امرالله صالح: پاکستان بعد از ۳۰ سال فهمید که 'طالبان نامشروع است'

منابع محلی و شاهدان عینی در قندهار به افغانستان اینترنشنال گفتند که در روزهای اخیر، انتقال اجساد با موترهای نظامی طالبان در شهر قندهار به یک روند تقریباً روزانه تبدیل شده است.

به گفته این منابع، طالبان درباره هویت این افراد و علت مرگ آنان هیچ توضیحی نمی‌دهد و اجساد را با عنوان «مجهول و بی‌هویت» در گورستان‌ها دفن می‌کند.

چند منبع در شهر قندهار که نخواستند نامشان گرفته شود، گفتند: «بعضی از اجساد با رنجرها منتقل می‌شوند. تمام شهر می‌تواند آن‌ها را ببیند، اما ما نمی‌دانیم چه کسی کشته شده، چرا کشته شده و چرا هیچ غیرنظامی به‌جز طالبان همراه این اجساد نیست.»

منابعی در شفاخانه میرویس قندهار نیز می‌گویند طالبان هر دو یا سه روز، یک یا دو جسد را به این شفاخانه می‌آورند و آن‌ها را به‌عنوان اجساد ناشناس، چند روز در سردخانه نگهداری می‌کنند.

به گفته این منابع، اجساد پس از چند روز نگهداری در شفاخانه، در گورستان شوراندام دفن می‌شوند.
یکی از باشندگان شهر قندهار گفت: «شاید حقایقی پنهان در پس دفن‌های مخفیانه وجود دارد و طالبان نمی‌خواهد مردم از آن‌ها باخبر شوند.»

طالبان از چند روز پیش نشر تصاویر جوانان گمشده در شبکه‌های اجتماعی در قندهار را ممنوع کرده است.
پیش از این، منابعی به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که طالبان در پنجم می، ۶۱ جسد را در یک گورستان با نام افراد ناشناس دفن کرده است.

وی روز چهارشنبه در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس به گفت‌وگوی خود با یکی از اعضای طالبان درباره قوانین بین‌المللی فوتبال اشاره کرد. حکمتیار نوشت که آن فرد در پاسخ، این قوانین را به دلیل حضور هم‌زمان زنان و مردان در استدیوم‌ها غیرقابل‌پذیرش خواند. حکمتیار با رد این استدلال تأکید کرد که اگر چنین منطقی معیار باشد، افغانستان دیگر نباید در هیچ مسابقه بین‌المللی در خارج از کشور شرکت کند.

او این نوع رویکردها را ناشی از «افراط‌گرایی شدید» دانست و افزود که طالبان با چنین توجیه‌هایی تلاش می‌کند علت انزوای بین‌المللی خود و رد اصول مشترک جهانی را پنهان کند. به گفته او، این نگاه به معنای متهم کردن تمام جهان اسلام با حدود دو میلیارد جمعیت و نزدیک به پنجاه کشور به بی‌دینی است.

حکمتیار در ادامه یادآور شد که طالبان می‌کوشد حضور اجتماعی زنان را به مسائلی چون حجاب، بی‌حیایی و زنا پیوند بزند تا در نهایت به تفکیک مطلق جنسیتی برسد. وی تصریح کرد: «بر اساس این دیدگاه، زنان عملاً نباید در شفاخانه‌ها به عنوان داکتر، در ادارات به عنوان کارمند یا در دانشگاه‌ها به عنوان استاد و دانشجو حضور داشته باشند؛ نتیجه منطقی چنین تفکری، خانه‌نشینی مطلق نصف جامعه است، چرا که در روی زمین تقریباً هیچ فضای عمومی بدون حضور مردان وجود ندارد.»

او با مقایسه صدر اسلام و وضعیت کنونی خاطرنشان کرد که پیامبر اسلام با غیرمسلمانان تجارت می‌کرد و مسلمانان در چارچوب "میثاق مدینه" با یهودیان زندگی مسالمت‌آمیز داشتند؛ اما اکنون پس از ۱۴۰۰ سال، داشتن اصول مشترک با جهان برای طالبان کفر جلوه می‌کند.

وی با طرح این پرسش که آیا تمام جهان اسلام حاضر است فوتبال، آموزش و کار زنان را در بخش‌های دولتی، معارف، صحت و امنیت ممنوع کند، افزود: «دشمنی با مکتب و دانشگاه با هدف از بین بردن ذهن‌های کنجکاو صورت می‌گیرد تا نسلی افراطی‌تر تربیت شود که آگاهی و جهان‌بینی‌اش کاملاً وابسته به روایات این گروه باشد.»

قزاقستان تودی گزارش داد که سریک ژومانگارین، معاون نخست‌وزیر قزاقستان، روز چهارشنبه ۱۷ سرطان، با محمداسماعیل غضنفر، رئیس غضنفر بانک افغانستان، دیدار و درباره گسترش همکاری‌های بانکی و تجاری گفت‌وگو کرد.

ژومانگارین در این دیدار گفت برای افزایش مبادلات تجاری، ایجاد زیرساخت بانکی قابل اعتماد ضروری است تا پرداخت‌های منظم و بدون وقفه میان شرکت‌های دو کشور انجام شود.

بر اساس این گزارش، در حال حاضر دو بانک قزاقستان با بانک‌های افغانستان روابط کارگزاری بانکی دارند.

حجم پرداخت‌های فرامرزی میان قزاقستان و افغانستان در سال ۲۰۲۵ به نزدیک ۳۰۰ میلیون دالر رسید که نسبت به سال پیش از آن ۲۶ درصد افزایش نشان می‌دهد. همچنین، ارزش پرداخت‌ها برای کالا و خدمات در این مدت پنج برابر شده است.

حجم تجارت دو کشور در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ نیز به ۳۴۲.۴ میلیون دالر رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲.۳ برابر افزایش یافته است. از این میزان، ۳۳۸.۵ میلیون دالر مربوط به صادرات قزاقستان به افغانستان بوده است.

افزایش صادرات گندم، آرد، روغن آفتابگردان و دیگر کالاها از عوامل اصلی رشد تجارت میان دو کشور بوده است.

او روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با اسکای‌نیوز گفت: «این موضوع بسیار نگران‌کننده است. شاید این بحران برای بسیاری از کشورهای جهان مسئله‌ای دور به نظر برسد، اما تاریخ نشان داده است که چنین تنش‌هایی می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای داشته باشد. امیدوارم این موضوع با جدیت دنبال شود و تنش‌ها هرچه زودتر فروکش کند.»

صالح با اشاره به سازوکارهای موجود برای مدیریت این بحران، افزود که توافق سه‌جانبه افغانستان، پاکستان و ایران درباره مسایل پناهندگان، که با کمک کمشنری عالی پناهندگان سازمان ملل شکل گرفته، باید دوباره احیا شود.

او همچنین به روند دوحه و ابتکار راه‌حل‌های راهبردی با حمایت سوئیس برای پناهندگان افغانستان اشاره کرد و گفت: «باید این چارچوب‌ها را برای رسیدگی به این چالش‌ها فعال و بسیج کنیم.»

کمشنر عالی پناهندگان سازمان ملل در ادامه با تاکید بر پیامدهای امنیتی تنش‌های کنونی هشدار داد: «باید تحولات امنیتی در افغانستان را با دقت زیر نظر داشته باشیم و مراقب احتمال سوءاستفاده گروه‌های افراطی از شرایط موجود باشیم.»

او در پایان از طالبان و پاکستان خواست هرچه سریع‌تر اختلافات خود را از طریق گفت‌وگو حل‌وفصل کنند. آقای صالح گفت: «این تنش‌ها نباید ادامه یابد. دو همسایه باید با جدیت به این مسایل رسیدگی کنند و اجازه ندهند هیچ گروه افراطی یا مسلحی از این وضعیت برای تداوم بی‌ثباتی در سراسر منطقه و حتی فراتر از آن سوءاستفاده کند.»

کمشنر عالی پناهندگان سازمان ملل متحد سفری سه‌روزه به افغانستان داشت. او در پایان سفرش خواستار توجه جهانی به بحران ناشی از مهاجرت و بازگشت‌کنندگان شد و همچنان از طالبان خواست زمینه مشارکت زنان در عرصه عمومی را فراهم کنند.

این اظهارات درحالی ابراز می‌شود که درگیری طالبان و پاکستان منجر به اخراج گسترده مهاجرین از این کشور شده است. پاکستان در نزدیک به یک سال بیش از نزدیک به سه میلیون مهاجر افغان را اخراج کرده و روند اخراج و بازداشت مهاجرین به شدت ادامه دارد.

الکساندر دی‌کرو، رئیس‌ اداره توسعه سازمان ملل متحد و برهم صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان تأکید کردند که بدون مشارکت کامل و بدون محدودیت زنان در فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی، نه تنها ادغام میلیون‌ها بازگشت‌کننده ممکن نیست، بلکه نجات اقتصاد شکننده افغانستان نیز غیرممکن خواهد بود.

آنان هشدار دادند که ادامه سیاست‌های فعلی، روند بازسازی کشور را با شکست مواجه خواهد کرد.

برهم صالح در این دیدارها گفت: «نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. حق حفاظت، فرصت شغلی و کرامت انسانی باید در کنار هم پیش بروند، به‌ویژه برای زنان و دختران. طالبان باید اجازه دهند کارکنان زن نهادهای امدادی بدون هیچ محدودیتی به زنان و دختران آسیب‌دیده و بازگشت‌کننده دسترسی داشته باشند.»

سازمان ملل متحد همچنین هشدار داد که بازگشت میلیون‌ها افغان بدون ایجاد فضای مشارکت واقعی برای زنان، نه آغاز یک روند عادی‌سازی، بلکه شروع یک بحران عمیق‌تر خواهد بود که در صورت عدم سرمایه‌گذاری بین‌المللی، می‌تواند ثبات منطقه را نیز تهدید کند.

آنان تأکید کردند که سرمایه‌گذاری در زمینه حفاظت، ایجاد فرصت‌های کاری، خدمات اساسی و ادغام دوباره بازگشت‌کنندگان، نه‌تنها یک نیاز فوری، بلکه گامی اساسی برای ثبات و بهبود درازمدت افغانستان است.

رؤسای برنامه توسعه‌ سازمان ملل متحد و کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در پایان سفر خود به کابل از جامعه جهانی خواستند تا در برابر بحران فزاینده بازگشت مهاجران به افغانستان، حمایت‌های خود را افزایش داده و سرمایه‌گذاری دوامدار در بخش‌های بشردوستانه و توسعه‌ای را تضمین کند.

بر اساس اعلام سازمان ملل، از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۶ میلیون افغان به کشور بازگشته‌اند؛ رقمی که فشار بزرگی را بر جوامعی وارد کرده است که هم‌اکنون با فقر شدید، پیامدهای تغییرات اقلیمی و کمبود فرصت‌های اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۹ میلیون افغان به کشور بازگشتند و بیش از ۹۰۰ هزار نفر دیگر در سال جاری میلادی نیز وارد افغانستان شده‌اند. پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال ۲۰۲۶، حدود ۲.۵ میلیون تن دیگر به کشور بازگردند.

در پایان یک مأموریت مشترک به افغانستان، الکساندر دی کرو، رئیس برنامه توسعه‌ ملل متحد، و برهام صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، بر ضرورت ادامه حمایت جهانی تأکید کردند و هشدار دادند که کاهش کمک‌ها و کاهش توجه بین‌المللی می‌تواند فقر را افزایش داده و زمینه بی‌ثباتی و موج‌های جدید بی‌جاشدگی را فراهم کند.

الکساندر دی کرو گفت: «برای کسانی که اکنون بازمی‌گردند، این پایان یک سفر نیست؛ بلکه آغاز مرحله‌ای تازه است. مردم به کار، خدمات اساسی و فرصت بازسازی زندگی خود نیاز دارند.»

او افزود که سرمایه‌گذاری در معیشت، خدمات اجتماعی و فرصت‌های اقتصادی می‌تواند بازگشت‌کنندگان را به نیرویی برای بازسازی و ثبات پایدار افغانستان تبدیل کند.

در جریان این سفر، دو مقام سازمان ملل از برنامه‌های حمایتی این سازمان در مزار شریف بازدید کردند؛ برنامه‌هایی که شامل خدمات حفاظتی، کمک برای دریافت اسناد هویتی، حمایت روانی-اجتماعی، خدمات اجتماعی و کمک به رشد کسب‌وکارهای کوچک، به‌ویژه برای زنان و جوانان، می‌شود.

رؤسای دو نهاد سازمان ملل همچنین بر اهمیت دسترسی بازگشت‌کنندگان به اسناد هویتی قانونی تأکید کردند؛ موضوعی که برای دریافت خدمات، یافتن فرصت‌های اقتصادی و ادغام دوباره در جامعه ضروری است.

بر اساس این گزارش، پس از سال‌ها زندگی در خارج از کشور، کمتر از نیمی از بازگشت‌کنندگان افغان دارای اسنادی هستند که پیوند آنان با افغانستان را ثابت کند.

برهم صالح گفت: «نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند و با بازگشت میلیون‌ها افغان دیگر، جوامع محلی با فشار زیادی مواجه خواهند شد. مردم اکنون به حمایت ما نیاز دارند.»

او تأکید کرد که آینده افغانستان زمانی پایدار خواهد شد که همه افغان‌ها، از جمله زنان و دختران، فرصت مشارکت در ساختن آینده کشور را داشته باشند.

در دیدار با مقام‌های طالبان افغانستان، رؤسای این دو نهاد سازمان ملل خواستار مشارکت کامل زنان در زندگی اجتماعی و اقتصادی کشور و رعایت حقوق اساسی آنان شدند.

آنان همچنین بر ضرورت حضور و دسترسی کارمندان زن نهادهای بشردوستانه برای کمک‌رسانی به زنان و دختران، به‌ویژه بازگشت‌کنندگان، تأکید کردند.

افغانستان همچنان یکی از شکننده‌ترین اقتصادهای جهان را دارد و وابستگی به زراعت، آسیب‌پذیری در برابر تغییرات اقلیمی و کمبود فرصت‌های کاری، چالش‌های بزرگی ایجاد کرده است.

گزارش سازمان ملل نشان می‌دهد که ۹۲ درصد بازگشت‌کنندگان قادر به تأمین نیازهای اساسی خود نیستند. در مناطقی که شمار زیادی از بازگشت‌کنندگان را می‌پذیرند، تنها ۳ درصد افراد دارای شغل رسمی هستند، در حالی که ۷۸ درصد به کارهای روزمزد وابسته‌اند.

سازمان ملل متحد تأکید کرده است که فراهم‌سازی خدمات حفاظتی، اسناد هویتی، فرصت‌های معیشتی و حمایت اجتماعی برای بازگشت‌کنندگان، برای بازسازی زندگی آنان با عزت و ایجاد زمینه‌های ثبات و توسعه پایدار در افغانستان، حیاتی است.