نماینده افغانستان در سازمان ملل از حمله «سپاهیان میهن» در یفتل حمایت کرد

جبهه سپاهیان میهن روز جمعه با انتشار بیانیه‌ای گفت که نیروهای این جبهه عملیات «تهاجمی، هماهنگ و کوبنده» را در ولسوالی‌های کشم، یاوان-راغ و یفتل پایین بدخشان انجام داده‌اند.

این جبهه ادعا کرده است که در نتیجه این عملیات، ولسوالی یفتل پایین «به‌طور کامل از تصرف طالبان خارج و آزاد شده است».

در اعلامیه آمده است که شماری از نیروهای طالبان به اسارت درآمده و سلاح‌، مهمات و تجهیزات نظامی طالبان به دست نیروهای این جبهه افتاده است.

سپاهیان میهن، گروه نظامی تازه تأسیس است و با این حمله اعلام موجودیت کرد.

یفتل بدخشان اولین ولسوالی است که طالبان سقوط آن را تایید کرد. هرچند در سال‌های گذشته ولسوالی مندول نورستان نیز به دلیل اعتراض مردم این ولایت از کنترول طالبان خارج شد و این گروه از مرکز ولسوالی فرار کردند. آن زمان طالبان سقوط این ولسوالی را تکذیب کرد.
منابع محلی در ثور ۱۴۰۱ خبر دادند که ولسوالی دره ولایت پنجشیر به‌دست نیروهای جبهه مقاومت ملی افتاده است.

سپاهیان میهن خود را برخاسته از «نیازهای اساسی جامعه» خوانده و گفته است که هدف این جریان، مبارزه برای «آزادی، عدالت، برابری و پاسداری از کرامت انسانی» است.

این جبهه در اعلامیه خود از مردم، زنان و مردان افغانستان و سایر جریان‌های مخالف طالبان خواسته است که در کنار این گروه قرار گیرند.

در همین حال، احسان‌الله کامگار، سخنگوی فرماندهی طالبان در بدخشان، حمله مخالفان مسلح به ولسوالی یفتل پایین را تأیید کرد. او گفت که این حمله زمانی انجام شد که مسئولان درجه اول ولسوالی در رخصتی بودند.

کامگار ادعا کرد که پس از رسیدن نیروهای طالبان، مهاجمان عقب رانده شدند و شماری از آنان بازداشت شدند. او درباره شمار افراد بازداشت‌شده و تلفات دو طرف جزئیات ارائه نکرد.

منابع محلی به افغانستان اینترنشنال پیشتر گفته بودند که حدود ۲۰ تا ۲۵ فرد مسلح بامداد جمعه به ساختمان ولسوالی یفتل پایین حمله کردند، برای چند ساعت کنترول آن را در دست گرفتند، پرچم خود را برافراشتند و پس از انتقال بخشی از جنگ‌افزارها، تجهیزات نظامی و وسایط دولتی، محل را ترک کردند.

پس از این حمله، طالبان نیروهای کمکی را از شهر فیض‌آباد به یفتل پایین اعزام کرد و عملیات تلاشی خانه‌به‌خانه را آغاز کردند.

منابع محلی می‌گویند در جریان این عملیات، شماری از باشندگان محل و حتی برخی نیروهای محلی طالبان نیز بازداشت شده‌اند.

پی سقوط ولسوالی یفتل، فصیح‌الدین فطرت، رئیس ارتش طالبان از کابل به این ولسوالی رفت.

جزئیات بیشتری درباره سپاهیان میهن در دست نیست. منابع محلی به افغانستان اینترنشنال می‌گویند که سپاهیان میهن متشکل از اقشار مختلف و باشندگان بدخشان است که در واکنش به افزایش نارضایتی از اداره طالبان در این ولایت شکل گرفته است.

به گفته این منابع، فعالان، برخی نظامیان پیشین و باشندگان محلی اعضای سپاهیان میهن هستند. آنان با شماری از فرماندهان پیشین مجاهدین و برخی جریان‌های سیاسی در تماس و هماهنگی‌اند، اما وابستگی تشکیلاتی به هیچ‌یک از این جریان‌ها ندارند و خود را حرکتی مستقل معرفی می‌کند.

یکی از اعضای این جریان به افغانستان اینترنشنال، انگیزه اصلی تشکیل سپاهیان میهن را «ظلم و سرکوب طالبان در بدخشان» توصیف کرد. او افزود: «دیگر نمی‌توانستیم شاهد ادامه ستم طالبان بر مردم بدخشان باشیم. هدف ما بسیج مردم محل برای ایستادگی در برابر طالبان است.»

تاکنون درباره رهبر یا فرماندهان سپاهیان میهن اطلاعاتی در دست نیست.

این جریان نظامی، بامداد روز جمعه به مقر ولسوالی یفتل پایین بدخشان حمله کرد و پرچم خود را بر ساختمان این ولسوالی برافراشت.

منابع می‌گویند سپاهیان میهن افراد طالبان را خلع سلاح کرده و تجهیزات نظامی را با خود برده است.

سپاهیان میهن پس از خروج از ولسوالی یفتل پایین، سلاح و تجهیزات نظامی را به نمایش گذاشت.

چرا یفتل‌ پایین؟

نخستین عملیات سپاهیان میهن در ولسوالی یفتل‌ پایین انجام شد؛ منطقه‌ای در نزدیکی فیض‌آباد که از نظر نظامی، در مقایسه با برخی ولسوالی‌های کوهستانی بدخشان، آسیب‌پذیرتر ارزیابی می‌شود.

به باور ناظران محلی، انتخاب این ولسوالی نشان می‌دهد که این گروه هنوز از توان و تجربه نظامی گسترده‌ای برخوردار نیست. اگرچه نیروهای این گروه توانستند برای چند ساعت ساختمان ولسوالی را تصرف کنند، اما در برابر اعزام سریع نیروهای کمکی طالبان ناچار به عقب‌نشینی شدند.

برخی منابع امنیتی نیز بر این باورند که ترکیب نیروهای سپاهیان میهن بیش از آنکه از نظامیان حرفه‌ای تشکیل شده باشد، از افراد غیرنظامی و محلی است که با انگیزه‌های سیاسی و میهن‌دوستانه به مبارزه مسلحانه روی آورده‌اند.

بدخشان؛ کانون جدید مخالفت با طالبان

بدخشان در سال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین مراکز فعالیت گروه‌های مخالف طالبان بوده است. در این ولایت، جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی افغانستان بارها مسئولیت حملات علیه نیروهای طالبان را بر عهده گرفته‌اند؛ حملاتی که عمدتاً به‌صورت کمین، عملیات چریکی و هدف قرار دادن پاسگاه‌های طالبان انجام شده و در برخی موارد تلفاتی نیز به نیروهای طالبان وارد کرده است.

اکنون ظهور سپاهیان میهن نشان می‌دهد دامنه مخالفت‌های مسلحانه در بدخشان رو به گسترش است و بازیگران تازه‌ای نیز وارد این میدان شده‌اند.

ظهور سپاهیان میهن هم‌زمان با افزایش تنش‌ها در بدخشان رخ داده است؛ ولایتی که در ماه‌های اخیر شاهد اختلاف میان فرماندهان محلی طالبان و نیروهای اعزامی از سایر ولایات، رقابت بر سر معادن، تنش‌های اجتماعی و افزایش نارضایتی عمومی بوده است.

به نظر می‌رسد طالبان نیز این وضعیت را جدی گرفته‌اند. در هفته‌های اخیر محمد یعقوب، وزیر دفاع طالبان، به بدخشان سفر کرد و از چندین ولسوالی بازدید کرد، و این گروه هم‌زمان یک قطعه نظامی جدید در این ولایت ایجاد و نیروهای بیشتری را در آن مستقر کرده است.

با این حال، حمله سپاهیان میهن به ولسوالی یفتل‌ پایین و تصرف چندساعته آن نشان داد که بدخشان همچنان یکی از آسیب‌پذیرترین ولایت‌ها برای طالبان است و احتمال ظهور گروه‌های جدید مخالف در این ولایت افزایش یافته است.

منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که مهاجمان پس از تسلط بر ولسوالی، نیروهای طالبان را خلع سلاح و تجهیزات نظامی و وسایط دولتی را با خود بردند و محل را ترک کردند.

باشندگان محلی گفتند که مهاجمان برای چند ساعت، کنترل ولسوالی را در دست داشتند.

منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که این حمله بامداد روز جمعه آغاز شد. به گفته این منابع، ۲۰ تا ۲۵ مهاجم مسلح به ساختمان ولسوالی یفتل پایین یورش بردند و پس از درگیری کوتاه، کنترول آن را در دست گرفتند.

برخی منابع همچنین مدعی‌اند که مهاجمان شماری از اعضای طالبان را نیز با خود برده‌اند. افغانستان اینترنشنال تاکنون نتوانسته است این ادعا را به‌طور مستقل تأیید کند.

در حال حاضر درباره تلفات احتمالی جزئیاتی در دست نیست.

منابع محلی می‌گویند گروهی موسوم به «سپاهیان میهن» این حمله را سازماندهی کرده است.

پس از این حمله، طالبان نیروهای کمکی را از شهر فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان، به ولسوالی یفتل پایین اعزام کردند. منابع می‌گویند بالگردهای طالبان نیز بر فراز این ولسوالی در حال گشت‌زنی هستند و تدابیر امنیتی در منطقه تشدید شده است.

ولسوالی یفتل پایین در نزدیکی شهر فیض‌آباد موقعیت دارد و از مناطق مهم و راهبردی ولایت بدخشان به شمار می‌رود. باشندگان این ولسوالی همواره در تحولات سیاسی و ساختار قدرت محلی بدخشان نقش قابل توجهی داشته‌اند.

این رویداد در حالی رخ می‌دهد که بدخشان در ماه‌های اخیر به یکی از ناآرام‌ترین ولایت‌های افغانستان تبدیل شده است. در کنار فعالیت گروه‌های مخالف طالبان، این ولایت شاهد تنش‌های محلی، اختلافات میان فرماندهان محلی طالبان و نیروهای اعزامی از سایر ولایت‌ها و نیز منازعات بر سر کنترول معادن و منابع درآمدی، از جمله کشت و قاچاق مواد مخدر، بوده است.

منابع محلی همچنین از افزایش نارضایتی عمومی نسبت به حضور گسترده نیروهای طالبان از خارج از بدخشان خبر می‌دهند؛ موضوعی که به گفته آنان بر پیچیدگی وضعیت امنیتی این ولایت افزوده است.

طالبان نیز ظاهراً نسبت به آسیب‌پذیری امنیتی بدخشان آگاه‌اند. در هفته‌های اخیر، محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، به این ولایت سفر کرد و از چندین منطقه بازدید کرد. همچنین طالبان یک قطعه نظامی جدید در بدخشان ایجاد کرده و نیروهای بیشتری را برای تقویت امنیت این ولایت مستقر کرده‌اند.

با وجود این تدابیر، حمله بامداد جمعه به ولسوالی یفتل پایین نشان می‌دهد که بدخشان همچنان یکی از حساس‌ترین و آسیب‌پذیرترین جبهه‌های امنیتی طالبان در شمال‌شرق افغانستان به شمار می‌رود.

در این گزارش آمده است که نهادهای تحت رهبری زنان از آخرین راه‌های دسترسی زنان و دختران به خدمات صحی، حمایت روانی، آموزش‌های حرفه‌ای، کمک‌های بشردوستانه و برنامه‌های درآمدزایی به شمار می‌روند.

به گفته بخش زنان سازمان ملل، محدودیت حضور زنان در زندگی عمومی، این نهادها را وادار کرده است شیوه ارائه خدمات خود را تغییر دهند.

بررسی ۷۴ نهاد فعال در زمینه زنان نشان می‌دهد که نزدیک به سه‌چهارم آن‌ها در سال ۲۰۲۵ با کاهش کمک‌های مالی روبه‌رو شده‌اند.

دو‌سوم این نهادها گفته‌اند بودجه باقی‌مانده‌شان تنها برای شش ماه یا کمتر کافی است. نیمی از آن‌ها از آغاز سال ۲۰۲۵ هیچ کمک مالی تازه‌ای دریافت نکرده‌اند و ۹۲ درصد نیز بخشی از کارمندان خود را از دست داده‌اند.

بخش زنان سازمان ملل گفته است پیامدهای کاهش کمک‌ها از هم‌اکنون بر زندگی زنان و دختران دیده می‌شود. ۶۶ درصد نهادها گفته‌اند بسیاری از زنانی که پیش‌تر از خدمات آن‌ها استفاده می‌کردند، دیگر به این خدمات دسترسی ندارند.

دو‌سوم نهادهای بررسی‌شده برنامه‌های آموزشی و حمایت از درآمد زنان را کاهش داده‌اند و ۵۸ درصد نیز خدمات مربوط به مقابله با خشونت علیه زنان را محدود کرده‌اند.

پدیده جهانی کاهش کمک

کاهش کمک‌های جهانی تنها نهادهای زنان در افغانستان را تحت فشار قرار نداده است. بخش زنان سازمان ملل اخیراً در گزارشی جداگانه اعلام کرده است که در یک سال گذشته، دست‌کم یک میلیون زن و دختر در کشورهای بحران‌زده به‌دلیل کاهش کمک‌های مالی، دسترسی خود را به خدمات نجات‌بخش از دست داده‌اند.

براساس این گزارش، نزدیک به ۹۰ درصد نهادهای زنان دیگر نمی‌توانند نیازهای موجود را برآورده کنند. این در حالی است که از آغاز سال ۲۰۲۵ تقاضا برای خدمات آن‌ها به‌شدت افزایش یافته است.

بخش زنان سازمان ملل می‌گوید کاهش کمک‌ها پس از شدیدترین افت ثبت‌شده در بودجه‌های بشردوستانه رخ داده است. اداره دونالد ترامپ میلیاردها دالر از کمک‌های خارجی امریکا را کاهش داده و شماری از کمک‌کنندگان بزرگ دیگر نیز به‌دلیل فشارهای مالی و افزایش هزینه‌های دفاعی، بودجه‌های خود را کم کرده‌اند.

در حال حاضر حدود ۱۲۰ میلیون زن و دختر در جهان به کمک‌های بشردوستانه و حمایت نیاز دارند.

بررسی ۸۵۵ نهاد زنان در کشورهایی از جمله افغانستان، جمهوری دموکراتیک کنگو و هائیتی نشان می‌دهد که ۴۰ درصد آن‌ها به‌دلیل کمبود بودجه در خطر تعطیلی موقت یا دایمی در یک سال آینده قرار دارند.

۶۰ درصد این نهادها گفته‌اند اکنون نسبت به پیش از جنوری ۲۰۲۵ به شمار کمتری از زنان و دختران خدمات ارائه می‌کنند. نیمی از آن‌ها نیز فهرست انتظار ایجاد کرده‌اند یا مجبور شده‌اند زنان و دختران نیازمند را نپذیرند.

همچنین ۶۵ درصد نهادهای تحت رهبری زنان گفته‌اند کارمندان شان برای ادامه خدمات بدون دریافت معاش کار می‌کنند و بیش از سه‌چهارم آن‌ها شمار کارمندان خود را کاهش داده‌اند.

این گزارش همچنین نشان می‌دهد که با دو برابر شدن موارد خشونت جنسی مرتبط با جنگ در سال گذشته، ۶۲ درصد نهادها گفته‌اند فضاهای امن برای زنان از میان رفته یا محدود شده است. خدمات رسیدگی به خشونت جنسیتی نیز کاهش یافته است.

بخش زنان سازمان ملل گفته است که کاهش بودجه بخشی از پس‌رفت گسترده‌تر در زمینه برابری جنسیتی است. یک‌پنجم نهادهای بررسی‌شده نیز فعالیت‌های مربوط به رهبری زنان و برابری جنسیتی را متوقف کرده‌اند.

آمار رسمی پاکستان نشان می‌دهد که چهار هزار و ۴۶۴ افغان روز سه‌شنبه از گذرگاه تورخم وارد افغانستان شدند.

از این میان، هزار و ۷۶۸ نفر کارت ثبت مهاجران داشتند، ۶۱۶ نفر دارنده کارت شهروندی افغانستان بودند و دو هزار و ۸۰ نفر بدون مدرک قانونی در پاکستان زندگی می‌کردند.

اخراج ۳۵۰ افغان از صوابی

اداره محلی صوابی با همکاری پولیس در سه روز گذشته ۳۵۰ افغان را بازداشت و به افغانستان اخراج کرده است.

طارق‌الله، معاون کمیسار صوابی، به روزنامه دان گفت افغان‌های باقی‌مانده نیز در کوتاه‌ترین زمان شناسایی و اخراج خواهند شد.

او گفت: «سیاست دولت روشن است. دیگر هیچ افغان نمی‌تواند اینجا زندگی کند. جست‌وجو برای یافتن خارجی‌های باقی‌مانده در ولسوالی ادامه دارد.»

فضل شیر خان، معاون فرمانده پولیس صوابی، به باشندگان این ولسوالی هشدار داد که در صورت پناه‌دادن به مهاجران افغان یا کرایه‌دادن خانه به آنان، بازداشت خواهند شد.

او افزود به مسئولان حوزه‌های پولیس دستور داده شده است عملیات برای بازداشت افغان‌ها را ادامه دهند.

بازداشت ۴۶ افغان در هریپور

پولیس و مقام‌های محلی هریپور می‌گویند در چهار روز گذشته ۴۶ افغان فاقد مدرک را بازداشت کرده‌اند.

بازداشت‌شدگان به یک مرکز موقت در پشاور منتقل شده‌اند تا پس از طی مراحل به افغانستان اخراج شوند.

پولیس گفته است این افراد براساس ماده چهاردهم قانون خارجی‌ها بازداشت شده‌اند و عملیات برای یافتن افغان‌های فاقد مدرک در مناطق مختلف هریپور ادامه دارد.

مقام‌های پاکستانی گفته‌اند تمام افغان‌هایی که ویزا ندارند یا اعتبار ویزای آنان پایان یافته است، بازداشت و اخراج خواهند شد.

منابع رسمی می‌گویند تا پایان فبروری بیش از ۹۰ درصد افغان‌های ساکن هریپور در چارچوب برنامه بازگشت داوطلبانه به افغانستان فرستاده شده‌اند.

بازگشت هفت خانواده از مهمند

در ولسوالی مهمند خیبرپختونخوا نیز هفت خانواده افغان شامل ۲۷ نفر به افغانستان بازگردانده شده‌اند.

مقام‌های محلی گفته‌اند این خانواده‌ها براساس سیاست دولت پاکستان برای بازگرداندن خارجی‌ها منتقل شدند و روند بازگشت بدون درگیری انجام شد.

بازگشت بیش از ۱۹ هزار افغان در یک هفته

گزارش کمیساری‌های عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و سازمان بین‌المللی مهاجرت که در ۱۸ سرطان منتشر شد، نشان می‌دهد که ۱۹ هزار و ۱۳۰ افغان از هفتم تا سیزدهم سرطان از پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند.

این افراد از گذرگاه‌های تورخم و غلام‌خان در خیبرپختونخوا و چمن، بادینی و بهرامچه در بلوچستان وارد افغانستان شدند.

براساس این گزارش، شمار بازگشت‌کنندگان در مقایسه با هفته پیش از آن ۵۹ درصد و اخراج‌های اجباری ۲۹۹ درصد افزایش یافته است.

از ۳۱ جوزا تا ششم سرطان، ۱۲ هزار و ۲۲ افغان از پاکستان بازگشته بودند که ۴۱۱ نفر آنان به‌گونه اجباری اخراج شده بودند.

از هفتم تا سیزدهم سرطان، شمار بازگشت‌کنندگان به ۱۹ هزار و ۱۳۰ نفر رسید که هزار و ۶۳۸ نفر آنان به‌گونه اجباری اخراج شدند.

این دو نهاد سازمان ملل گفته‌اند افزایش بازگشت و اخراج افغان‌ها با نگرانی از پایان مهلت ۱۹ سرطان و تشدید عملیات پولیس پاکستان ارتباط داشته است.