسته
  • زبان
    • العربية
    • پښتو
    • English
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • رادیو
  • افغانستان
  • جهان
  • زاویه
  • صفحه شما
  • ورزش
  • بازار
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به ولانت‌مدیا است.
volant media logo

رهبرانی که با حکم دیوان کیفری بین‌المللی بازداشت و به لاهه منتقل شدند

۱۷ سرطان ۱۴۰۵، ۱۱:۱۸ (‎+۱ گرینویچ)

پربازدیدترین‌ها

روزنامه تاز: برخی مهاجران افغان بدون سابقه جرمی در خطر اخراج از آلمان قرار دارند
۱

روزنامه تاز: برخی مهاجران افغان بدون سابقه جرمی در خطر اخراج از آلمان قرار دارند

۲

آلمان برای اخراج ۷۷ پناهجوی افغان بیش از یک میلیون یورو هزینه کرده است

۳

امرالله صالح: پاکستان بعد از ۳۰ سال فهمید که 'طالبان نامشروع است'

۴

باشندگان قندهار: طالبان هر روز اجساد ناشناس را با رنجر به گورستان‌ها منتقل می‌کنند

۵

دونالد ترامپ: آتش‌بس با ایران پایان یافته است

بازی‌های جام جهانی ۲۰۲۶

•
•
•

مطالب بیشتر

احمد شرع برای دیدار با ترامپ به انقره رفت

۱۷ سرطان ۱۴۰۵، ۱۱:۱۲ (‎+۱ گرینویچ)
احمد شرع برای دیدار با ترامپ به انقره رفت
100%

احمد شرع، رئیس‌جمهور سوریه، روز چهارشنبه برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا و رای‌زنی در حاشیه نشست سران ناتو وارد انقره شد. سفیر ترکیه در سوریه و وزیر تجارت این کشور از احمد شرع در میدان هوایی استقبال کردند.

هدف از این سفر، برگزاری نشست‌ها و گفت‌وگوهایی در زمینه‌های مختلف سیاسی و اقتصادی میان دو کشور عنوان شده است.

خبرگزاری آناتولی به نقل از دونالد ترامپ گزارش داد که او در دیدار با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در حاشیه نشست ناتو در انقره گفته است: «رئیس‌جمهور احمد شرع در ۱۸ ماه گذشته ثبات را در کشورش برقرار کرده و توانسته کل کشور را متحد کند.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که دمشق شاهد تحرکات دیپلوماتیک قابل‌توجهی از سوی کشورهای غربی است.

از مهم‌ترین این رویدادها می‌توان به سفر امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، به سوریه اشاره کرد. این نخستین بازدید یک رئیس‌جمهور از اتحادیه اروپا پس از سقوط رژیم بشاد اسد در دسامبر ۲۰۲۴ محسوب می‌شود.

پیش از این، آقای مکرون از احمد شرع در کاخ الیزه در پاریس استقبال کرده بود. این نخستین سفر رئیس‌جمهور سوریه به یک کشور غربی پس از آغاز به کارش بود.

از پوتین و نتانیاهو تا هبت‌الله؛ چهره‌های تحت تعقیب دیوان کیفری بین‌المللی

۱۷ سرطان ۱۴۰۵، ۱۱:۰۰ (‎+۱ گرینویچ)
•
وحید پیمان
از پوتین و نتانیاهو تا هبت‌الله؛ چهره‌های تحت تعقیب دیوان کیفری بین‌المللی
100%

دادگاه کیفری بین‌المللی در سال ۲۰۲۵ حکم بازداشت رهبر طالبان و رئیس دادگاه عالی طالبان را به اتهام جنایت علیه بشریت، از جمله آزار و پیگرد بر مبنای جنسیت، صادر کرد.

این مقاله به این پرسش می‌پردازد که وقتی متهمان در رأس قدرت باشند و نیروی اجرایی در اختیار خودشان باشد، حکم دادگاه کیفری بین‌المللی چگونه اجرا می‌شود؟

آیا هبت‌الله آخندزاده و حکیم حقانی تنها رهبرانی هستند که به‌دلیل حضور در رأس قدرت، حمایت دولت‌ها یا نبود همکاری کشورها از اجرای حکم بازداشت دادگاه کیفری بین‌المللی در امان مانده‌اند؟

این نوشته به این پرسش پاسخ می‌دهد و پرونده شماری از رهبرانی را بررسی می‌کند که دادگاه کیفری بین‌المللی برای آنان حکم بازداشت صادر کرده است، اما قدرت سیاسی، حمایت حکومت‌ها یا ملاحظات سیاسی دولت‌ها مانع از بازداشت و انتقال آنان به لاهه شده است.

عمر البشیر، رئیس‌جمهوری که سفر کرد اما بازداشت نشد

عمر البشیر، رئیس‌جمهور پیشین سودان، نخستین رئیس‌جمهور در حال قدرت بود که دادگاه کیفری بین‌المللی علیه او حکم بازداشت صادر کرد، اما او هرگز به لاهه سپرده نشد.
100%
عمر البشیر، رئیس‌جمهور پیشین سودان، نخستین رئیس‌جمهور در حال قدرت بود که دادگاه کیفری بین‌المللی علیه او حکم بازداشت صادر کرد، اما او هرگز به لاهه سپرده نشد.

عمر حسن احمد البشیر، رئیس‌جمهور پیشین سودان، یکی از برجسته‌ترین چهره‌هایی است که دادگاه کیفری بین‌المللی علیه او حکم بازداشت صادر کرد، اما هرگز به لاهه منتقل نشد.

این دادگاه در ۱۴ حوت ۱۳۸۷ نخستین حکم بازداشت او را به اتهام ارتکاب جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت در منطقه دارفور صادر کرد و در ۲۱ سرطان ۱۳۸۹ با افزودن اتهام نسل‌کشی، حکم بازداشت دوم را نیز صادر کرد. ائتلاف برای دادگاه کیفری بین‌المللی می‌گوید بشیر نخستین رئیس‌جمهور در حال تصدی ریاست‌جمهوری بود که این دادگاه علیه او حکم بازداشت صادر کرد.

سال‌ها مهم‌ترین مانع اجرای حکم بازداشت البشیر، موقعیت سیاسی او بود. تا زمانی که او ریاست‌جمهوری سودان را در اختیار داشت، ساختارهای دولتی، نظامی و امنیتی کشور تحت کنترول حکومت او قرار داشتند و زمینه اجرای حکم فراهم نشد. او حتی به چند کشور سفر کرد، بدون آن‌که بازداشت شود. در مورد سفر او به اردن، دیدبان حقوق بشر گزارش داد که دادگاه کیفری بین‌المللی اعلام کرده بود اردن با خودداری از بازداشت البشیر، تعهدات خود را در قبال دادگاه نقض کرده است.

بشیر سرانجام در ۲۲ حمل ۱۳۹۸، پس از ماه‌ها اعتراض مردمی، از قدرت کنار زده شد و توسط ارتش سودان بازداشت شد. با این حال، این بازداشت نتیجه اجرای حکم دادگاه کیفری بین‌المللی نبود و مقام‌های سودان او را به لاهه تحویل ندادند.

معمر قذافی، حکم بازداشت که با مرگ متهم بسته شد

معمر قذافی، رهبر پیشین لیبیا، پس از صدور حکم بازداشت دادگاه کیفری بین‌المللی در جریان جنگ داخلی بازداشت نشد و پیش از انتقال به لاهه کشته شد.
100%
معمر قذافی، رهبر پیشین لیبیا، پس از صدور حکم بازداشت دادگاه کیفری بین‌المللی در جریان جنگ داخلی بازداشت نشد و پیش از انتقال به لاهه کشته شد.

دادگاه کیفری بین‌المللی در ششم سرطان ۱۳۹۰ برای معمر قذافی، رهبر وقت لیبیا، پسرش سیف‌الاسلام قذافی و عبدالله السنوسی، رئیس استخبارات نظامی لیبیا، حکم بازداشت صادر کرد. اتهام‌های مطرح‌شده علیه آنان شامل جنایت علیه بشریت، از جمله قتل و آزار و اذیت غیرنظامیان، در جریان سرکوب اعتراض‌های سال ۱۳۹۰ در لیبیا بود.

صدور این حکم نشان‌دهنده تلاش دادگاه کیفری بین‌المللی برای پاسخ‌گو کردن مقام‌های بلندپایه در برابر اتهام‌های جنایی بین‌المللی بود؛ حتی زمانی که آنان در رأس قدرت قرار داشتند و از حمایت ساختارهای حکومتی برخوردار بودند.

با این حال، معمر قذافی هرگز بازداشت و به لاهه منتقل نشد. سقوط حکومت او، جنگ داخلی و فروپاشی ساختارهای دولتی، اجرای حکم بازداشت را ناممکن کرد. در روزهای پایانی حکومت قذافی، نه یک دولت مرکزی باثبات و همکار با دادگاه وجود داشت و نه نیرویی که بتواند او را بازداشت کرده و به‌صورت امن به دادگاه کیفری بین‌المللی تحویل دهد.

قذافی در ۲۸ میزان ۱۳۹۰، پس از فرار از طرابلس و پناه بردن به سرت، توسط نیروهای مخالفش دستگیر و کشته شد. دادگاه کیفری بین‌المللی پس از تأیید مرگ او، رسیدگی به پرونده‌اش را متوقف کرد.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری که حکم دارد اما کشورش عضو دادگاه نیست

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، با حکم بازداشت دادگاه کیفری بین‌المللی روبه‌رو است، اما قدرت دولت روسیه و نبود همکاری مسکو مانع اجرای این حکم شده است.
100%
ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، با حکم بازداشت دادگاه کیفری بین‌المللی روبه‌رو است، اما قدرت دولت روسیه و نبود همکاری مسکو مانع اجرای این حکم شده است.

عضو نبودن یک کشور در اساسنامه رم به‌تنهایی باعث بی‌اعتبار شدن حکم دادگاه کیفری بین‌المللی نمی‌شود.

صلاحیت و اعتبار تصمیم‌های این دادگاه بر اساس چارچوب حقوقی اساسنامه رم تعیین می‌شود، نه صرفاً بر مبنای عضویت یا نبود عضویت یک کشور.

کشورهایی که عضو اساسنامه رم هستند، اصولاً موظف‌اند با دادگاه همکاری کنند. ماده ۸۶ اساسنامه رم کشورهای عضو را مکلف می‌کند که با دادگاه «همکاری کامل» داشته باشند و ماده ۸۹ نیز پیش‌بینی می‌کند که درخواست بازداشت و تسلیم متهمان از سوی دادگاه باید از سوی کشورهای عضو، مطابق مقررات اساسنامه و قوانین داخلی آنان، اجرا شود. در مقابل، روسیه برخلاف افغانستان عضو اساسنامه رم نیست و تعهدات ناشی از عضویت را در قبال دادگاه ندارد.

با این حال، غیرعضو بودن یک کشور به معنای مصونیت دائمی متهمان در برابر اجرای حکم نیست. اگر فردی که تحت تعقیب دادگاه قرار دارد از قلمرو یک کشور غیرعضو خارج شود و وارد قلمرو یک کشور عضو اساسنامه رم شود، آن کشور می‌تواند و در چارچوب تعهدات خود ممکن است موظف باشد درخواست بازداشت و تسلیم او را اجرا کند. ماده ۸۹ اساسنامه رم اجازه می‌دهد دادگاه درخواست بازداشت و تسلیم متهم را به کشوری ارسال کند که فرد مورد نظر در قلمرو آن یافت می‌شود.

دادگاه کیفری بین‌المللی در ۲۶ حوت ۱۴۰۱ حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و ماریا لووا بلووا، کمیسر حقوق کودکان در دفتر ریاست‌جمهوری روسیه، را صادر کرد.

دادگاه آنان را به جنایت جنگی در قالب انتقال غیرقانونی کودکان از مناطق اشغالی اوکراین به روسیه متهم کرد. در پرونده رسمی متهمان نیز آمده است که پوتین به مسئولیت در انتقال غیرقانونی کودکان اوکراینی متهم شده است.

مانع اصلی اجرای این حکم درباره پوتین، موقعیت سیاسی و حمایت ساختار حکومتی روسیه است. روسیه عضو اساسنامه رم نیست، صلاحیت دادگاه را نمی‌پذیرد و سازوکار داخلی برای اجرای چنین حکمی ندارد. تا زمانی که پوتین در روسیه یا در کشورهایی حضور داشته باشد که حاضر به همکاری با دادگاه نیستند، آی‌سی‌سی ابزار اجرایی مستقیمی برای بازداشت او ندارد.

با این حال، حکم بازداشت سفرهای بین‌المللی او را محدود کرده است. نمونه روشن آن سفر او به مغولستان در سنبله ۱۴۰۳ بود. مغولستان عضو دادگاه کیفری بین‌المللی است، اما هنگام سفر پوتین او را بازداشت نکرد. دادگاه کیفری بین‌المللی بعداً اعلام کرد که مغولستان با خودداری از بازداشت و تسلیم پوتین، تعهدات خود در قبال دادگاه را نقض کرده است.

پرونده پوتین نشان می‌دهد که حتی عضویت یک کشور در دادگاه کیفری بین‌المللی همیشه به اجرای فوری حکم منجر نمی‌شود. ملاحظات سیاسی، وابستگی‌های اقتصادی، روابط امنیتی و نگرانی از واکنش یک قدرت بزرگ می‌تواند بر تصمیم دولت‌ها برای اجرای تعهدات حقوقی‌شان تأثیر بگذارد. در مورد پوتین، مانع اجرای حکم تنها یک مسئله حقوقی نیست؛ بلکه وزن سیاسی و نظامی روسیه نیز از عوامل مهم در دشوار شدن اجرای آن است.

سرگئی شویگو و والری گراسیموف، فرماندهی جنگ و مانع قدرت نظامی روسیه

سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و جنرال والری گراسیموف، رئیس ستاد کل روسیه، در سال ۲۰۱۹
100%
سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و جنرال والری گراسیموف، رئیس ستاد کل روسیه، در سال ۲۰۱۹

دادگاه کیفری بین‌المللی در ۴ سرطان ۱۴۰۳ برای سرگئی شویگو، وزیر دفاع پیشین روسیه، و والری گراسیموف، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح روسیه، حکم بازداشت صادر کرد.

این دادگاه آنان را در ارتباط با حمله‌های موشکی روسیه علیه زیرساخت‌های انرژی اوکراین، به اتهام ارتکاب جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت تحت تعقیب قرار داده است.

دادگاه در اعلامیه خود گفت دلایل معقولی وجود دارد که نشان می‌دهد این دو مقام روسی در حمله به اهداف غیرنظامی، وارد کردن خسارت بیش از حد به غیرنظامیان و اموال غیرنظامی، و ارتکاب اعمال غیرانسانی به‌عنوان یکی از مصادیق جنایت علیه بشریت، مسئولیت احتمالی داشته‌اند.

مانع اصلی اجرای این حکم، مانند پرونده ولادیمیر پوتین، نبود همکاری روسیه با دادگاه کیفری بین‌المللی و حضور متهمان در ساختار قدرت این کشور است.

شویگو و گراسیموف از مقام‌های ارشد سیاسی و نظامی روسیه هستند؛ کشوری که عضو اساسنامه رم نیست و صلاحیت دادگاه کیفری بین‌المللی را به رسمیت نمی‌شناسد.

بازداشت آنان تنها در صورتی امکان‌پذیر است که از روسیه خارج شوند و وارد قلمرو کشوری شوند که حاضر به همکاری با دادگاه و اجرای حکم بازداشت باشد. با این حال، تجربه سفر پوتین به مغولستان نشان داد که حتی حضور یک متهم در کشور عضو دادگاه نیز همیشه به اجرای حکم و بازداشت او منجر نمی‌شود.

بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت، حکم بازداشت در سایه حمایت سیاسی متحدان

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین او؛ دادگاه کیفری بین‌المللی برای هر دو در پیوند با جنگ غزه حکم بازداشت صادر کرده است.
100%
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین او؛ دادگاه کیفری بین‌المللی برای هر دو در پیوند با جنگ غزه حکم بازداشت صادر کرده است.

دادگاه کیفری بین‌المللی در اول قوس ۱۴۰۳ برای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل، حکم بازداشت صادر کرد.

دادگاه اعلام کرد دلایل معقولی وجود دارد که نشان می‌دهد آنان در ارتباط با وضعیت فلسطین، به‌ویژه جنگ غزه، مسئولیت احتمالی در قبال جنایت جنگی استفاده از گرسنگی دادن غیرنظامیان به‌عنوان روش جنگی و جنایت علیه بشریت، از جمله قتل، آزار و دیگر اعمال غیرانسانی داشته‌اند.

مانع اصلی اجرای این حکم ترکیبی از عوامل حقوقی و سیاسی است.

اسرائیل عضو اساسنامه رم نیست و صلاحیت دادگاه کیفری بین‌المللی را نمی‌پذیرد.

ایالات متحده نیز عضو این دادگاه نیست و از متحدان نزدیک اسرائیل به شمار می‌رود.

افزون بر این، برخی دولت‌های عضو دادگاه در اجرای حکم‌های ‌آی‌سی‌سی با ملاحظات سیاسی و دیپلوماتیک روبه‌رو هستند.

نمونه برجسته این وضعیت، سفر نتانیاهو به هنگری در حمل ۱۴۰۴ بود.

هنگری، که عضو دادگاه کیفری بین‌المللی است، در شرایطی از او میزبانی کرد که موضوع آغاز روند خروج این کشور از اساسنامه رم نیز مطرح شده بود. عدم بازداشت نتانیاهو در این سفر، واکنش‌هایی را در داخل نظام دادگاه کیفری بین‌المللی برانگیخت و موضوع تعهدات هنگری در قبال همکاری با دادگاه مطرح شد.

پرونده نتانیاهو و گالانت نشان می‌دهد که اجرای احکام دادگاه کیفری بین‌المللی، به‌ویژه زمانی که متهمان از حمایت دولت‌های قدرتمند و شبکه‌های گسترده سیاسی برخوردار باشند، با چالش‌های جدی روبه‌رو می‌شود. دادگاه می‌تواند حکم بازداشت صادر کند، اما اجرای آن در نهایت به همکاری دولت‌ها و شرایط سیاسی بین‌المللی وابسته است.

واشنگتن بارها اقدامات دادگاه کیفری بین‌المللی درباره اسرائیل را رد کرده است. همچنین در کنگره ایالات متحده اقداماتی برای اعمال فشار علیه این دادگاه مطرح شده است. چنین فشارهای سیاسی می‌تواند بر تصمیم دولت‌ها درباره نحوه برخورد با احکام دادگاه کیفری بین‌المللی تأثیر بگذارد.

محمد ضیف، فرمانده حماس که پیش از بازداشت کشته شده بود

محمد ضیف، فرمانده شاخه نظامی حماس، با حکم بازداشت دادگاه کیفری بین‌المللی روبه‌رو بود، اما پیش از اجرای حکم کشته شد.
100%
محمد ضیف، فرمانده شاخه نظامی حماس، با حکم بازداشت دادگاه کیفری بین‌المللی روبه‌رو بود، اما پیش از اجرای حکم کشته شد.

دادگاه کیفری بین‌المللی در اول قوس ۱۴۰۳ برای محمد دیاب ابراهیم المصری، مشهور به محمد ضیف، فرمانده شاخه نظامی حماس، حکم بازداشت صادر کرد.

دادگاه اعلام کرد دلایل معقولی وجود دارد که نشان می‌دهد او در ارتباط با حملات ۱۵ میزان ۱۴۰۲، در ارتکاب جنایت‌های جنگی و جنایت‌های علیه بشریت مسئولیت احتمالی داشته است. اتهام‌های مطرح‌شده علیه او شامل قتل، نابودی، شکنجه، تجاوز و دیگر اشکال خشونت جنسی، گروگان‌گیری و رفتار ظالمانه بود.

اجرای حکم بازداشت ضیف با دشواری‌های جدی روبه‌رو بود. وضعیت جنگی در غزه، نبود دسترسی عملی دادگاه به منطقه و ساختار مخفی نظامی حماس، از جمله عواملی بودند که امکان بازداشت او را بسیار محدود می‌کردند.

ضیف سال‌ها یکی از چهره‌های پنهان حماس بود و محل حضور او برای مدت طولانی نامعلوم باقی مانده بود.

اما مانع نهایی اجرای حکم، مرگ او بود. دادگاه کیفری بین‌المللی پس از دریافت اطلاعات کافی و معتبر درباره کشته شدن او، در ۸ حوت ۱۴۰۳ رسیدگی مربوط به پرونده او را متوقف کرد.

این پرونده نشان می‌دهد که در شرایط جنگی و درگیری‌های فعال، گاهی متهمان پیش از آن‌که امکان اجرای حکم بازداشت علیه آنان فراهم شود، کشته می‌شوند و دادگاه دیگر امکان ادامه رسیدگی کیفری علیه آنان را ندارد.

هبت‌الله آخندزاده و عبدالحکیم حقانی، متهمانی که قدرت را در دست دارند

هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی این گروه؛ دادگاه کیفری بین‌المللی هر دو را به جنایت علیه بشریت در قالب آزار و پیگرد جنسیتی متهم کرده است.
100%
هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی این گروه؛ دادگاه کیفری بین‌المللی هر دو را به جنایت علیه بشریت در قالب آزار و پیگرد جنسیتی متهم کرده است.

دادگاه کیفری بین‌المللی در ۱۷ سرطان ۱۴۰۴ برای هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی طالبان، حکم بازداشت صادر کرد.

دادگاه اعلام کرد دلایل معقولی وجود دارد که نشان می‌دهد این دو مقام طالبان از طریق دستور، تحریک یا زمینه‌سازی، در ارتکاب جنایت علیه بشریت در قالب آزار و پیگرد جنسیتی نقش داشته‌اند.

این اتهام‌ها به سیاست‌ها و اقداماتی مربوط می‌شود که طالبان علیه زنان و دختران و نیز افرادی اعمال کرده‌اند که به دلیل هویت یا دیدگاه جنسیتی خود هدف تبعیض و سرکوب قرار گرفته‌اند.

این نخستین بار است که دو مقام ارشد طالبان در ارتباط با سیاست‌های این گروه علیه زنان و دختران هدف حکم بازداشت دادگاه کیفری بین‌المللی قرار می‌گیرند.

دادگاه می‌گوید این سیاست‌ها پس از بازگشت طالبان به قدرت در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، به‌گونه سازمان‌یافته اجرا شده و به محرومیت گسترده زنان و دختران از شماری از حقوق اساسی‌شان انجامیده است.

کارشناسان سازمان ملل متحد پس از صدور این حکم، آن را گامی مهم در مسیر پاسخ‌گو کردن مقام‌های ارشد طالبان در برابر اتهام آزار و پیگرد جنسیتی دانستند.

مانع اصلی اجرای حکم بازداشت علیه هبت‌الله آخندزاده و عبدالحکیم حقانی این است که آنان همچنان در رأس ساختار قدرت طالبان قرار دارند. طالبان کنترول عملی بر بخش‌های اصلی حکومت افغانستان، از جمله نهادهای امنیتی، قضایی، زندان‌ها و گذرگاه‌های رسمی را در اختیار دارد. از همین رو، در داخل افغانستان نهادی مستقل و همکار با دادگاه کیفری بین‌المللی وجود ندارد که بتواند این حکم را اجرا کند.

از نظر حقوقی، افغانستان عضو اساسنامه رم است. این کشور در ۲۱ دلو ۱۳۸۱ سند الحاق خود به اساسنامه رم را تسلیم کرد و صلاحیت دادگاه کیفری بین‌المللی برای افغانستان از ۱۱ ثور ۱۳۸۲ آغاز شد. فهرست رسمی کشورهای عضو دادگاه نیز افغانستان را در میان اعضای اساسنامه رم ثبت کرده است. با این حال، عضویت حقوقی یک کشور زمانی به اجرای عملی حکم منجر می‌شود که مقام‌های حاکم آن کشور با دادگاه همکاری کنند؛ امری که در شرایط کنونی وجود ندارد.

طالبان صلاحیت دادگاه کیفری بین‌المللی را رد کرده است. وزارت خارجه طالبان پس از درخواست دادستان برای صدور حکم بازداشت، این روند را سیاسی و فاقد اعتبار خواند. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، نیز صلاحیت دادگاه را رد کرده و حکم را مغرضانه دانسته است. این موضع نشان می‌دهد که طالبان نه‌تنها آمادگی اجرای حکم را ندارد، بلکه اساس صلاحیت دادگاه را نیز نمی‌پذیرد.

در چنین شرایطی، اجرای حکم در داخل افغانستان عملاً دشوار است؛ مگر آن‌که تغییر سیاسی عمده‌ای رخ دهد یا ساختاری که کنترول واقعی بر متهمان دارد، تصمیم به همکاری با دادگاه بگیرد. تجربه پرونده‌هایی مانند عمر البشیر و لوران گباگبو نشان می‌دهد که اجرای احکام بازداشت دادگاه کیفری بین‌المللی اغلب زمانی امکان‌پذیر شده است که متهمان قدرت خود را از دست داده‌اند، دولت‌های جدید با دادگاه همکاری کرده‌اند یا متهمان در قلمرو کشورهایی قرار گرفته‌اند که حاضر به اجرای درخواست دادگاه بوده‌اند.

راه دیگر اجرای حکم، سفر متهمان به خارج از افغانستان است. اگر هبت‌الله آخندزاده یا عبدالحکیم حقانی وارد قلمرو کشوری شوند که عضو اساسنامه رم است و آن کشور تصمیم به همکاری با دادگاه بگیرد، از نظر حقوقی امکان بازداشت و تسلیم آنان به دادگاه وجود خواهد داشت.

با این حال، تجربه پرونده‌هایی مانند سفر ولادیمیر پوتین به مغولستان و بنیامین نتانیاهو به مجارستان نشان داده است که حتی حضور یک متهم در کشور عضو دادگاه نیز همیشه به بازداشت منجر نمی‌شود؛ زیرا دولت‌ها ممکن است تحت تأثیر ملاحظات سیاسی، امنیتی یا دیپلماتیک از اجرای حکم خودداری کنند.

واکنش‌ها به اظهار نظر امیتاب بچن درباره ترکیب نژادی تیم فرانسه

۱۷ سرطان ۱۴۰۵، ۱۰:۴۹ (‎+۱ گرینویچ)
واکنش‌ها به اظهار نظر امیتاب بچن درباره ترکیب نژادی تیم فرانسه
100%

امیتاب بچن، ستاره سرشناس بالیوود به دلیل اظهار نظر درباره ترکیب نژادی تیم ملی فوتبال فرانسه در جام جهانی با انتقادهای گسترده‌ای روبه‌رو شده است. این هنرپیشه نامدار هندی در درباره تیم فرانسه در اکس نوشت: تیم فوتبال فرانسه در جام جهانی: ۱۱ بازیکن، ۱۰ سیاه، یک سفید قدرت سیاه‌پوستان.

این اظهار نظر به دلیل آنچه کاربران شبکه اکس (توییتر) بی‌توجهی به هویت ملی بازیکنان تیم فرانسه می‌دانند، مورد انتقاد قرار گرفته است.

امیتاب بچن در یادداشت خود، واژه فرانسوی را با حروف درشت نوشته و با دو نشانه ندائیه آن را زیرسوال برده است.

کاربران منتقد استدلال می‌کنند که این تیم نماینده کل مردم فرانسه است و از توانایی بازیکنان، بدون توجه به پیشینه نژادی آن‌ها استفاده شده است.

امیتاب بچن در سال ۲۰۱۸ هم در توییت دیگری،‌ پس از قهرمانی تیم فرانسه در جام جهانی، نوشته بود که «قاره افریقا قهرمان جام جهانی ۲۰۱۸ شد».

تیم ملی فوتبال فرانسه که کیلیان امباپه، کاپیتان و ستاره اصلی آن است، در جام جهانی امریکای شمالی بخت اصلی برای قهرمانی شمرده می‌شود.

به تازگی و پس از مسابقه پر افت و خیز پارگوای و فرانسه که به پیروزی یک بر صفر یاران امباپه و صعود آن‌ها به مرحله یک چهارم نهایی جام جهانی انجامید، یک سناتور پاراگوای با توهین نژادی به این ستاره فرانسوی،‌ جنجال‌آفرین شد.

امانوئل مکرون، رئيس‌جمهور فرانسه در واکنش به آن اظهار نظر توهین‌آمیز، خطاب به امباپه گفت: این بار به نژادپرستی گل زدی.

فرانسه در روز ۱۰ جولای در مرحله یک‌چهارم نهایی جام جهانی، به دیدار مراکش، تنها بازمانده تیم‌های افریقایی در این جام می‌رود.

رهبران سیاسی و فرماندهانی که دیوان کیفری بین‌المللی آن‌ها را بازداشت کرد

۱۷ سرطان ۱۴۰۵، ۱۰:۳۶ (‎+۱ گرینویچ)
رهبران سیاسی و فرماندهانی که دیوان کیفری بین‌المللی آن‌ها را بازداشت کرد
100%

در تاریخ دادگاه کیفری بین‌المللی، همه احکام بازداشت همیشه روی کاغذ نمانده است. بر بنیاد آخرین آمار رسمی این دادگاه، از آغاز کار این نهاد تاکنون ۶۶ حکم بازداشت صادر، ۲۳ حکم اجرا و هشت حکم نیز پس از فوت مظنونان لغو یا پس گرفته شده‌اند.

دادگاه کیفری بین‌المللی در ۱۷ سرطان پارسال حکم بازداشت هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی این گروه را به اتهام جنایت علیه بشریت و آزار و اذیت جنسیتی صادر کرد.

با گذشت یک سال از صدور این حکم، این پرسش بارها مطرح شده است که آیا دادگاه کیفری بین‌المللی توان اجرایی دارد یا احکام آن تنها روی کاغذ باقی خواهد ماند؟

در این نوشته، پرونده‌های رهبران و فرماندهانی مرور شده است که با حکم دیوان کیفری بین‌المللی پشت میله‌های بازداشتگاه قرار گرفته‌اند.

نیروی اجرایی دادگاه

دادگاه کیفری بین‌المللی نیروی پولیس مستقل ندارد و برای اجرای قرارهای بازداشت خود به همکاری کشورهای عضو وابسته است.

بر اساس اساسنامه رم، کشورهای عضو موظف‌اند با دادگاه همکاری کنند و در صورت درخواست، افراد تحت تعقیب را بازداشت و به دادگاه تسلیم کنند. از همین رو، سرنوشت متهمان این دادگاه یکسان نبوده است.

برخی از متهمان پس از کنار رفتن از قدرت بازداشت و به لاهه منتقل شده‌اند، برخی دیگر همچنان تحت تعقیب هستند و شماری نیز پیش از انتقال به دادگاه، در جریان درگیری‌ها یا در عملیات نظامی کشته شده‌اند. در مواردی نیز پرونده‌ها در دادگاه‌های داخلی رسیدگی شده یا به دلیل اصل «تکمیلی بودن» صلاحیت، در همان کشورها پیگیری شده است.

ادامه این مقاله اینجا بخوانید.

ترامپ دستور داد روابط تجاری امریکا با اسپانیا قطع شود

۱۷ سرطان ۱۴۰۵، ۱۰:۰۴ (‎+۱ گرینویچ)
ترامپ دستور داد روابط تجاری امریکا با اسپانیا قطع شود
100%

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در جریان نشست ناتو در انقره دستور داد روابط تجاری کشورش با اسپانیا قطع شود. او از مادرید به عنوان «شریکی نامناسب» در ائتلاف ناتو یاد کرد و از وزیر خزانه‌داری خود خواست فورا این تصمیم را اجرایی کند.

رئیس‌جمهور امریکا بارها نارضایتی خود را از عملکرد اسپانیا در ناتو ابراز کرده است.
آقای ترامپ گفته که مادرید نه‌تنها با هدف جدید ناتو برای اختصاص ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی به هزینه‌های دفاعی موافقت نکرده، بلکه از همکاری نظامی با واشنگتن در جنگ با ایران نیز خودداری کرده است.

دونالد ترامپ در اظهاراتی تند گفت: «اسپانیا با هیچ چیز موافقت نمی‌کند و نباید دیگران بار آن را به دوش بکشند.»

او همچنین تأکید کرد که امریکا باید روابط اقتصادی خود با اسپانیا را کاهش دهد.

در حال حاضر، ایالات متحده دو پایگاه نظامی مهم در خاک اسپانیا دارد؛ پایگاه دریایی روتا و پایگاه هوایی مورون که از اهمیت راهبردی در عملیات‌های نظامی برخوردارند.

همزمان گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد پنتاگون در حال بررسی گزینه‌هایی برای اعمال فشار بر متحدان ناتو است که از دید واشنگتن در عملیات‌های مرتبط با ایران همکاری کافی نداشته‌اند.

یکی از این گزینه‌ها، احتمال تعلیق عضویت اسپانیا در این ائتلاف عنوان شده است.