خانوادههای قربانیان افغان: اخراج مجرمان افغان از آلمان شبیه آزادیشان است

دو خانواده افغان که بستگان شان در آلمان به دست هموطنان خود کشته شدهاند، میگویند اخراج محکومان به افغانستان پیش از پایان دوره حبس، در عمل به آزادی زودهنگام آنان منجر میشود.

دو خانواده افغان که بستگان شان در آلمان به دست هموطنان خود کشته شدهاند، میگویند اخراج محکومان به افغانستان پیش از پایان دوره حبس، در عمل به آزادی زودهنگام آنان منجر میشود.
همزمان، حقوقدانان افغان میگویند که اخراج محکومان پیش از سپری شدن کامل مجازات، از نظر حقوقی ناقص است و بدون توافق حقوقی میان آلمان و طالبان، اجرای احکام زندان تضمین نمیشود.
یک خانواده افغان که پسر ۲۱ ساله شان دو سال پیش در یکی از شهرهای جنوب آلمان کشته شد، به افغانستان اینترنشنال گفت نگران است قاتل فرزندشان در چارچوب اخراج مجرمان افغان، پیش از پایان محکومیت از زندان آزاد و به افغانستان فرستاده شود.
این خانواده میگوید با اخراج قاتل پس از پایان کامل دوره حبس مخالفتی ندارد، اما اگر او پیش از پایان محکومیت به افغانستان فرستاده شود، ممکن است باقیمانده حکم هرگز اجرا نشود. به گفته آنان، میان آلمان و طالبان هیچ توافقی وجود ندارد که طالبان را به اجرای ادامه حکم زندان صادرشده در آلمان مکلف کند.
خانواده یک نوجوان ۱۷ ساله افغان دیگر که در شمال آلمان به دست یک هموطنش کشته شد نیز نگرانی مشابهی دارد. آنان میگویند حکم شش سال و سه ماه زندان تنها زمانی معنا دارد که محکوم تمام دوره حبس را سپری کند. به باور این خانواده، اگر فرد پیش از پایان محکومیت به افغانستان فرستاده شود و ادامه حبس اجرا نشود، حکم دادگاه عملاً ناقص میماند.
این خانوادهها از مقامهای آلمان میخواهند پیش از اخراج محکومان، اطمینان دهند که احکام صادرشده به طور کامل اجرا خواهد شد.
آیا آلمان میتواند محکومان را پیش از پایان حبس اخراج کند؟
بر اساس ماده ۴۵۶الف قانون آیین دادرسی کیفری آلمان، دادستانی مسئول اجرای احکام میتواند هنگام اخراج یک محکوم خارجی، اجرای باقیمانده مجازات زندان را متوقف کند.
حکومت آلمان در پاسخ به پارلمان این کشور گفته است که هنگام تصمیمگیری درباره توقف اجرای حکم، عواملی مانند نوع جرم، میزان تقصیر محکوم، مدت حبس سپریشده، مدت باقیمانده محکومیت و منفعت عمومی در اجرای کامل مجازات بررسی میشود.
در برخی ایالتهای آلمان، دستورالعملهای داخلی پیشبینی کردهاند که اخراج محکومان معمولاً پس از سپری شدن دستکم نیمی از دوره حبس انجام شود.
قانون تأکید میکند که توقف اجرای حکم به معنای بخشودگی یا لغو محکومیت نیست. اگر فرد دوباره وارد آلمان شود، مقامهای عدلی میتوانند اجرای باقیمانده حکم را از سر بگیرند.
حکومت آلمان همچنین اعلام کرده است که هیچ موافقتنامه دوجانبهای با طالبان برای اجرای احکام زندان صادرشده در آلمان ندارد. برلین از سال ۲۰۲۴ نیز هیچ مذاکرهای برای امضای چنین توافقی آغاز نکرده و برنامهای هم برای آن ندارد.
حکومت آلمان افزوده است که طالبان هیچ تضمینی ندادهاند که افراد اخراجشده را پس از ورود به افغانستان زندانی کنند. همچنین، حکومت آلمان معمولاً پس از تحویل این افراد، وضعیت آنان را پیگیری نمیکند.
آلمان حکومت طالبان را به رسمیت نمیشناسد، از این نمایندگی دیپلوماتیک یا قنسولی برای پیگیری وضعیت زندانیان اخراج شده به افغانستان ندارد.
طالبان افراد اخراجشده را آزاد میکند
آلمان در ۹ سنبله ۱۴۰۳ برای نخستینبار پس از بازگشت طالبان به قدرت، ۲۸ شهروند افغانستان را که به جرمهای مختلف محکوم شده بودند، به کابل اخراج کرد. این روند تاکنون ادامه یافته و گسترش پیدا کرده است.
بر اساس گزارشها، طالبان این افراد را پس از گرفتن تعهد آزاد کرده است. سهیل شاهین، رئیس دفتر سیاسی طالبان در قطر، پیشتر گفته بود افراد اخراجشده پس از بررسی پروندههایشان آزاد شدند و خانوادههای آنان تعهد کتبی سپردند که دوباره مرتکب جرم نشوند.
حقوقدان: باید توافق انتقال محکومان وجود داشته باشد
احمد رفیع نادری، حقوقدان افغان و استاد پیشین دانشگاه، میگوید آلمان باید پیش از انتقال محکومان، با طالبان موافقتنامه «انتقال افراد محکوم» امضا کند.
او گفت عنوان اخراج مجرمان از نظر حقوقی طالبان را مکلف نمیکند که افراد اخراجشده را زندانی یا باقیمانده حکم آنان را اجرا کند.
به گفته نادری، طالبان این افراد را به عنوان مهاجران اخراجشده تحویل میگیرند و حتی از نظر خود مکلفاند با حمایت نهادهای بینالمللی برای آنان امکانات اولیه فراهم کنند.
نادری روند کنونی را از نظر حقوقی ناقص میداند و میگوید توافق انتقال محکومان میتواند طالبان را مکلف کند اجرای همان حکم را ادامه دهند یا آن را مطابق قوانین خود به حکمی قابل اجرا تبدیل کنند. در این صورت، مدت زمانی که فرد در آلمان زندانی بوده نیز باید محاسبه شود.
او افزود طالبان از نظر حقوقی مکلف نیستند افراد اخراجشده را دوباره محاکمه کنند، زیرا بر اساس اصول حقوقی، هیچ فردی نباید برای یک جرم دوبار محاکمه شود.
هانا نیومن: محکومان باید در زندان آلمان بمانند
هانا نیومن، عضو آلمانی پارلمان اروپا، نیز از اخراج مجرمان افغان به افغانستان انتقاد کرده است.
او به افغانستان اینترنشنال گفت افراد محکوم باید دوران حبس خود را در زندانهای آلمان سپری کنند، زیرا طالبان آنان را زندانی نخواهند کرد.
نیومن هشدار داد که اخراج محکومان، بهویژه افراد محکوم به جرمهای جنسی، میتواند خطر خشونت علیه زنان را در افغانستان افزایش دهد.
به گفته او، در آلمان دیدگاه غالب این است که مردان افغان محکوم باید بدون توجه به پیامدهای این تصمیم از کشور اخراج شوند.
دستکم شش قتل میان افغانها در دو سال گذشته
بررسی افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ دستکم شش شهروند افغان در آلمان به دست افغانهای دیگر کشته شدهاند.
در فبروری ۲۰۲۵، یک نوجوان ۱۷ ساله افغان در یک مرکز خرید در شوورین به دست یک مرد ۲۵ ساله افغان کشته شد.
در جون همان سال، یک مرد ۲۸ ساله افغان پس از مشاجره بر سر مطالب منتشرشده در تیکتاک، در پارکی در برلین به دست یک مرد ۲۴ ساله افغان کشته شد.
در اگست ۲۰۲۵ نیز یک مرد افغان در اقامتگاه پناهجویان در گوسترو با ۱۴ ضربه چاقو کشته شد. عامل این قتل بعداً به حبس ابد محکوم شد.
در سال ۲۰۲۶ نیز یک مرد ۲۱ ساله افغان در جنوری در برلین کشته شد. در مارچ، یک مرد ۲۷ ساله افغان در اقامتگاه پناهجویان در هسیشلیشتناو با ضربات چاقو جان باخت و یک مرد ۲۴ ساله در پیوند به این پرونده بازداشت شد. در جون نیز یک مرد ۴۰ ساله افغان در اقامتگاه پناهجویان در هرشینگ به دست یک مرد ۳۶ ساله افغان کشته شد.
این پروندهها بازتاب گستردهای در رسانههای آلمان داشته است.