ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای افغانستان، میگوید تحقیق عفو بینالملل درباره حمله هوایی پاکستان به یک مرکز درمان معتادان در کابل مهم است و باید بسیار جدی گرفته شود.
او در پیامی کوتاه روز چهارشنبه در واکنش به گزارش تازه عفو بینالملل نوشت که باید براساس یافتههای این تحقیق اقدام شود.
عفو بینالملل میگوید حمله هوایی پاکستان به مرکز درمان و توانبخشی امید در کابل باید بهعنوان یک جنایت جنگی احتمالی بررسی شود.
این سازمان چهار ماه پس از حمله ۲۶ حوت ۱۴۰۴ به این مرکز، تحقیق تازه خود را منتشر کرده است. در این حمله دستکم ۲۶۹ غیرنظامی کشته شدند.
عفو بینالملل میگوید هیچ مدرکی پیدا نکرده است که ادعای ارتش پاکستان درباره استفاده از مرکز امید برای نگهداری سلاح و مهمات یا دیگر اهداف نظامی را تایید کند.
به گفته این سازمان، حمله به مرکز امید حمایت ویژه از مراکز صحی در قوانین بینالمللی بشردوستانه را نقض کرده است. اصول تفکیک اهداف نظامی و غیرنظامی، احتیاط و تناسب نیز در این حمله رعایت نشده است.
حکومت پاکستان حمله به مرکز توانبخشی امید را رد کرده و طالبان را متهم کرده که از این شفاخانه استفاده نظامی میکرد.
عفو بینالملل از پاکستان خواسته است تحقیق شفاف، کامل، مستقل و بیطرفانه درباره این حمله و روند تصمیمگیری برای هدف قرار دادن این مرکز انجام دهد و نتایج آن را منتشر کند.
این سازمان میگوید در صورت وجود شواهد کافی، مقامهای مسئول باید افرادی را که در این حمله مسئولیت کیفری دارند، از جمله براساس اصل مسئولیت فرماندهی، محاکمه کنند.
حمله به مرکز امید بخشی از حملات هوایی ارتش پاکستان در داخل افغانستان پس از افزایش درگیریهای مرزی با طالبان از میزان ۱۴۰۴ بود.
دفتر هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان میگوید از جدی تا حوت ۱۴۰۴، بیش از ۷۵۰ غیرنظامی در افغانستان در این درگیریها کشته یا زخمی شدند. از این میان، ۳۷۲ نفر کشته و ۳۹۲ نفر زخمی شدند.
عفو بینالملل میگوید همه طرفهای درگیری باید قوانین بینالمللی بشردوستانه را رعایت کنند و برای محافظت از غیرنظامیان، اموال غیرنظامی و مراکز صحی همه اقدامات ممکن را انجام دهند.
این سازمان هشدار داده است که تحقیق نکردن درباره حمله به مرکز امید، بیتوجهی نگرانکننده به قوانین بینالمللی را نشان میدهد و میتواند به ادامه معافیت از مجازات، حملات غیرقانونی بیشتر و تلفات تازه غیرنظامیان منجر شود.
مرکز امید در سال ۱۳۹۵ در محل یک پایگاه پیشین ناتو ایجاد شد. این محل در آغاز بهعنوان مرکز آموزش حرفهای برای افراد تحت درمان اعتیاد فعالیت میکرد.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۱۴۰۰، این محل به یک مرکز دوهزار بستر برای درمان افراد معتاد گسترش یافت.
آقای ملنگ روز چهارشنبه ۳۱ سرطان در این پیام گفت: «من در صحت کامل به سر میبرم. پشت پروپاگندای دشمن نگردید. همگی جور و صحتمند هستیم.»
او همچنین تأکید کرد که این جبهه «نقشه و اهداف خود را دارد» و اعضایش «آزادگی را نسبت به هر چیزی ترجیح میدهند.»
اخیرا جبهه تازهتأسیس «سپاهی میهن» در حملهای غافلگیرکننده برای چند ساعت ولسوالی یفتل پایین، در نزدیکی شهر فیضآباد، مرکز ولایت بدخشان، را تصرف کرد. مهاجمان وارد ساختمانهای دولتی شدند، شماری از تجهیزات نظامی را به غنیمت گرفتند و پرچم خود را بر فراز برخی ساختمانها برافراشتند.
حمله این جبهه نام قیوم ملنگ را بر سر زبانها انداخت. این فرمانده جوان، رهبری نظامی عملیات سقوط یفتل را به عهده داشت.
پس از وقوع این رویداد طالبان اعلام کرد که شماری از نیروهای جبهه سپاهی میهن را بازداشت کرده است.
قیوم ملنگ در نخستین پیام صوتی خود این ادعا را تکذیب کرد و گفت همه نیروهای این جبهه در صحت کامل به سر میبرند. او از هواداران خود خواست به تبلیغات طالبان اعتنا نکنند.
ولسوالی یفتل پایین یکی از مناطق مهم ولایت بدخشان است. تصرف چندساعته این ولسوالی از سوی یک گروه مخالف طالبان، به یکی از مهمترین رویدادهای امنیتی اخیر بدخشان تبدیل شده و همچنان واکنشها و تحلیلهای سیاسی درباره آن ادامه دارد.
در پی حمله بیسابقه سپاهی میهن به یفتل، اداره طالبان فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش خود را مأمور کرد تا این گروه را مهار کند. فطرت از کابل به یفتل بدخشان رفت و مدعی شد که حملات مهاجمان خنثی شده و آنان به هدف خود نرسیدهاند.
رئیس ستاد ارتش طالبان در بدخشان اعلام کرد که از نقشه مهاجمان مسلح برای حمله به ولسوالی یفتل پایین آگاه شده بود.
او در این باره گفت: «صبح زود خبر شدیم که دشمن پلان دارد در یفتل پایین اغتشاش کند.» فطرت افزود که پس از دریافت این اطلاعات، خود از کابل به بدخشان رفته و به نیروهای طالبان دستور اقدام داده است. به گفته او، طالبان توانستهاند این برنامه را خنثی کنند و مانع رسیدن مهاجمان به اهدافشان شوند.
حیاتالله مهاجر فراهی، معین وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، روز جمعه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «دشمنان داخلی و خارجی باید حساسیت نیروهای امنیتی امارت اسلامی را در قبال هرگونه تهدید علیه این منطقه درک کنند.»
این مقام طالبان همچنین افزود کسانی که به گفته او مانع پیشرفت اقتصادی افغانستان میشوند، «شایسته هیچگونه ترحمی نیستند.»
مطیعالرحمن روز دوشنبه ۲۲ سرطان بهعنوان ولسوال شهدا معرفی شد. بستگان و دوستان او به گردنش گل آویختند، به شانهاش چپن انداختند و پیامهای مبارکی در شبکههای اجتماعی منتشر کردند، اما این وظیفه بیش از یک هفته دوام نکرد.
روز دوشنبه ۲۹ سرطان، طالبان مولوی کرامالدین راهب را به عنوان ولسوال جدید شهدا معرفی کرد.
منابع محلی از بدخشان میگویند که این نشاندهنده بیاعتمادی شدید طالبان به همکاران محلی خود در بدخشان است. قاری مطیعالرحمن تنها ولسوالی نیست که برای مدتی کوتاه به کرسی دولتی میرسد. پیش از این وظیفه سیداحمد مدقق در ولسوالی نسی به سه ماه کامل نرسید.
۸۶ روز ولسوالی پرجنجال
سیداحمد مدقق یکشنبه ششم ثور بهعنوان ولسوال نسی تعیین شد.
او پس از آنکه طالبان جمعه خان فاتح را بهعنوان معاون والی به زابل اعزام کرد ولسوال تعیین شد. حدود یک ماه این کرسی خالی مانده بود.
در دورهای که سیداحمد مدقق ولسوال بود، نسی به مرکز توجه طالبان و رسانهها قرار گرفت. زیرا فاتح پس از حدود یک ماه از زابل برگشت و اختلافها میان این فرمانده محلی نسی با طالبان افزایش یافت.
کمتر از سه ماه بعد طالبان سیداحمد مدقق را از کارش برکنار کردند. قاری سمیعالله رسوالی در ۲۸ سرطان به جای او کار را بهعنوان ولسوال نسی شروع کرد.
پس از تعیین این ولسوال جدید طالبان دستور داده است که افراد مسلح در نسی و شکی که در اداره طالبان وظیفه ندارند، سلاحهای خود را تحویل دهند.
شکی و نسی در منطقه درواز بدخشان قرار دارند و جمعه خان فاتح نیز اهل همین منطقه است.
در اوج اختلافها، جمعه خان فاتح گفته بود که هزاران نیروی مسلح دارد. بر اساس ادعای افراد نزدیک به او، این فرمانده محلی حدود سههزار و پنجصد جنگجو در نسی و شمار قابل توجهی از نیروهایش نیز در شکی حضور دارند.
منابع آگاه برآورد میکنند که شمار سلاحهای قابل جمعآوری از نیروهای وابسته به جمعه خان فاتح ممکن است به بیش از پنج هزار میل سلاح برسد.
همزمان، گزارشها حاکی است که طالبان در هفتههای اخیر برای مهار وضعیت در بدخشان، نیروهای ویژه و قطعات استخباراتی خود را به منطقه اعزام کردهاند.
یک قطعه استخباراتی طالبان با حدود ۱۰۰ موتر در این روند مشارکت داشته است. برخی منابع احتمال میدهند که بخشی از این تحرکات با هدف بازداشت احتمالی جمعه خان فاتح انجام شده باشد، هرچند این موضوع به طور رسمی تأیید نشده است.
اختلافها در بدخشان زمانی شدت گرفت که جمعه خان فاتح و نیروهایش از اجرای برخی دستورات مقامهای ارشد طالبان سرپیچی کردند. پس از آن، مذاکراتی با میانجیگری فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، برای حل این بحران آغاز شد و سرانجام جمعه خان فاتح از بدخشان به کابل رفت.
در پی تشدید این تنشها، طالبان تغییراتی نیز در ساختار امنیتی و اداری بدخشان ایجاد کرد. این گروه اخیراً ولسوال و فرمانده امنیه ولسوالی نسی را برکنار و افراد جدیدی را به این سمتها منصوب کرده و برای ولسوالی جرم نیز فرمانده تازه تعیین کرده است.
منابع میگویند که وضعیت در ولسوالیهای نسی و شکی همچنان تحت نظارت شدید طالبان قرار دارد و تلاش برای خلع سلاح نیروهای وابسته به جمعه خان فاتح ادامه دارد.
