پولیس ترکیه ۲۰ پناهجوی افغان را در شهر بولو بازداشت کرد

سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان (امسو) روز یکشنبه، ۲۱ سرطان، با نشر گزارشی تحلیلی با عنوان «زیر سایه ترس و سانسور» گفت که یافته‌های آن بر اساس اطلاعات گردآوری‌شده از بخش‌های مختلف افغانستان در فاصله ۲۰ جوزا تا ۱۹ سرطان سال جاری تهیه شده است.

امسو در این گزارش وضعیت رسانه‌های افغانستان را در چهار محور امنیتی و فیزیکی، اداری و حرفه‌ای، فناوری و ایدیولوژیک بررسی کرده است.

بر اساس این گزارش، خبرنگاران در این مدت با بازداشت‌های خودسرانه، بدرفتاری، لت‌وکوب و تهدیدهای امنیتی روبه‌رو بوده‌اند.

امسو می‌گوید شماری از خبرنگاران پس از پوشش رویدادهای رسمی از سوی نهادهای استخباراتی طالبان بازداشت شده‌اند. به گفته این سازمان، برخی دیگر نیز به دلیل اختلافات روزمره، از جمله بر سر هزینه حمل‌ونقل، بازداشت و لت‌وکوب شده‌اند.

به گفته امسو، خبرنگاران بازداشت‌شده پس از آزادی نیز تحت فشار قرار گرفته‌اند تا درباره آنچه در دوران بازداشت بر آنان گذشته، سکوت کنند و از ثبت شکایت یا اطلاع‌رسانی خودداری کنند. این سازمان می‌گوید چنین وضعیتی فضای ترس و خودسانسوری را در میان خبرنگاران تشدید کرده است.

در بخش دیگری از گزارش، امسو از عملکرد سخنگویان طالبان در ارائه اطلاعات انتقاد کرده و گفته است بسیاری از آنان به جای انتشار اطلاعات از مجاری رسمی و در ساعات اداری، خبرها را در ساعات پایانی شب یا از طریق صفحات شخصی خود در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند.

به باور این سازمان، این رویه دسترسی رسانه‌ها به اطلاعات را دشوار کرده و در برخی موارد به اختلافات اداری و حتی کسر حقوق خبرنگاران انجامیده است.

امسو همچنین از افزایش مداخله وزارت امر به معروف طالبان در فعالیت رسانه‌ها خبر داده است. بر اساس این گزارش، برخی رسانه‌های رادیویی درباره دریافت تماس تلفنی و پخش صدای دختران هشدار دریافت کرده‌اند و بازرسی‌های مأموران این وزارت از دفاتر رسانه‌ها همچنان ادامه دارد.

این سازمان همچنین از ادامه فشار بر خبرنگاران برای گذاشتن ریش و تغییر ظاهر مطابق دستور طالبان خبر داده است.

در بخش دیگری از گزارش آمده است که طالبان به خبرنگاران هشدار داده‌ است که از انتشار مطالب مربوط به مشکلات اقتصادی، افزایش بهای سوخت، اختلافات مقام‌های طالبان و جزئیات رویدادهای امنیتی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی خودداری کنند.

به گفته امسو، در برخی موارد خبرنگاران به دلیل انتشار چنین مطالبی به بازداشت و توقیف تهدید شده‌اند.

این سازمان ممنوعیت استفاده از تلفن‌های هوشمند در شماری از اداره‌های دولتی را نیز از موانع جدی فعالیت رسانه‌ها دانسته و گفته است این محدودیت دسترسی خبرنگاران به اطلاعات، ارتباط با سخنگویان و انجام مصاحبه‌های تصویری را با اختلال جدی روبه‌رو کرده است.

امسو در جمع‌بندی گزارش خود تأکید کرده است که رسانه‌های افغانستان با بحرانی «عمیق، فراگیر و چندبعدی» روبه‌رو هستند.

به باور این سازمان، محدود شدن آزادی بیان، کاهش نظام‌مند دسترسی به اطلاعات، افزایش فشارهای امنیتی، اقتصادی و روانی بر خبرنگاران و تشدید سانسور، آینده رسانه‌های افغانستان را با تهدیدی جدی روبه‌رو کرده و خطر حذف تدریجی خبرنگاران و نیروهای حرفه‌ای را افزایش داده است.

او در حاشیه نهمین کنفرانس وزیران سازمان همکاری اسلامی درباره زنان در اسلام‌آباد گفت که تضمین این حقوق کاملاً با آموزه‌های اسلام سازگار است.

نهمین کنفرانس وزیران سازمان همکاری اسلامی درباره زنان روز یکشنبه در اسلام‌آباد آغاز شد. در این نشست مقام‌ها و نمایندگان کشورهای عضو راه‌های تقویت جایگاه زنان در جوامع اسلامی را بررسی می‌کنند.

با این حال حکومت طالبان در پاسخ به دعوت برگزارکنندگان هیچ زن افغان را برای حضور در این نشست معرفی نکرد.

• 

  طالبان هیچ مقام زن ندارد که به نشست کشورهای اسلامی بفرستد

اسحاق دار با تأکید بر نقش زنان در توسعه کشورها گفت: «ملت‌ها با پیشرفت زنان خود ساخته می‌شوند.»

او همچنین برابری زنان و مشارکت کامل آنان را از پایه‌های توسعه و ثبات دانست و افزود: «سرمایه‌گذاری بر زنان، سرمایه‌گذاری هوشمندانه برای کل یک ملت است.»

طالبان پس از بازگشت به قدرت در اسد ۱۴۰۰، با وضع محدودیت‌های گسترده، حقوق اساسی و آزادی‌های زنان و دختران افغان را به طور نظام‌مند سلب کرده است.

شماری از نهادهای حقوق بشری و مدافعان حقوق زنان این سیاست‌ها را مصداق «آپارتاید جنسیتی» دانسته‌اند.

دختران از آموزش بالاتر از صنف ششم محروم هستند. زنان اجازه تحصیل در دانشگاه‌ها را ندارند و از کار در اداره‌های دولتی، نهادهای غیردولتی و سازمان‌های بین‌المللی منع شده‌اند. طالبان همچنین محدودیت‌هایی بر سفر، حضور در اماکن عمومی و فعالیت‌های اجتماعی زنان وضع کرده است.

این محدودیت‌ها با انتقاد گسترده سازمان ملل، کشورهای اسلامی و جامعه جهانی روبه‌رو شده است. بسیاری از دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی بهبود وضعیت حقوق زنان و دختران را یکی از پیش‌شرط‌های تعامل با طالبان دانسته‌اند. با این حال طالبان تاکنون از تغییر سیاست‌های خود خودداری کرده و این محدودیت‌ها را اجرای «شریعت اسلامی» خوانده است.

یک منبع در شفاخانه هرات گفت که بر اساس اسناد طبی، آقای احمدی دچار شکستگی پهلو، برآمدگی بند پا و آسیب‌های گسترده در بخش‌های مختلف بدن شده است.

بازداشت همسر

به گفته منابع، همسر آقای احمدی چهارشنبه هفته گذشته همراه پدرش برای تهیه دارو به دواخانه‌ای در منطقه قول‌اردوی پیشین هرات می‌رفت. او مانتوی عربی، که پوششی رایج در هرات است، بر تن داشت.

منابع می‌گویند یک عضو طالبان با لباس شخصی آنان را متوقف و سپس به اداره امر به معروف منتقل کرد. به گفته آنان، این فرد عضو اداره امر به معروف طالبان بود، هرچند مأموران این اداره معمولاً با لباس سفید شناخته می‌شوند.

پس از اطلاع از این رویداد، داکتر احمدی با برداشتن یک چادر برای همسرش به اداره امر به معروف رفت.

به گفته منابع، هنگام ورود او، ده‌ها محتسب مرد اطراف همسرش ایستاده بودند. آقای احمدی با اعتراض گفت: «کسی حق ندارد به همسرم دست بزند» و حضور یک زن در میان ده‌ها مرد را نادرست خواند.

او از طالبان خواست همسرش را آزاد کنند و در صورت لزوم خودش را بازداشت کنند.

مشاجره و لت‌وکوب

به گفته منابع، پس از اصرارهای آقای احمدی، یکی از محتسبان به او ناسزا گفت. او نیز همان ناسزا را پاسخ داد و میان دو طرف مشاجره لفظی درگرفت. منابع می‌گویند اعضای طالبان در جریان این درگیری او را در برابر دیگران «بی‌غیرت» خطاب کردند.

به گفته منابع، حدود ۱۵ عضو طالبان او را به داخل یک کانتینر بردند و پس از برگزاری جلسه‌ای تصمیم گرفتند که او را لت‌وکوب کنند.

منابع می‌گویند حدود نیم ساعت بعد، طالبان آقای احمدی را به طبقه بالای ساختمان اداره امر به معروف منتقل کردند، کیسه‌ای پارچه‌ای بر سرش کشیدند و دست‌ها و پاهایش را نگه داشتند.

به گفته آنان، او با مشت، لگد، آرنج، قنداق تفنگ و چوب تر مورد ضرب‌وشتم قرار گرفت و در بخشی از شکنجه، سرش را نیز زیر آب نگه داشتند.

افغانستان اینترنشنال با پزشکی در هرات که اسناد درمانی آقای احمدی را دیده است، گفت‌وگو کرده است. این پزشک گفت بر اساس این اسناد، یک دنده او شکسته، مفصل پایش از جا درآمده و بدنش دچار کبودی و ورم شدید شده است. به گفته او، شدت جراحات به حدی بوده که آقای احمدی پس از شکنجه قادر به راه رفتن نبوده است.

طالبان پس از انتقال او به شفاخانه، دوباره وی را به زندان بازگرداندند.

تلاش برای پنهان کردن شکنجه

منابع می‌گویند طالبان پس از مشاهده ناتوانی آقای احمدی در راه رفتن، برگه‌ای را مقابل او گذاشتند تا امضا کند که در یک تصادف آسیب دیده است.

به گفته منابع، او چند بار از امضای این برگه خودداری کرد، اما طالبان به او گفتند این کار به پرونده‌اش کمک خواهد کرد.

منابع همچنین گفتند طالبان زیر فشار از او ویدیویی ضبط کردند تا در صورت رسانه‌ای شدن خبر شکنجه، آن را به عنوان اعتراف به تصادف منتشر کنند. طالبان تاکنون این ویدیو را منتشر نکرده‌اند.

به گفته منابع، طالبان سپس آقای احمدی، همسرش و پدر همسرش را به زندان مرکزی هرات منتقل کردند. همسر او و پدرش یک روز بعد آزاد شدند، اما آقای احمدی همچنان در بازداشت است.

منابع می‌گویند طالبان او را به «بی‌احترامی» به اعضای این گروه متهم کرده و پرونده‌اش را به دادگاه فرستاده‌اند. دوستان او که در خارج از افغانستان کارزاری برای آزادی‌اش راه‌اندازی کرده‌اند، نگران صدور حکم سنگین علیه او هستند.

ادامه بازداشت زنان در هرات

بازداشت همسر آقای احمدی در ادامه کارزار طالبان که از اواسط جوزا آغاز شد، برای بازداشت زنان به دلیل نوع پوشش در هرات صورت گرفته است.

منابع می‌گویند محتسبان امر به معروف مأمور شده‌اند زنانی را که با مانتو و بدون پوشاندن صورت در شهر رفت‌وآمد می‌کنند، بازداشت کنند.

با وجود گزارش‌های متعدد، هم والی طالبان در هرات و هم وزارت امر به معروف این گروه بازداشت زنان به دلیل نوع پوشش را رد کرده‌اند، هرچند والی طالبان پیش‌تر شماری از زنان بازداشت‌شده را «بیماران روانی» خوانده بود.

یک منبع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان تنها در یک هفته بیش از ۵۰ زن را در هرات بازداشت کرده‌اند. افغانستان اینترنشنال نتوانسته این رقم را به طور مستقل تأیید کند، اما در همان مدت گزارش‌های متعددی از بازداشت زنان و دختران در این شهر دریافت کرده است.

در تازه‌ترین مورد نیز منابع روز جمعه، ۱۹ سرطان گفتند که مأموران امر به معروف در جاده ۶۴ متره هرات شمار زیادی از زنان را بازداشت کردند.

به گفته شهروندان هرات، این بازداشت‌ها اکنون به روندی عادی تبدیل شده و بسیاری از موارد هرگز رسانه‌ای نمی‌شود.

اعتراض‌ها و سرکوب

در پی افزایش بازداشت زنان، باشندگان شهرک جبرئیل هرات ۱۹ جوزا در اعتراض به این اقدام به خیابان‌ها آمدند و شعارهای «تحصیل، کار، آزادی» و «زن، زندگی، آزادی» سر دادند.

یوناما اعلام کرد طالبان به سوی معترضان، از جمله زنان و کودکان، شلیک کردند. بر اساس گزارش این نهاد، دست‌کم دو نفر، از جمله یک کودک، کشته و بیش از ۲۰ نفر زخمی شدند.

سه روز بعد نیز شماری از باشندگان هرات در برابر دفتر والی طالبان تجمع کردند و خواستار پایان بازداشت زنان و تأمین حق آموزش و کار شدند.

منابع افغانستان اینترنشنال گفتند طالبان پیش از این تجمع صدها نیروی مسلح را در شهر مستقر کردند و با تیراندازی معترضان را متفرق و شماری را بازداشت کردند.

سرکوب اعتراض‌ها واکنش‌هایی در خارج از افغانستان نیز برانگیخت و شهروندان افغانستان در ۳۰ کشور جهان در حمایت از زنان هرات تجمع اعتراضی برگزار کردند.

گزارش‌های مکرر از تحقیر و بدرفتاری

افغانستان اینترنشنال با شماری از زنانی که توسط مأموران امر به معروف طالبان بازداشت شده‌اند، گفت‌وگو کرده است.

به گفته آنان، آزادی بسیاری از زنان منوط به حضور پدر یا شوهر در اداره امر به معروف و تعهد کتبی مبنی بر نپوشیدن مانتو در آینده است. این زنان همچنین گفته‌اند مأموران طالبان مردان خانواده را با واژه «بی‌غیرت» تحقیر می‌کنند.

برخی زنان آزادشده نیز از شرایط نامناسب بازداشتگاه‌ها خبر داده‌اند. به گفته یکی از آنان، طالبان با وجود درخواست‌های مکرر، اجازه انتقال یک زن باردار را که دچار پارگی پرده‌های جنینی شده بود، به مرکز درمانی ندادند. همچنین دختر جوانی که شب پیش از مراسم عروسی‌اش بازداشت شده بود، با وجود درخواست سایر زندانیان آزاد نشد.

سال گذشته، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان اعلام کرد شکنجه و بدرفتاری در بازداشتگاه‌های طالبان گسترده است. در این گزارش به ضرب‌وشتم با کیبل، لوله و قنداق تفنگ، خفه کردن با کیسه پلاستیکی، نگه داشتن سر زیر آب، شوک برقی، خشونت جنسی، محرومیت از خواب و اعدام نمایشی اشاره شده است.

این موارد با روایت منابع افغانستان اینترنشنال درباره شکنجه محراب‌الدین احمدی همخوانی دارد.

ارگ طالبان یکشنبه، ۲۱ سرطان در بیانیه‌ای نوشت درگذشت حمد بن خلیفه آل ثانی را به دولت قطر تسلیت می‌گوید و با خانوده او و ملت قطر ابراز همدردی می‌کند.

شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر پیشین قطر بامداد یکشنبه ۲۱ سرطان در ۷۴ سالگی درگذشت. خبرگزاری دولتی قطر (قنا) خبر درگذشت او را منتشر کرد، اما درباره علت مرگش توضیحی نداد.

حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین در پیامی نوشت در دوره رهبری شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی، قطر روابط دوستانه‌ای با افغانستان برقرار کرد. او افزود که این کشور در آن دوره کمک‌های شایسته‌ای به افغانستان ارائه داد. آقای کرزی در پی درگذشت امیر سابق قطر، به مردم و خانواده او آرزو صبر و شکیبایی کرد.

شیخ حمد از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۳ امیر قطر بود و پس از ۱۸ سال حکومت، در جون ۲۰۱۳ از قدرت کناره‌گیری کرد. پس از او پسرش شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر شد.

در دوره زمامداری او، قطر سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در بخش انرژی، رسانه و اقتصاد انجام داد. در همین دوره، قطر حضور و سرمایه‌گذاری خود را در عرصه بین‌المللی گسترش داد.

قطر در سال‌های اخیر نقش میانجی را در شماری از پرونده‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، از جمله افغانستان، ایفا کرده است. با این حال درگذشت امیر سابق این کشور واکنش‌های کشورها و سازمان‌های بین‌المللی را نیز در پی داشت. بسیاری از کشورها و سازمان‌های بین‌المللی درگذشت او را به مردم قطر تسلیت گفتند.

تاکنون هیچ یک از اعضای سازمان همکاری اسلامی اداره طالبان را به رسمیت نمی‌شناسند. با این حال، منابع گفتند این سازمان از اداره طالبان نیز خواسته بود یک نماینده زن به نشست اسلام آباد بفرست. در اداره طالبان اما هیچ مقام زنی حضور نداشت که در این نشست شرکت کند.

• 

  طالبان هیچ مقام زن ندارد که به نشست کشورهای اسلامی بفرستد

این نخستین‌بار نیست که یک سازمان که افغانستان عضویت آن را دارد، در نشست رسمی خود پرچم ملی افغانستان را در میان پرچم‌های سایر کشورها می‌گذارد.

بررسی ترکیب هیئت‌های کشورهای عضو این سازمان نشان می‌دهد که در بسیاری از کشورهای اسلامی زنان در رده نخست حکومت‌داری قرار دارند. در میان شرکت‌کنندگان زنانی تا سطح معاون رئیس‌جمهور و وزیران وزارت‌های کلیدی در این نشست شرکت کرده‌اند.

طالبان پس از به قدرت رسیدن در اسد ۱۴۰۰ خورشیدی زنان را از آموزش و اشتغال منع کردند. در حال حاضر شمار اندکی از زنان صرف در بخش‌های ضروری، از جمله، آموزش و بهداشت فعالیت دارند. افغانستان تحت تسلط طالبان تنها کشور در جهان است که زنان را از حق آموزش و اشتغال منع کرده است.

طالبان ادعا دارد که سیاست‌های اداره آنها در قبال زنان شرعی و اسلامی است. در حالی که هیچ یک از کشورهای عضو همکاری اسلامی سیاست‌های طالبان برای زنان را مطابق با آموزه‌های دین اسلام نمی‌داند. سازمان همکاری اسلامی و دیگر سازمان‌های بین‌المللی در پنچ سال گذشته بارها از طالبان خواسته است به حقوق اساسی زنان افغان احترام بگذارد.