شهردار لندن خواستار بازداشت نتانیاهو در صورت سفر به بریتانیا شد

ماسک می‌گوید جهان تنها چند سال با نقطه‌ای فاصله دارد که در آن، ظرفیت فکری سامانه‌های هوش مصنوعی از مجموع هوش انسان‌ها بیشتر خواهد شد؛ تحولی که به باور او نه‌تنها بازار کار و ساختار اقتصادی، بلکه جایگاه انسان در جهان را دگرگون می‌کند.

ماسک در مصاحبه‌ای ۹۰ دقیقه‌ای با اکونومیست در کارخانه تسلا در تگزاس گفت مردم هنوز ابعاد تحول پیش رو را درک نکرده‌اند. او پیش‌بینی کرد هوش مصنوعی ظرف پنج سال می‌تواند از مجموع توانایی فکری انسان‌ها فراتر رود و طی ده سال، فاصله‌ای چشمگیر با آن پیدا کند.

به گفته ماسک، هوش مصنوعی بر جهان دیجیتال و انبوهی از ربات‌های هوشمند بر محیط فیزیکی مسلط خواهند شد. او انتظار دارد ربات‌ها بیشتر کارهای دستی را انجام دهند و سامانه‌های هوش مصنوعی نیز وظایف شناختی، از جمله برنامه‌نویسی، را بر عهده بگیرند.

در چنین وضعیتی، کار انسان از یک ضرورت اقتصادی به فعالیتی «اختیاری» تبدیل خواهد شد.

هوش مصنوعی می‌تواند انسان را از مرکز قدرت کنار بزند
تصویر ماسک از آینده فقط امیدوارکننده نیست. او معتقد است وقتی ظرفیت هوش مصنوعی از توانایی انسان فراتر برود، حفظ کنترل این فناوری ممکن است دیگر امکان‌پذیر نباشد.

از نگاه او، سامانه‌هایی که از مجموع بشر باهوش‌ترند، لزوما برای همیشه از انسان فرمان نخواهند برد؛ همان‌گونه که انسان‌ها از شامپانزه‌ها دستور نمی‌گیرند.

ماسک احساس خود نسبت به هوش مصنوعی را ناپایدار توصیف کرد و گفت این فناوری می‌تواند او را در یک روز از «هیجان» به «وحشت» برساند. او می‌گوید فعلا از نظر فلسفی تصمیم گرفته است بر جنبه‌های امیدوارکننده تمرکز کند، نه اینکه شواهد مربوط به خطرها کاهش یافته باشند.

ماسک پیش‌تر هشدار داده بود انسان‌ها ممکن است در بهترین حالت به حیوانات خانگی هوش مصنوعی تبدیل شوند. اکنون نیز خطر ازدست‌رفتن قدرت انسان را جدی می‌داند، اما معتقد است توقف پیشرفت این فناوری عملا ممکن نیست.

این نگاه، تناقضی اساسی در مواضع او ایجاد می‌کند: یکی از قدرتمندترین کارآفرینان جهان به توسعه فناوری‌ای کمک می‌کند که به گفته خودش می‌تواند ظرف چند سال قدرت را از او و دیگر انسان‌ها بگیرد.

آینده‌ای بدون شغل و پول

بخش امیدوارکننده چشم‌انداز ماسک بر توانایی ماشین‌ها برای تولید فراوان کالا و خدمات استوار است. او پیش‌بینی می‌کند ربات‌ها و هوش مصنوعی طی یک دهه، جهان را وارد عصر «فراوانی شگفت‌انگیز» کنند.

اگر ماشین‌ها بتوانند تقریبا همه کالاها و خدمات مورد نیاز انسان را به میزان نامحدود تولید کنند، از نگاه ماسک پول به‌تدریج کارکرد خود را از دست خواهد داد. در آن شرایط چیزی برای کمیاب‌بودن، فروختن یا پس‌اندازکردن وجود نخواهد داشت.

ماسک می‌گوید در دوره گذار، احتمالا بازتوزیع گسترده ثروت و ایجاد نوعی «درآمد بالای همگانی» ضروری خواهد شد. از نظر او، دولت‌ها می‌توانند برای مردم چک صادر کنند و در اقتصادی با تولید ماشینی فراوان، کاهش قیمت‌ها ممکن است به مشکلی مهم‌تر از تورم تبدیل شود.

او همچنین گفته است مشکلی با پرداخت «تریلیون‌ها دالر مالیات» ندارد؛ هرچند معتقد است خود پول ممکن است یک دهه دیگر بی‌اهمیت شود.

اکونومیست می‌نویسد ماسک توضیح روشنی درباره مسیر رسیدن به این جهان ارائه نمی‌کند. تامین سرمایه هنگفت لازم برای ساخت مدل‌ها، ربات‌ها و زیرساخت‌های انرژی چگونه امکان‌پذیر خواهد بود، اگر سرمایه‌گذاران انتظار داشته باشند پول به‌زودی ارزش خود را از دست بدهد؟

همچنین روشن نیست جوامع چگونه باید ناآرامی‌های سیاسی و اقتصادی سال‌های گذار را مدیریت کنند یا حکومت‌های اقتدارگرای مجهز به هوش مصنوعی چرا باید داوطلبانه قدرت خود را واگذار کنند.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد قرار است روز جمعه درباره تمدید ماموریت فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر این سازمان، رای‌گیری کند؛ موضوعی که در پی مخالفت روسیه و اسرائیل و طرح تردیدهایی از سوی امریکا، به مساله‌ای مناقشه‌برانگیز تبدیل شده است.

تورک که از منتقدان صریح جنگ روسیه در اوکراین و عملکرد اسرائیل در غزه است، نخستین دوره چهارساله خود را در ماه اکتبر به پایان می‌رساند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، پیشنهاد کرده است ماموریت این حقوقدان اتریشی برای چهار سال دیگر و تا سال ۲۰۳۰ تمدید شود.

گوترش که دوره مسئولیت خودش در ماه دسامبر پایان می‌یابد، در گذشته همکاری نزدیکی با تورک داشته است. سخنگوی سازمان ملل می‌گوید دبیرکل از عملکرد او در دوره تصدی سمت کمیسر عالی حقوق بشر رضایت دارد.

روسیه تمدید کوتاه‌مدت را پیشنهاد کرده است

براساس سندی که رویترز مشاهده کرده، روسیه در مخالفت با پیشنهاد گوترش خواستار آن شده است که ماموریت تورک فقط اندکی بیش از دو ماه و تا پایان سال ۲۰۲۶ تمدید شود.

مسکو استدلال می‌کند انتصاب تورک برای یک دوره کامل چهارساله، فرصت انتخاب کمیسر عالی حقوق بشر را برای دبیرکل بعدی سازمان ملل از بین می‌برد.

نمایندگی روسیه در سازمان ملل اعلام کرد: «انتخاب مجدد آقای تورک برای چهار سال، فرصت انتخاب فرد مورد نظر دبیرکل جدید برای چنین سمت مهمی در یک دوره طولانی را از او می‌گیرد.»

این نمایندگی پیشنهاد تمدید چهارساله را با توجه به حساسیت ساختار حقوق بشر سازمان ملل «خودسرانه» خواند و مدعی شد بسیاری از کشورهای عضو سازمان ملل نیز با موضع روسیه موافق‌اند.

مسکو همچنین گفت نتیجه رای‌گیری مشخص خواهد کرد چه تعداد از این کشورها حاضرند «بدون ترس از اقدامات تلافی‌جویانه» موضع خود را آشکارا بیان کنند.

نمایندگی روسیه این ادعا را که مخالفت مسکو ناشی از انتقادهای تورک درباره جنگ اوکراین است، رد کرد و آن را «نگاهی محدود و تک‌بعدی» خواند. این نمایندگی گفت هدف روسیه حفظ یکپارچگی نهادی سازمان ملل و احترام به رویه‌های آن است.

برخی دیپلمات‌ها نیز به‌طور خصوصی گفته‌اند انتخاب کمیسر عالی حقوق بشر برای یک دوره کامل باید به جانشین گوترش واگذار شود. یکی از این دیپلمات‌ها گفت: «این تصمیم بر عهده دبیرکل بعدی است.»

سه دیپلمات به رویترز گفتند اسرائیل نیز با تمدید چهارساله ماموریت تورک مخالف است. ایالات متحده هم درباره این پیشنهاد تردیدهایی مطرح کرده است.

مخالفت این کشورها باعث شده است انتصابی که انتظار می‌رفت با اجماع اعضای سازمان ملل انجام شود، به رای‌گیری‌ای مناقشه‌برانگیز تبدیل شود.

نمایندگی اسرائیل و وزارت خارجه امریکا بلافاصله به درخواست رویترز برای توضیح مواضع خود پاسخ ندادند.

این رای‌گیری در مجمع عمومی سازمان ملل برگزار خواهد شد؛ بنابراین حق وتوی پنج عضو دائم شورای امنیت، شامل روسیه، چین، امریکا، بریتانیا و فرانسه، در آن کاربرد ندارد.

منتقدان می‌گویند استفاده از آثار تاریخی برای تبلیغ یک فیلم هالیوودی، گذشته از جنبه‌های اخلاقی، می‌تواند به رونق بازار خرید و فروش آثار باستانی مسروقه دامن بزند.

زندیا که در فیلم ادیسه، ساخته کریستوفر نولان نقش آتنا را بازی می‌کند، اوایل ماه جاری در مراسم معرفی این فیلم در لندن با گوشواره‌هایی طلایی و الماس‌نشان ظاهر شد.

گالری بارون لندن اعلام کرد این گوشواره‌ها از دو صفحه طلایی منسوب به «گنجینه زیویه» ساخته شده‌اند. این آثار از هزاره نخست پیش از میلاد است و به ایران باستان نسبت داده می‌شوند.

این صفحات را گلن اسپایرو، جواهرساز بریتانیایی، با افزودن قاب طلا و الماس به گوشواره تبدیل کرده است. او پیش‌تر نیز مجموعه‌ای از جواهرات را با استفاده از آثار تاریخی عرضه کرده بود.

انتقاد از تبدیل آثار تاریخی به زیورآلات

بیشتر انتقادها متوجه استفاده از آثار باستانی به‌عنوان زیورآلات مد است.

سوسن بابایی، استاد تاریخ هنر در موسسه کورتولد لندن به گاردین گفت تعجب می‌کند که هیچ‌کس به پیامدهای چنین انتخابی فکر نکرده است. او معتقد است این صفحات طلایی احتمالاً کاربردی مذهبی یا آیینی داشته‌اند و نباید مانند یک قطعه مد با آن‌ها برخورد شود.

به گفته بابایی، این آثار بخشی از میراث فرهنگی و تاریخی بشر هستند، نه زیورآلاتی که روی فرش قرمز به نمایش گذاشته شوند.

هاوارد ویلیامز، باستان‌شناس دانشگاه چستر، نیز این اقدام را از نظر اخلاقی «بسیار مسئله‌دار» توصیف کرد. باستان‌شناسی که با نام دکتر زد فعالیت می‌کند نیز مدعی شد این آثار احتمالاً از ایران غارت شده‌اند و اکنون به کالایی برای صنعت سرگرمی تبدیل شده‌اند.

داکتر محمد فیروز خان، تاریخ‌دان و متخصص باستان‌شناسی، نیز از پیوند دادن این آثار با فضای اسطوره‌های یونان باستان انتقاد کرد. او به روزنامه دیلی تلگراف گفت که نسبت دادن اشیایی با منشأ ایرانی به روایت‌های یونانی، از نظر تاریخی قابل دفاع نیست.

منشأ آثار همچنان محل اختلاف است

بخش دیگری از بحث به منشأ این آثار برمی‌گردد. گنجینه زیویه مجموعه‌ای از اشیای طلا، نقره، برنز و سفال است که گفته می‌شود سال ۱۹۴۷ در نزدیکی قلعه زیویه در استان کردستان ایران پیدا شد.

اما باستان‌شناسان می‌گویند اطلاعات دقیقی از محل کشف، شیوه حفاری و چگونگی خروج بسیاری از این آثار از ایران در دست نیست.

پیتر ادوِل، استاد تاریخ و باستان‌شناسی دانشگاه مک‌کواری استرالیا، به روزنامه نیویارک تایمز گفت که منشأ این اشیا «بسیار مبهم» است و احتمال دارد بخشی از آن‌ها از راه حفاری‌های غیرقانونی و غارت وارد بازار جهانی آثار باستانی شده باشند.

بر پایه گزارش‌ها، بخشی از گنجینه زیویه پیش از آغاز کاوش‌های علمی غارت شد و بعدها در بازار عتیقه خرید و فروش شد. اکنون قطعات مختلف این گنجینه در موزیم‌ها و مجموعه‌های خصوصی کشورهای گوناگون نگهداری می‌شود.

پاسخ گالری

گالری بارون لندن در واکنش به انتقادها اعلام کرد که از گفت‌وگو درباره منشأ، حفاظت و مالکیت آثار فرهنگی استقبال می‌کند.

این گالری گفت که هدف از نمایش این گوشواره‌ها یادآوری تاریخ و تمدن چند هزار ساله ایران بوده است، کشوری که به گفته این گالری، این روزها بیشتر با تحولات سیاسی شناخته می‌شود تا میراث فرهنگی‌اش.

در مقابل، آنالیز بائر، باستان‌شناس و تهیه‌کننده امریکایی، از انتخاب زندیا دفاع کرد و آن را بخشی از گرایش روزافزون استفاده از جواهرات تاریخی در دنیای مد دانست.

به نقل از نیویارک تایمز، بسیاری از پژوهشگران می‌گویند موضوع فقط یک جفت گوشواره نیست. به باور آنان، تبدیل آثار باستانی به کالاهای لوکس، می‌تواند به افزایش تقاضا برای اشیای تاریخی با منشأ نامعلوم و در نتیجه گسترش حفاری‌های غیرقانونی و قاچاق میراث فرهنگی بینجامد.

این جنجال بار دیگر بحث قدیمی درباره مالکیت آثار باستانی و بازگرداندن میراث فرهنگی به کشورهای مبدأ را زنده کرده است.

کریس رایت، وزیر انرژی امریکا، و عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان، این توافق را همراه با یک «توافق‌نامه پادمان دوجانبه» امضا کردند. به گفته دو منبع آگاه، این چارچوب پس از انجام یک مطالعه مشترک، امکان ساخت تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم در عربستان را فراهم می‌کند.

به گزارش اسوشیتدپرس، رایت در بیانیه‌ای گفت که این توافق‌ها نشان‌دهنده تعهد مشترک دو کشور به گسترش روابط تجاری، تقویت رفاه اقتصادی و افزایش امنیت متحدان شان است. او تأکید کرد که این همکاری بر پایه بالاترین معیارهای ایمنی هسته‌ای و منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای انجام خواهد شد.

با این حال، این توافق شامل «پروتکل الحاقی» آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیست، پروتوکلی که امکان بازرسی‌ها و نظارت گسترده‌تر بر فعالیت‌های هسته‌ای را فراهم می‌کند. نبود این سازوکار نگرانی برخی کارشناسان را برانگیخته است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، در پاسخ به انتقادها گفت که «امریکا با هیچ کشوری توافقی نخواهد کرد که به خطر اشاعه هسته‌ای منجر شود.»

بر اساس این توافق، شرکت‌های امریکایی در توسعه برنامه هسته‌ای عربستان مشارکت خواهند داشت. این توافق برای بررسی به کانگرس امریکا فرستاده می‌شود و ممکن است با مخالفت برخی قانون‌گذاران روبه‌رو شود.

وزارت انرژی عربستان نیز اعلام کرد که این توافق به متنوع کردن منابع انرژی، توسعه فناوری‌های پیشرفته و گسترش همکاری و سرمایه‌گذاری میان دو کشور کمک خواهد کرد.

نگرانی از رقابت هسته‌ای در خاورمیانه

اعلام این توافق هم‌زمان با جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران صورت گرفت، جنگی که یکی از اهداف اعلام‌شده آن جلوگیری از توانایی تهران برای ساخت سلاح هسته‌ای بود. ایران همواره تأکید کرده است که برنامه غنی‌سازی اورانیوم این کشور اهداف صلح‌آمیز دارد.

الکساندر بولفراس، کارشناس مسائل هسته‌ای در موسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی در لندن، این توافق را «تحولی اساسی» در سیاست منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای توصیف کرد. او به اسوشیتدپرس گفت که امریکا برخلاف رویه گذشته، حاضر شده است فناوری بسیار حساس هسته‌ای را بدون الزام عربستان به سخت‌گیرانه‌ترین معیارهای نظارتی بین‌المللی در اختیار این کشور قرار دهد.

کارشناسان هشدار می‌دهند که توانایی غنی‌سازی اورانیوم، هرچند به‌تنهایی به معنای ساخت بمب اتمی نیست، اما می‌تواند زمینه فنی لازم برای حرکت به سوی تولید سلاح هسته‌ای را فراهم کند.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، پیش‌تر گفته بود که اگر ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد، عربستان نیز همین مسیر را دنبال خواهد کرد.

امارات متحده عربی نیز پیش‌تر برای ساخت نیروگاه هسته‌ای براکه با امریکا توافق ۱۲۳ امضا کرده بود، اما برخلاف عربستان، از حق غنی‌سازی اورانیوم صرف‌نظر کرد؛ اقدامی که کارشناسان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای آن را «استاندارد طلایی» در همکاری‌های هسته‌ای غیرنظامی می‌دانند.

رای‌گیری عمدتا بر اساس خطوط حزبی انجام شد. همه دموکرات‌ها به‌جز شش نفر با این لایحه مخالفت کردند و همه جمهوری‌خواهان به‌جز هفت نفر به آن رای مثبت دادند.

دموکرات‌ها می‌گویند که اختصاص چنین بودجه‌ای به پنتاگون در حالی انجام می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، و جمهوری‌خواهان هم‌زمان در حال کاهش بودجه برنامه‌های اجتماعی هستند.

آن‌ها همچنین با ادامه جنگ امریکا با ایران مخالفت کردند. پنتاگون اعلام کرده است که این جنگ تاکنون ۳۷.۵ میلیارد دالر برای امریکا هزینه داشته است.

در مقابل، جمهوری‌خواهان می‌گویند که این بودجه برای تامین نیازهای نیروهای مسلح در جریان جنگ با ایران، توسعه سامانه‌های دفاعی، خرید تجهیزات نظامی و افزایش توان رزمی ارتش ضروری است.

بر اساس این لایحه، افزایش حقوق نظامیان تا هفت درصد، ساخت خوابگاه‌ها و خانه‌های سازمانی برای نیروهای ارتش و تامین مالی پروژه‌های دفاعی نیز پیش‌بینی شده است.

یکی دیگر از موارد اختلاف‌برانگیز، بندی است که همکاری‌های فناوری نظامی میان امریکا و اسرائیل را به‌طور چشمگیری گسترش می‌دهد. دموکرات‌ها با این بند نیز مخالفت کرده‌اند و می‌گویند که با توجه به تلفات گسترده غیرنظامیان فلسطینی در جنگ غزه، حمایت نظامی امریکا از اسرائیل باید کاهش یابد.

سرنوشت لایحه هنوز مشخص نیست

لایحه «مجوز دفاع ملی» یکی از معدود قوانین امریکا است که طی ۶۵ سال گذشته هر سال به تصویب نهایی رسیده و به قانون تبدیل شده است. با این حال، اختلاف‌های عمیق حزبی بر سر بودجه نظامی، جنگ ایران، کمک به اسرائیل و اوکراین و برخی مسائل فرهنگی، تصویب نهایی آن را در سال جاری با ابهام روبه‌رو کرده است.

جمهوری‌خواهان پیش از ارسال این لایحه به مجلس سنا، آن را به «قانون نجات امریکا»، مورد حمایت دونالد ترامپ، ضمیمه کردند. این طرح با هدف سخت‌تر کردن مقررات رای‌گیری ارائه شده است، اما مشخص نیست این اقدام چه تاثیری بر سرنوشت لایحه دفاعی خواهد داشت، زیرا در مجلس سنا آرای کافی برای تصویب قانون انتخابات وجود ندارد.

دموکرات‌های مجلس سنا هفته گذشته تصویب نسخه سنا از این لایحه را متوقف کردند. رهبران جمهوری‌خواه این مجلس اعلام کرده‌اند که پیش از آغاز تعطیلات ماه آگست، بار دیگر برای پیشبرد آن تلاش خواهند کرد.

بر اساس روند قانون‌گذاری امریکا، مجلس نمایندگان و مجلس سنا ابتدا نسخه‌های جداگانه‌ای از لایحه دفاعی را تصویب می‌کنند. سپس اعضای کمیته‌های نیروهای مسلح دو مجلس بر سر متن نهایی به توافق می‌رسند.

نسخه نهایی باید بار دیگر به تصویب هر دو مجلس برسد و پس از آن برای امضا یا وتو به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، ارسال خواهد شد.