طالبان شماری از باشندگان محل و نیروهای محلی خود را به خاطر سقوط ولسوالی یفتل بازداشت کرد

به نوشته‌ این روزنامه، گاهی سرنوشت چنان سناریویی می‌نویسد که حتی بزرگ‌ترین نویسندگان سینما و ادبیات نیز توان خلق چنین داستانی را ندارند. رویارویی تیم‌های ملی آرژانتین و اسپانیا در فینال جام جهانی ۲۰۲۶ تنها یک مسابقه‌ فوتبال نیست؛ بلکه تقابل دو نسل و دو ستاره‌ای است که مسیر زندگی‌شان ۱۹ سال پیش، در گوشه‌ای کوچک و در رویدادی کاملاً اتفاقی، به یک‌دیگر پیوند خورد.

در دسامبر سال ۲۰۰۷، زمانی که لامین یامال تنها یک نوزاد پنج‌ماهه بود، همراه با مادرش در قرعه‌کشی خیریه‌ یونیسف (UNICEF) برنده شد. جایزه‌ این قرعه‌کشی، حضور در یک برنامه‌ عکاسی مشترک با باشگاه بارسلونا بود؛ برنامه‌ای که قرار نبود چیزی فراتر از یک پروژه‌ تبلیغاتی معمولی باشد؛ اما بعدها به یکی از ماندگارترین تصاویر تاریخ فوتبال تبدیل شد.

در همان روزها، لیونل مسی بازیکنی ۲۰ ساله و تازه‌نفس بود که هنوز در آغاز مسیر درخشش جهانی‌اش قرار داشت و کسی نمی‌دانست این نام جوان، روزی به بزرگ‌ترین اسطوره‌ فوتبال جهان تبدیل خواهد شد.

خوان مونفورت، عکاس مستقل این پروژه، با وسایلی بسیار ساده ــ از جمله تشت یا لگن پلاستیکی دخترش، یک مرغابی پلاستیکی، صابون و حوله ــ به محل تمرین بارسلونا رفت. او هرگز تصور نمی‌کرد تصویری که آن روز ثبت می‌کند، نزدیک به دو دهه بعد به یکی از نمادین‌ترین عکس‌های تاریخ فوتبال تبدیل شود.

لیونل مسی؛ نابغه‌ای که نگه‌داشتن نوزاد را بلد نبود

مونفورت درباره‌ پشت صحنه‌ این عکس می‌گوید:

«کار بسیار دشواری بود. مسی پسری بسیار درون‌گرا و خجالتی بود. او تازه از رختکن تمرین بیرون آمده بود و ناگهان خودش را در اتاقی دید که یک تشت پلاستیکی آب و یک نوزاد در آن قرار داشت. مسی اصلاً نمی‌دانست باید چه کار کند؛ حتی نمی‌دانست چگونه یک نوزاد را در آغوش بگیرد.»

در تصاویر ثبت‌شده از آن روز، دستپاچگی، خجالت و لبخندهای معذب مسی کاملاً آشکار است. ستاره‌ای که بعدها میلیون‌ها نفر را با جادوی فوتبالش شگفت‌زده کرد، در آن لحظه تنها یک جوان ۲۰ ساله بود که با یک نوزاد کوچک و یک موقعیت غیرمنتظره روبه‌رو شده بود.

100%

اما آن نوزاد کوچک، سال‌ها بعد مسیر دیگری را طی کرد. او با تماشای هنرنمایی‌های مسی بزرگ شد، رؤیای فوتبال را دنبال کرد و در ۱۵ سالگی به آکادمی و سپس تیم نخست بارسلونا رسید؛ همان باشگاهی که روزی در آن، در آغوش مسی قرار گرفته بود.

نبرد دو نسل در فینال جام جهانی ۲۰۲۶

اکنون، مسی ۳۹ ساله در قامت یکی از بزرگ‌ترین اسطوره‌های تاریخ فوتبال، به دنبال دفاع از میراث خود و کسب دومین جام جهانی پیاپی است. در سوی دیگر، لامین یامال ۱۹ ساله قرار دارد؛ بازیکنی که پس از درخشش در یورو ۲۰۲۴، به یکی از امیدهای اصلی فوتبال اسپانیا تبدیل شده و بسیاری او را وارث بخشی از جایگاه مسی در دنیای فوتبال می‌دانند.

یامال مدتی پیش، پس از دیدن آن عکس تاریخی، با لبخند گفته بود:

«من کمی بزرگ شده‌ام و لئو هم همین‌طور. امیدوارم روزی در فینال مقابل او قرار بگیرم.»

اکنون این رؤیا به واقعیت تبدیل شده است؛ رویارویی‌ای که نه فقط یک مسابقه‌ فوتبال، بلکه داستانی از گذر زمان، تغییر نسل‌ها و پیوند شگفت‌انگیز سرنوشت است.

پدر لامین یامال این اتفاق را «دیداری منحصربه‌فرد میان دو افسانه» توصیف کرده است؛ دو بازیکنی که داستان‌شان ۱۹ سال پیش، با یک عکس ساده آغاز شد؛ عکسی که شاید در آن روز هیچ‌کس نمی‌دانست روزی به یکی از زیباترین روایت‌های فوتبال جهان تبدیل خواهد شد.

100%

جزئیات بیشتری درباره سپاهیان میهن در دست نیست. منابع محلی به افغانستان اینترنشنال می‌گویند که سپاهیان میهن متشکل از اقشار مختلف و باشندگان بدخشان است که در واکنش به افزایش نارضایتی از اداره طالبان در این ولایت شکل گرفته است.

به گفته این منابع، فعالان، برخی نظامیان پیشین و باشندگان محلی اعضای سپاهیان میهن هستند. آنان با شماری از فرماندهان پیشین مجاهدین و برخی جریان‌های سیاسی در تماس و هماهنگی‌اند، اما وابستگی تشکیلاتی به هیچ‌یک از این جریان‌ها ندارند و خود را حرکتی مستقل معرفی می‌کند.

یکی از اعضای این جریان به افغانستان اینترنشنال، انگیزه اصلی تشکیل سپاهیان میهن را «ظلم و سرکوب طالبان در بدخشان» توصیف کرد. او افزود: «دیگر نمی‌توانستیم شاهد ادامه ستم طالبان بر مردم بدخشان باشیم. هدف ما بسیج مردم محل برای ایستادگی در برابر طالبان است.»

تاکنون درباره رهبر یا فرماندهان سپاهیان میهن اطلاعاتی در دست نیست.

این جریان نظامی، بامداد روز جمعه به مقر ولسوالی یفتل پایین بدخشان حمله کرد و پرچم خود را بر ساختمان این ولسوالی برافراشت.

منابع می‌گویند سپاهیان میهن افراد طالبان را خلع سلاح کرده و تجهیزات نظامی را با خود برده است.

سپاهیان میهن پس از خروج از ولسوالی یفتل پایین، سلاح و تجهیزات نظامی را به نمایش گذاشت.

چرا یفتل‌ پایین؟

نخستین عملیات سپاهیان میهن در ولسوالی یفتل‌ پایین انجام شد؛ منطقه‌ای در نزدیکی فیض‌آباد که از نظر نظامی، در مقایسه با برخی ولسوالی‌های کوهستانی بدخشان، آسیب‌پذیرتر ارزیابی می‌شود.

به باور ناظران محلی، انتخاب این ولسوالی نشان می‌دهد که این گروه هنوز از توان و تجربه نظامی گسترده‌ای برخوردار نیست. اگرچه نیروهای این گروه توانستند برای چند ساعت ساختمان ولسوالی را تصرف کنند، اما در برابر اعزام سریع نیروهای کمکی طالبان ناچار به عقب‌نشینی شدند.

برخی منابع امنیتی نیز بر این باورند که ترکیب نیروهای سپاهیان میهن بیش از آنکه از نظامیان حرفه‌ای تشکیل شده باشد، از افراد غیرنظامی و محلی است که با انگیزه‌های سیاسی و میهن‌دوستانه به مبارزه مسلحانه روی آورده‌اند.

بدخشان؛ کانون جدید مخالفت با طالبان

بدخشان در سال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین مراکز فعالیت گروه‌های مخالف طالبان بوده است. در این ولایت، جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی افغانستان بارها مسئولیت حملات علیه نیروهای طالبان را بر عهده گرفته‌اند؛ حملاتی که عمدتاً به‌صورت کمین، عملیات چریکی و هدف قرار دادن پاسگاه‌های طالبان انجام شده و در برخی موارد تلفاتی نیز به نیروهای طالبان وارد کرده است.

اکنون ظهور سپاهیان میهن نشان می‌دهد دامنه مخالفت‌های مسلحانه در بدخشان رو به گسترش است و بازیگران تازه‌ای نیز وارد این میدان شده‌اند.

ظهور سپاهیان میهن هم‌زمان با افزایش تنش‌ها در بدخشان رخ داده است؛ ولایتی که در ماه‌های اخیر شاهد اختلاف میان فرماندهان محلی طالبان و نیروهای اعزامی از سایر ولایات، رقابت بر سر معادن، تنش‌های اجتماعی و افزایش نارضایتی عمومی بوده است.

به نظر می‌رسد طالبان نیز این وضعیت را جدی گرفته‌اند. در هفته‌های اخیر محمد یعقوب، وزیر دفاع طالبان، به بدخشان سفر کرد و از چندین ولسوالی بازدید کرد، و این گروه هم‌زمان یک قطعه نظامی جدید در این ولایت ایجاد و نیروهای بیشتری را در آن مستقر کرده است.

با این حال، حمله سپاهیان میهن به ولسوالی یفتل‌ پایین و تصرف چندساعته آن نشان داد که بدخشان همچنان یکی از آسیب‌پذیرترین ولایت‌ها برای طالبان است و احتمال ظهور گروه‌های جدید مخالف در این ولایت افزایش یافته است.

منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که مهاجمان پس از تسلط بر ولسوالی، نیروهای طالبان را خلع سلاح و تجهیزات نظامی و وسایط دولتی را با خود بردند و محل را ترک کردند.

باشندگان محلی گفتند که مهاجمان برای چند ساعت، کنترل ولسوالی را در دست داشتند.

منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که این حمله بامداد روز جمعه آغاز شد. به گفته این منابع، ۲۰ تا ۲۵ مهاجم مسلح به ساختمان ولسوالی یفتل پایین یورش بردند و پس از درگیری کوتاه، کنترول آن را در دست گرفتند.

برخی منابع همچنین مدعی‌اند که مهاجمان شماری از اعضای طالبان را نیز با خود برده‌اند. افغانستان اینترنشنال تاکنون نتوانسته است این ادعا را به‌طور مستقل تأیید کند.

در حال حاضر درباره تلفات احتمالی جزئیاتی در دست نیست.

منابع محلی می‌گویند گروهی موسوم به «سپاهیان میهن» این حمله را سازماندهی کرده است.

پس از این حمله، طالبان نیروهای کمکی را از شهر فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان، به ولسوالی یفتل پایین اعزام کردند. منابع می‌گویند بالگردهای طالبان نیز بر فراز این ولسوالی در حال گشت‌زنی هستند و تدابیر امنیتی در منطقه تشدید شده است.

ولسوالی یفتل پایین در نزدیکی شهر فیض‌آباد موقعیت دارد و از مناطق مهم و راهبردی ولایت بدخشان به شمار می‌رود. باشندگان این ولسوالی همواره در تحولات سیاسی و ساختار قدرت محلی بدخشان نقش قابل توجهی داشته‌اند.

این رویداد در حالی رخ می‌دهد که بدخشان در ماه‌های اخیر به یکی از ناآرام‌ترین ولایت‌های افغانستان تبدیل شده است. در کنار فعالیت گروه‌های مخالف طالبان، این ولایت شاهد تنش‌های محلی، اختلافات میان فرماندهان محلی طالبان و نیروهای اعزامی از سایر ولایت‌ها و نیز منازعات بر سر کنترول معادن و منابع درآمدی، از جمله کشت و قاچاق مواد مخدر، بوده است.

منابع محلی همچنین از افزایش نارضایتی عمومی نسبت به حضور گسترده نیروهای طالبان از خارج از بدخشان خبر می‌دهند؛ موضوعی که به گفته آنان بر پیچیدگی وضعیت امنیتی این ولایت افزوده است.

طالبان نیز ظاهراً نسبت به آسیب‌پذیری امنیتی بدخشان آگاه‌اند. در هفته‌های اخیر، محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، به این ولایت سفر کرد و از چندین منطقه بازدید کرد. همچنین طالبان یک قطعه نظامی جدید در بدخشان ایجاد کرده و نیروهای بیشتری را برای تقویت امنیت این ولایت مستقر کرده‌اند.

با وجود این تدابیر، حمله بامداد جمعه به ولسوالی یفتل پایین نشان می‌دهد که بدخشان همچنان یکی از حساس‌ترین و آسیب‌پذیرترین جبهه‌های امنیتی طالبان در شمال‌شرق افغانستان به شمار می‌رود.

این طرح که بخشی از برنامه گسترده‌تر لندن برای کاهش آسیب‌های فضای مجازی به کودکان است، اگرچه امکان غیرفعال کردن آن از سوی کاربران را فراهم می‌کند، اما دولت می‌گوید تجربه‌های آزمایشی نشان داده بیشتر نوجوانان این محدودیت را حفظ می‌کنند.

به گزارش آسوشیتدپرس، دولت حزب کارگر بریتانیا چهارشنبه ۲۴ سرطان اعلام کرد در تازه‌ترین اقدام خود برای مقابله با آسیب‌های ناشی از شبکه‌های اجتماعی، برای نوجوانان ۱۶ و ۱۷ ساله یک «محدودیت زمانی شبانه» را به‌صورت پیش‌فرض فعال خواهد کرد؛ به‌گونه‌ای که از ساعت ۱۲ شب تا ۶ صبح دسترسی آنها به شبکه‌های اجتماعی محدود می‌شود، هرچند کاربران در صورت تمایل می‌توانند این تنظیمات را غیرفعال کنند.

بر اساس این طرح، قابلیت‌هایی که باعث می‌شوند کاربران زمان بیشتری را در شبکه‌های اجتماعی سپری کنند نیز به‌طور پیش‌فرض برای این گروه سنی غیرفعال خواهد شد. از جمله این قابلیت‌ها می‌توان به پخش خودکار ویدیوها اشاره کرد که باعث می‌شود ویدیوها بدون دخالت کاربر یکی پس از دیگری اجرا شوند.

این پیشنهاد تنها یک ماه پس از آن مطرح شده است که دولت بریتانیا از برنامه ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکه‌های اجتماعی خبر داد؛ طرحی که قرار است از بهار سال آینده شبکه‌هایی مانند اسنپ‌چت، تیک‌تاک، یوتیوب، اینستاگرام، فیسبوک و ایکس را در بر بگیرد، اما پیام‌رسان‌هایی مانند واتس‌اپ و سیگنال را شامل نمی‌شود.

این محدودیت‌های جدید از آخرین اقدامات دولت کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، پیش از پایان کار دولت او به شمار می‌رود و برای اجرایی شدن نیازمند تصویب پارلمان است. با این حال، بسیاری انتظار دارند اندی برنام، که از او به عنوان جانشین احتمالی استارمر یاد می‌شود، این سیاست‌ها را دنبال کند.

کانیشکا نارایان، معاون وزیر در امور ایمنی آنلاین بریتانیا، انتقادها مبنی بر اینکه نوجوانان به‌سادگی محدودیت اختیاری را غیرفعال خواهند کرد، رد کرد و گفت چنین برداشتی «بی‌انصافی» در حق نوجوانان است.

او به نتایج یک برنامه آزمایشی اشاره کرد که با مشارکت بیش از ۳۰۰ نوجوان و والدین آنها در سراسر بریتانیا اجرا شد. به گفته او، این طرح باعث کاهش چشمگیر استفاده از شبکه‌های اجتماعی در ساعات شب شده و در عین حال کیفیت خواب و میزان تمرکز نوجوانان را نیز بهبود بخشیده است.

نارایان همچنین گفت برخی شبکه‌های اجتماعی از ماه اکتبر چنین تنظیمات پیش‌فرضی را به‌صورت آزمایشی اجرا کرده‌اند و بیش از ۹۰ درصد نوجوانان شرکت‌کننده تصمیم گرفته‌اند این محدودیت‌ها را غیرفعال نکنند؛ موضوعی که به گفته او نشان می‌دهد بسیاری از نوجوانان خود نیز از کاهش استفاده شبانه از شبکه‌های اجتماعی استقبال می‌کنند.

اما این طرح با انتقاد احزاب مخالف روبه‌رو شده است. لورا تروت، سخنگوی آموزش حزب محافظه‌کار، گفت این پیشنهادها «هیچ منطقی ندارد.»

در این گزارش آمده است که نهادهای تحت رهبری زنان از آخرین راه‌های دسترسی زنان و دختران به خدمات صحی، حمایت روانی، آموزش‌های حرفه‌ای، کمک‌های بشردوستانه و برنامه‌های درآمدزایی به شمار می‌روند.

به گفته بخش زنان سازمان ملل، محدودیت حضور زنان در زندگی عمومی، این نهادها را وادار کرده است شیوه ارائه خدمات خود را تغییر دهند.

بررسی ۷۴ نهاد فعال در زمینه زنان نشان می‌دهد که نزدیک به سه‌چهارم آن‌ها در سال ۲۰۲۵ با کاهش کمک‌های مالی روبه‌رو شده‌اند.

دو‌سوم این نهادها گفته‌اند بودجه باقی‌مانده‌شان تنها برای شش ماه یا کمتر کافی است. نیمی از آن‌ها از آغاز سال ۲۰۲۵ هیچ کمک مالی تازه‌ای دریافت نکرده‌اند و ۹۲ درصد نیز بخشی از کارمندان خود را از دست داده‌اند.

بخش زنان سازمان ملل گفته است پیامدهای کاهش کمک‌ها از هم‌اکنون بر زندگی زنان و دختران دیده می‌شود. ۶۶ درصد نهادها گفته‌اند بسیاری از زنانی که پیش‌تر از خدمات آن‌ها استفاده می‌کردند، دیگر به این خدمات دسترسی ندارند.

دو‌سوم نهادهای بررسی‌شده برنامه‌های آموزشی و حمایت از درآمد زنان را کاهش داده‌اند و ۵۸ درصد نیز خدمات مربوط به مقابله با خشونت علیه زنان را محدود کرده‌اند.

پدیده جهانی کاهش کمک

کاهش کمک‌های جهانی تنها نهادهای زنان در افغانستان را تحت فشار قرار نداده است. بخش زنان سازمان ملل اخیراً در گزارشی جداگانه اعلام کرده است که در یک سال گذشته، دست‌کم یک میلیون زن و دختر در کشورهای بحران‌زده به‌دلیل کاهش کمک‌های مالی، دسترسی خود را به خدمات نجات‌بخش از دست داده‌اند.

براساس این گزارش، نزدیک به ۹۰ درصد نهادهای زنان دیگر نمی‌توانند نیازهای موجود را برآورده کنند. این در حالی است که از آغاز سال ۲۰۲۵ تقاضا برای خدمات آن‌ها به‌شدت افزایش یافته است.

بخش زنان سازمان ملل می‌گوید کاهش کمک‌ها پس از شدیدترین افت ثبت‌شده در بودجه‌های بشردوستانه رخ داده است. اداره دونالد ترامپ میلیاردها دالر از کمک‌های خارجی امریکا را کاهش داده و شماری از کمک‌کنندگان بزرگ دیگر نیز به‌دلیل فشارهای مالی و افزایش هزینه‌های دفاعی، بودجه‌های خود را کم کرده‌اند.

در حال حاضر حدود ۱۲۰ میلیون زن و دختر در جهان به کمک‌های بشردوستانه و حمایت نیاز دارند.

بررسی ۸۵۵ نهاد زنان در کشورهایی از جمله افغانستان، جمهوری دموکراتیک کنگو و هائیتی نشان می‌دهد که ۴۰ درصد آن‌ها به‌دلیل کمبود بودجه در خطر تعطیلی موقت یا دایمی در یک سال آینده قرار دارند.

۶۰ درصد این نهادها گفته‌اند اکنون نسبت به پیش از جنوری ۲۰۲۵ به شمار کمتری از زنان و دختران خدمات ارائه می‌کنند. نیمی از آن‌ها نیز فهرست انتظار ایجاد کرده‌اند یا مجبور شده‌اند زنان و دختران نیازمند را نپذیرند.

همچنین ۶۵ درصد نهادهای تحت رهبری زنان گفته‌اند کارمندان شان برای ادامه خدمات بدون دریافت معاش کار می‌کنند و بیش از سه‌چهارم آن‌ها شمار کارمندان خود را کاهش داده‌اند.

این گزارش همچنین نشان می‌دهد که با دو برابر شدن موارد خشونت جنسی مرتبط با جنگ در سال گذشته، ۶۲ درصد نهادها گفته‌اند فضاهای امن برای زنان از میان رفته یا محدود شده است. خدمات رسیدگی به خشونت جنسیتی نیز کاهش یافته است.

بخش زنان سازمان ملل گفته است که کاهش بودجه بخشی از پس‌رفت گسترده‌تر در زمینه برابری جنسیتی است. یک‌پنجم نهادهای بررسی‌شده نیز فعالیت‌های مربوط به رهبری زنان و برابری جنسیتی را متوقف کرده‌اند.