دو مقام ارشد سازمان ملل متحد که به افغانستان سفر کردهاند از کشورهای غربی خواستند برای جلوگیری از بازگشت بیثباتی، تعامل سازنده با افغانستان را ادامه دهند. آنان به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتند که تعامل، حمایت و تشویق سیاستهای درست میتواند به حفظ امنیت و ثبات در افغانستان کمک کند.
برهم صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و الکساندر دی کرو، رئیس برنامه توسعه سازمان ملل، در جریان سفر مشترک به افغانستان گفتند که نادیده گرفتن این کشور میتواند خطرات جدی به همراه داشته باشد.
آقای صالح در گفتوگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس تأکید کرد که تجربه سالهای گذشته نشان داده است «نادیده گرفتن افغانستان تصمیم درستی نیست».
او گفت که تعامل، حمایت و تشویق سیاستهای درست میتواند به حفظ امنیت و ثبات در افغانستان کمک کند.
این مقام سازمان ملل هشدار داد که در صورت افزایش بیثباتی، پیامدهایی مانند گسترش قاچاق مواد مخدر، افراطگرایی، فعالیتهای جنایی و افزایش موج مهاجرت و پناهجویی ممکن است منطقه و جهان را تحت تأثیر قرار دهد.
مقامهای سازمان ملل گفتند محدودیتهای گسترده اداره طالبان علیه زنان و دختران، از جمله ممنوعیت آموزش دختران پس از دوره ابتدایی و محدودیت اشتغال زنان، همچنان یکی از مهمترین نگرانیهای جامعه جهانی است.
برهم صالح و الکساندر دی کرو اعلام کردند که این موضوع را در دیدار با مقامهای طالبان مطرح کردهاند و معتقدند تعامل میتواند زمینه اصلاحات و ایجاد یک نظام فراگیرتر را فراهم کند.
مقامهای سازمان ملل تأکید کردند که قطع ارتباط با افغانستان میتواند هزینههای بیشتری برای جامعه جهانی داشته باشد.
برهم صالح گفت: «نمیتوان افغانستان را نادیده گرفت. آنچه در افغانستان اتفاق میافتد، الزاما در داخل افغانستان باقی نمیماند.»
سازمان ملل معتقد است ادامه تعامل بینالمللی، حمایت هدفمند و تلاش برای ایجاد فرصتهای اقتصادی میتواند به کاهش بحرانها و جلوگیری از بیثباتی دوباره در افغانستان کمک کند.
در حالی که این دو مقام سازمان بر ایجاد فرصتهای اقتصادی و تعامل با طالبان تاکید دارند شماری از کشورهای غربی رویکرد عملگرایانهای را در پیش گرفته و با این گروه در قالب مذاکراتی که آن را صرفا فنی خواندهاند ارتباط دارند.
اما شماری دیگری از دولتها و قانونگذاران غربی با برجستهسازی محدودیتهای روزافزون طالبان بر زنان و دختران نگراناند که این تعامل باعث مشروعیت دادن به این گروه نشود.
بازگشت میلیونها مهاجر و فشار بر افغانستان
افغانستان پس از چهار دهه جنگ و درگیری، همچنان با بحرانهای گسترده اقتصادی و انسانی روبهرو است.
مقامهای سازمان ملل میگویند از سال ۲۰۲۳ تاکنون نزدیک به شش میلیون افغان از کشورهای همسایه، بهویژه ایران و پاکستان، به کشور بازگشتهاند و انتظار میرود حدود دو میلیون نفر دیگر نیز در سال جاری بازگردند.
این موج بزرگ بازگشت مهاجران فشار زیادی بر جوامع محلی وارد کرده است؛ مناطقی که خود با فقر، کمبود منابع و مشکلات تغذیهای روبهرو هستند.
الکساندر دی کرو گفت: «در افغانستان هیچگاه تنها یک بحران وجود ندارد؛ همیشه بحرانی روی بحران دیگر قرار گرفته است.»
کاهش کمکهای جهانی و مشکلات اقتصادی
مقامهای سازمان ملل همچنین درباره پیامدهای کاهش کمکهای بینالمللی هشدار دادهاند.
به گفته رئیس برنامه توسعه سازمان ملل، در یک سال گذشته ۴۲۲ مرکز درمانی در افغانستان به دلیل کمبود بودجه تعطیل شدهاند و بیش از سه میلیون نفر دسترسی خود به خدمات اولیه پزشکی را از دست دادهاند.
برنامه جهانی غذا نیز اعلام کرده است که کاهش بودجه باعث شده نتواند به بسیاری از کودکان مبتلا به سوءتغذیه شدید کمک کند.
کاهش تولید مواد مخدر
با وجود چالشهای فراوان، مقامهای سازمان ملل به برخی پیشرفتها در افغانستان اشاره کردند. الکساندر دی کرو گفت که وضعیت امنیتی، مبارزه با فساد و کاهش تولید مواد مخدر در برخی بخشها بهبود یافته است.
او افزود تولید مواد مخدر در افغانستان که پیشتر یکی از بزرگترین تولیدکنندگان تریاک و هروئین در جهان بود، حدود ۹۵ درصد کاهش یافته است.
با این حال او هشدار داد که بدون حمایت از کشاورزان و ارائه محصولات جایگزین، خطر بازگشت کشت خشخاش وجود دارد.
کمیشنر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و رئیس برنامه توسعه سازمان ملل روز یکشنبه وارد کابل شدند. آنان در جریان این سفر به ننگرهار و مزار شریف سفر کردند و با آسیبدیدگان زمینلرزه اخیر و بازگشت کنندگان و زنان دیدار داشتند.
